• Αθήνα
    Χιονοπτώσεις
    1°C -0.2°C / 2.3°C
    0 BF
    94%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    1°C -1.8°C / 2.0°C
    1 BF
    35%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    3°C 1.0°C / 5.7°C
    4 BF
    54%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    -2°C -3.0°C / -2.1°C
    5 BF
    40%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    -1°C -1.1°C / -0.4°C
    4 BF
    47%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    -1°C -2.4°C / 1.2°C
    2 BF
    46%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    -6°C -5.6°C / -4.8°C
    2 BF
    46%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C 0.2°C / 3.6°C
    3 BF
    48%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 2.7°C / 5.3°C
    3 BF
    90%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    4°C 0.9°C / 3.9°C
    3 BF
    65%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 3.4°C / 7.2°C
    6 BF
    81%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 3.6°C / 3.6°C
    7 BF
    66%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 3.9°C / 4.9°C
    4 BF
    52%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C -0.5°C / 0.9°C
    4 BF
    40%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    0°C -0.5°C / 0.1°C
    3 BF
    79%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 3.8°C / 6.8°C
    3 BF
    77%
  • Χαλκίδα
    Χιονοπτώσεις
    1°C 0.0°C / 1.5°C
    0 BF
    96%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C -1.7°C / 0.5°C
    2 BF
    41%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    0°C -1.7°C / 2.0°C
    3 BF
    51%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    -5°C -5.2°C / -5.2°C
    3 BF
    47%
Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Για τη «μαχόμενη» δημοσιογραφία της Αριστεράς

  • A-
  • A+

Στο κείμενο του δημοσιογράφου Γιώργου Σταματόπουλου με τον βαρύγδουπο, δημοσιογραφικού ποιου, τίτλο «Η αλήθεια για τα ποιήματα του 1821» («Εφ.Συν.», 5/3/2021), κατηγορούμαι ότι στη βιβλιοκρισία μου «Το ’21 στην ποίηση: “Κειμήλιο κλήρας, καπνιστό μπαρούτι, καριοφίλι” (Φιλύρας)» για την ανθολογία «Η ποίηση της Ελληνικής Επανάστασης 1821. Δημοτικό τραγούδι – Νεοέλληνες ποιητές από τον Σολωμό και τον Κάλβο μέχρι σήμερα» (Ανθολόγηση, εισαγωγικές σημειώσεις, επιμέλεια, εργογραφικά σημειώματα ποιητών Κώστας Σταμάτης, Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη 2020) («Εφ.Συν.», 20-21/2/2021), ο λόγος μου είναι «κραυγαλέα αντιφατικός».

Επειδή πρώτα γράφω: «Η ογκώδης ανθολογία “Η ποίηση της Ελληνικής Επανάστασης 1821”, που επιμελήθηκε ο συγγραφέας Κώστας Σταμάτης, έρχεται να καλύψει ένα υπαρκτό κενό καθώς, αν στους ειδικούς μελετητές της νεοελληνικής λογοτεχνίας τα ποιήματα για την Επανάσταση δεν είναι άγνωστα, το γενικό αναγνωστικό κοινό δεν τα διέθετε σε μια ευρεία ανθολογική παρουσίασή τους».

Ενώ, στη συνέχεια, γράφω: «Είχε προηγηθεί, πριν από μια δεκαετία, το 2011, η ανθολογία του ποιητή Ηλία Γκρη “Το 1821 στην ελληνική ποίηση” (Κέδρος) που, όμως, με τα 140 ποιήματα που περιέλαβε είναι σχεδόν μισή σε έκταση συγκρινόμενη με την ανθολογία του Σταμάτη».

Για κάθε καλόπιστο αναγνώστη, δεν υπάρχει καμία αντίφαση. Η προηγούμενη, θεματικά ομόλογη, ανθολογία του Ηλία Γκρη είναι μισή σε αριθμό σελίδων ως προς την ανθολογία του Σταμάτη, περιλαμβάνει αρκετά λιγότερα ποιήματα και έχει πολύ μικρότερα συνοδευτικά κείμενα. Η ποσοτική σύγκριση ελέγχεται βεβαίως και στη βάση ποιοτικών κριτηρίων που επαληθεύουν ότι η δεύτερη ανθολογία καλώς έγινε (και μακάρι να γίνουν και άλλες).

Συνεπώς, χωρίς να απαξιώνεται ή να υποβιβάζεται η πρώτη ανθολογία, η δεύτερη έρχεται να λειτουργήσει ως κάλυψη του «υπαρκτού κενού», λόγω της πολύ πιο «ευρείας» ανθολογικής παρουσίασης του σχετικού υλικού. Επίσης η φράση «υπαρκτό κενό» εννοεί και το, εξίσου αυτονόητο, ότι στο πρωτογενές υλικό της ελληνικής ποίησης των δυο τελευταίων αιώνων τα ποιήματα για την Επανάσταση είναι πολύ περισσότερα από όσα ανθολόγησε πρώτος ο Γκρης και δεύτερος ο Σταμάτης, όπως μπορεί να γνωρίζει με ασφάλεια κάποιος που το αντικείμενο της συστηματικής έρευνάς του είναι η ελληνική ποίηση του 19ου, του 20ού και του 21ου αιώνα, εν προκειμένω εγώ.

Ο λόγος που κυρίως υπαγόρευσε αυτή την απαντητική επιστολή είναι οι εμφανώς ειρωνικοί και απαξιωτικοί χαρακτηρισμοί και εκφράσεις του δημοσιογράφου Σταματόπουλου για την επιστημονική ιδιότητά μου: «ο καθηγητής έβοσκε κάπου αλλού την ώρα που [υπο]τύπωνε αυτήν την παράγραφο», «Καθόλου καλά δεν τα λέει ο κύριος καθηγητής», «Καθόλου επιστημονικό δεν είναι…», «Τι μας λέει ο ειδήμων καθηγητής» και άλλες παρόμοιες.

Ως προς αυτή την τόσο κακόγουστη πλευρά του κειμένου του Σταματόπουλου, πλευρά που τον εκθέτει χωρίς δυστυχώς ο ίδιος να το αντιλαμβάνεται, το ερώτημα που νομίζω ότι έχει νόημα να διατυπώσω δημόσια είναι γιατί η «Εφ.Συν.» πυροβολεί τα πόδια της; Με άλλα λόγια, ως εντελώς αδέσμευτος από κάθε πολιτική δέσμευση διανοούμενος (με αυτό τον αυτοπροσδιορισμό γράφω τα τελευταία τριάντα περίπου χρόνια σε αρκετές εφημερίδες κείμενα λογοτεχνικής και φιλολογικής κριτικής, όπως και στην «Εφ.Συν.» εδώ και σχεδόν τρία χρόνια), αναρωτιέμαι από ποιο μακρινό παρελθόν και από ποια αλύτρωτα τραύματα πηγάζει η βαθιά συμπλεγματική στάση επιθετικότητας αρκετών φερώνυμων αριστερών, όπως ο Σταματόπουλος, απέναντι σε ανθρώπους που έχουν επιστημονική-θεσμική ιδιότητα.

Πέρα από τα όποια ψυχαναλυτικά αίτια μιας τέτοιας στάσης, που δεν μπορώ να γνωρίζω ή να διαγνώσω, με απασχολούν τα βαθιά ιδεολογικά κίνητρά της. Οταν η πραγματική και πραγματικά αδέσμευτη Αριστερά (των ονείρων μας) αποδεχθεί ότι η αριστεία δεν είναι ρετσινιά, τότε μπορεί και η «μαχόμενη» δημοσιογραφία της να μάθει να ασκείται με όρους νηφάλιου λόγου και σοβαρότητας.

Απάντηση:

Δεν ήθελα να απαντήσω στον καθηγητή όταν μου έστειλε μήνυμα στην ηλεκτρονική μου διεύθυνση, κυρίως για να τον προφυλάξω από τα ακατανόητα που γράφει -αδυνατεί να απαντήσει επί της ουσίας. Αφού όμως απευθύνει ερώτημα προς την «Εφ.Συν.» («γιατί πυροβολεί τα πόδια της;») απαντώ λέγοντας ότι όχι μόνο δεν πυροβολεί τα πόδια της η εφημερίδα, αλλά προασπίζεται τον κριτικό, καθαρό λόγο -τίποτε περισσότερο, τίποτε λιγότερο. Το ποιος εκτίθεται φαίνεται από την επιστολή του κυρίου καθηγητή. Του υπενθυμίζω απλώς ότι οι αναγνώστες αυτής της εφημερίδας δεν είναι χασμώμενοι, ούτε πτοούνται από δήθεν αυθεντίες.

Γ.ΣΤ.


Η επιστολή δημοσιεύτηκε στο φύλλο της «Εφ.Συν.» τη Δευτέρα 08/03/2021.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Διευκρίνιση
Ο τακτικός συνεργάτης μας στη στήλη των Πολιτικών Παρασκηνίων, καθηγητής και συγγραφέας Γιώργος Βέλτσος, απέστειλε στην εφημερίδα μας επιστολή που...
Διευκρίνιση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εξώδικο Ιωάν. Γιαννάκενα για το άρθρο «Ο δωσίλογος Δεμέστιχας και η εθνική μνήμη» του Δημ. Κουσουρή και η απάντηση
Εξώδικη Δήλωση-Οχληση-Διαμαρτυρία του κ. Ιωάννη Χρήστου Γιαννάκενα για κείμενο γνώμης του κ. Δημήτρη Κουσουρή που φιλοξενήθηκε στην εφημερίδα μας.
Εξώδικο Ιωάν. Γιαννάκενα για το άρθρο «Ο δωσίλογος Δεμέστιχας και η εθνική μνήμη» του Δημ. Κουσουρή και η απάντηση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα 200 χρόνια αλλιώς
Η δεξιά αντίληψη θέλει την ιστορία των κοινωνιών ιστορία πολέμων, με πρωταγωνιστές μεγάλες προσωπικότητες και όχι τους απλούς ανθρώπους. Για μεγάλες μάχες ακούμε διαρκώς, που χρωματίζονται με πολύ...
Τα 200 χρόνια αλλιώς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μαθήματα μισής αλήθειας από τον Πρετεντέρη
Το έλεγα σε μεγαλύτερους σε ηλικία συναδέλφους στην εφημερίδα: πάντοτε έτσι ήταν ο Γιάννης Πρετεντέρης; Πάντοτε τέτοια έγραφε; Μισές αλήθειες ώστε να στήνει την εικόνα που θέλει;
Μαθήματα μισής αλήθειας από τον Πρετεντέρη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επτά επί Κολοκοτρώνη
Φάνταζε ουτοπικό το εγχείρημα. Ολοι περίμεναν τον καταποντισμό τους. Ομως, άντεξαν. Με τον καιρό επιβλήθηκε η εφημερίδα ως μια απροσκύνητη φωνή. Ο αριθμός επτά είναι μαγικός στη λαϊκή αντίληψη. Μπορεί να γίνει...
Επτά επί Κολοκοτρώνη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας