Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.4°C / 17.8°C
    2 BF
    67%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    14°C 11.1°C / 16.0°C
    4 BF
    48%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    13°C 7.8°C / 16.1°C
    2 BF
    62%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 7.8°C / 11.0°C
    2 BF
    58%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    3 BF
    62%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.0°C / 15.0°C
    2 BF
    30%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    2 BF
    30%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    9°C 2.8°C / 14.0°C
    2 BF
    62%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.0°C / 16.7°C
    1 BF
    77%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    2 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.0°C / 17.2°C
    3 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 9.4°C / 9.4°C
    0 BF
    72%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    3 BF
    54%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.0°C / 14.4°C
    3 BF
    44%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 10.6°C / 15.6°C
    2 BF
    48%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.7°C / 17.0°C
    2 BF
    72%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 11.7°C / 15.0°C
    3 BF
    62%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 14.0°C
    1 BF
    62%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    2 BF
    44%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    2 BF
    30%
Ανωθεν αλήθειες
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ανωθεν αλήθειες

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

«Σκέφτομαι άρα υπάρχω», κατά το θεμελιακό, αμφισβητημένο αλλά και ανθεκτικό απόφθεγμα του Καρτέσιου. To δόγμα του φαίνεται να εκλαϊκεύεται και να αλλάζει άρδην σήμερα. «Το google με θεωρεί ζωντανό άρα υπάρχω», μπορώ επομένως να νιώθω απτός ως πολίτης του νέου κόσμου. Λογικό να αναζητώ κι εγώ στο διαδίκτυο την απάντηση στα υπαρξιακά ερωτήματα, αφού αυτό ακριβώς εμπιστεύονται οι περισσότεροι και όχι τα αισθητά προκειμένου να μάθουν την αλήθεια τους. Παραδοξολογία; Οχι! Προσάγονται τεκμήρια στη συνέχεια ότι δεν πρόκειται εδώ για μια «εξυπνάδα» που να παρηγορεί τους χρήστες: συνηθίζουμε ή μάλλον καταντούμε να ψάχνουμε τις απαντήσεις αποκλειστικά σε άνωθεν πηγές και στα μέσα, όχι στην εμπειρία.

Παράδειγμα πρώτο, όχι απλώς επίκαιρο αλλά καυτό: Αποτελεί άραγε βασανιστήριο η αναγκαστική σίτιση ενός απεργού πείνας ή είναι απλή προσβολή ή αντιθέτως θεραπεία και ευλογία επιβίωσης; Κάποιοι ψάχνουν την απάντηση σε κρίσεις διεθνών δικαστηρίων, άλλοι σε θεσμικά ή σε φιλοσοφικά κείμενα. Παρατήρησα κάτι στις σχετικές αναφορές: ελάχιστα ενδιαφέρει, όσους ρωτούν περί βασανισμού, ποιο είναι το φυσικό βίωμα του απεργού και η έντασή του, αν καταγράφεται παντελής -ή όχι- ακύρωση του αυτοπροσδιορισμού του ή ίσως μια χρήση του σώματός του σαν να πρόκειται για πράγμα. Ενδιαφέρει μόνο «τι θεωρείται» η αναγκαστική σίτιση. Από ποιους; Από άνωθεν αποφαινόμενους, αρμόδιους ή μη.

Παράδειγμα δεύτερο η σεξουαλική παρενόχληση, λέξη που ακούγεται παντού. Το φαινόμενο υπαρκτό και πολύ γνωστό, με δράστες, θύματα και κρίσιμες συνέπειες και πάλι. Ο Ποινικός Κώδικας περιγράφει σχετικά εγκλήματα, αλλά χωρίς να υιοθετεί αυτούσιο τον συγκεκριμένο όρο. Ετσι, η ερμηνεία αναζητείται σε άλλα νομικά κείμενα, σε διεθνείς συμβάσεις, σε αντιστοιχίες κ.λπ. Τι δεν φαίνεται στις συζητήσεις να απασχολεί; Η πραγματική ποιότητα και το μέγεθος της προσβολής, που ανάμεσα σε ενήλικους ανθρώπους αφορά (και κατά τον νομοθέτη) τη σεξουαλική ελευθερία: τον εξαναγκασμό ή περιορισμό της με πράξεις εκμετάλλευσης μιας αδυναμίας ή μιας εξάρτησης. Η σημασία της παρενόχλησης εν τω μεταξύ άλλοτε τεκμαίρεται κι άλλοτε αποκλείεται, ανάλογα με τη φυσιογνωμία του δράστη ή του θύματος ή με βάση την ιδεολογία του παρατηρητή.

Αλλος πονά, λοιπόν, κι άλλος ορίζει και ρυθμίζει τι είναι πόνος· άλλος ενοχλείται κι άλλος διαπιστώνει και μετρά αυθεντικά τη σημασία των ενοχλήσεων. Κυριαρχούν οι άνωθεν αλήθειες των λογίων, των ειδικών, των ισχυρών της επικοινωνίας, των κατόχων εξουσιών και των έξυπνων αλγορίθμων του Google και του Facebook. «Σε αναφέρουμε άρα υπάρχεις». Λογικά, η σημασία θα ’πρεπε να ξεκινά από «κάτω», από το έδαφος, τις αισθήσεις και τις ανθρώπινες σχέσεις και δευτερογενώς να φτάνει στα υψίπεδα. Αλλά Αριστοτέλη, Επίκουρε, Κάρολε, χάσατε, η αλήθεια σας παραήταν ευτελής.

* ομ. καθηγητής ΑΠΘ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο απατηλός καθρέφτης του Διαδικτύου
Αυτή η συνεχής απαίτηση της σύγχρονης καθημερινότητας «να είσαι ο πιο όμορφος» «να είσαι ο πιο έξυπνος» «να είσαι ο πιο διαβασμένος» «να είσαι ο πιο cool» γιατί έχεις «ψηθεί» πως οι άλλοι τα έχουν όλα, ανοίγει...
Ο απατηλός καθρέφτης του Διαδικτύου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενημέρωση, όχι fake news: το ιστορικό ραντεβού της Ευρώπης
Πριν από τρεις μήνες, στις 12 Σεπτεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφιζε μαζικά υπέρ ενός προσχεδίου-οδηγίας που θα επιτρέπει επιτέλους στον Τύπο και στα Πρακτορεία Ειδήσεων να ελπίζουν ότι θα αμείβονται από...
Ενημέρωση, όχι fake news: το ιστορικό ραντεβού της Ευρώπης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Υπάρχουν κι αλλού ψηφιακές πορτοκαλιές (πέρα από το Φατσοβιβλίο κ.λπ.)
Το Φατσοβιβλίο (κοινώς Facebook) έχει αρχίσει να φυλλορροεί, τόσο χρηματιστηριακά όσο και από τους χρήστες του. Ηδη είναι γνωστό ότι θεωρείται ως «αρχαίο» από μεγάλο κομμάτι του νεανικού του κοινού (-18 ετών),...
Υπάρχουν κι αλλού ψηφιακές πορτοκαλιές (πέρα από το Φατσοβιβλίο κ.λπ.)
ΑΠΟΨΕΙΣ
Είναι πλέον καιρός οι ψηφιακές πλατφόρμες να τεθούν υπό πολιτική διακυβέρνηση
Η υπόθεση της Cambridge Analytica μάς υπενθυμίζει ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για εφησυχασμό. Πρέπει να επιδιώξουμε να έχουμε όλες τις απαιτούμενες διευκρινίσεις για την πιθανή χρήση των δεδομένων των Ευρωπαίων...
Είναι πλέον καιρός οι ψηφιακές πλατφόρμες να τεθούν υπό πολιτική διακυβέρνηση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Facebook κ.ά. - Οχι πλέον άλλη τέτοια πρόοδο!
Ο βασικός μηχανισμός που χρησιμοποιείται για τη διαδικασία της καλλιέργειας και της διαχείρισης των εντυπώσεων έχει στηθεί εδώ και πολλά χρόνια και είναι αυτό που ονομάζουν τέταρτη εξουσία, δηλαδή τα ΜΜΕ....
Facebook κ.ά. - Οχι πλέον άλλη τέτοια πρόοδο!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εξαρτημένος
Κάτσε να ξαναμπώ, να δω πώς τα πάει η τελευταία μου ανάρτηση στο facebook. Πριν από λίγο δεν είχε και πολλά «μου αρέσει». Στα ελάχιστα δευτερόλεπτα που κάνει να φορτώσει η σελίδα, παίζω νευρικά με τα δάχτυλά...
Εξαρτημένος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας