• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.3°C / 16.0°C
    3 BF
    55%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 10.0°C / 15.0°C
    3 BF
    87%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    14°C 7.8°C / 18.0°C
    3 BF
    55%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    2 BF
    79%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.7°C / 11.7°C
    0 BF
    55%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.2°C / 13.3°C
    1 BF
    78%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    7°C 7.0°C / 7.0°C
    1 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    13°C 5.6°C / 18.0°C
    3 BF
    55%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 17.0°C
    4 BF
    77%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    4 BF
    58%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.6°C / 16.1°C
    5 BF
    67%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.7°C / 11.7°C
    0 BF
    83%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.2°C / 17.2°C
    3 BF
    43%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 8.0°C / 12.8°C
    1 BF
    87%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.0°C / 11.1°C
    2 BF
    81%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.9°C / 20.0°C
    3 BF
    64%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 10.0°C / 11.1°C
    1 BF
    71%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.3°C / 13.3°C
    2 BF
    55%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.3°C / 13.3°C
    1 BF
    88%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    7°C 7.0°C / 7.0°C
    1 BF
    93%
Το μαρτίτσι
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το μαρτίτσι

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Εχουν θέση στον δημόσιο λόγο τα θέματα που αφορούν την εναλλαγή των εποχών; Τις συνθήκες και τα όσα πλαισιώνουν την αλλαγή των εποχών; Αν ερωτούσε κάποιος τους συντάκτες των εφημερίδων, των τηλεοπτικών σταθμών ή των ηλεκτρονικών μέσων, θα διαπίστωνε πως όλα αυτά θεωρούνται υποδεέστερης σημασίας. Αντιμετωπίζονται σαν το καρύκευμα που μπορεί να νοστιμίσει κάποια άκρη του εντύπου. Είναι, εν τινι τρόπω, μια επιχείρηση μαλάξεων των ματιών και του μυαλού, που δέχονται, ιδίως στις ημέρες μας, σφοδρή επίθεση από νέα που από μόνα τους προκαλούν ανησυχία και αναστάτωση.

Εθιμα είναι παλιότερων εποχών, ξεπερασμένα, που αμφισβητούν τον σκληρό πυρήνα της ορθοτόμου εποχής μας. Μόνο ως εκφράσεις μιας συγκρατημένης –ή και υπερχειλίζουσας– νοσταλγίας μπορούν να έχουν θέση στις μυλόπετρες του 21ου αιώνα.

Αντίθετα με τους επαγγελματίες της ενημέρωσης, το διαδίκτυο γίνεται η καινούργια πατρίδα αυτών των εθιμικών πρακτικών. Πλημμυρίζουν οι προσωπικοί λογαριασμοί με αναρτήσεις και σχόλια. Και είναι αυτά που συγκεντρώνουν τη μεγαλύτερη επιδοκιμασία. Διαμορφώνουν έναν καινούργιο τόπο, στον οποίο συναντιούνται πάρα πολλοί που συμμετέχουν σ’ αυτή τη μορφή επικοινωνίας.

Τα έθιμα χρησιμοποιούνται ως αφορμή συνομιλίας και μεταφοράς του προσωπικού και τοπικού λόγου σε πολλούς αποδέκτες. Διψάνε όλοι και όλες να δώσουν μορφή στη μνήμη τους. Να φέρουν στην επιφάνεια στιγμές, πρόσωπα απελθόντα, συναντήσεις, αισθήματα και συναισθήματα. Κι όλα αυτά εμποτισμένα πρωτίστως στη νοσταλγία.

Η καραντίνα έφερε στην επιφάνεια αυτό που η ταχύτητα της καθημερινότητας δεν επέτρεπε να φανεί. Τα έθιμα αξιοποιούνται σαν προζύμι για μια νέα συλλογικότητα. Η παρατεταμένη καραντίνα αφαίρεσε τον επενδύτη της ψευδεπίγραφης κοινωνικότητας με το συνεχές χαμόγελο και τις μελιστάλαχτες προσφωνήσεις. Η μοναξιά και τα αδιέξοδα στην αποκορύφωσή τους. Η επιστροφή στις εθιμικές πρακτικές δεν είναι μια νοσταλγική στροφή. Είναι η αναζήτηση υποστήριξης για το παρόν. Για τη διαχείριση προβλημάτων.

Ενα παράδειγμα είναι και το μαρτίτσι. Δυο νήματα, κόκκινο κι άσπρο, που δένονται στον καρπό. Φοριέται από την αρχή ώς το τέλος Μαρτίου. Είναι ένας μήνας αλλαγών αλλά και αβεβαιότητας. Η παροιμία «Μάρτης, γδάρτης, παλουκοκαύτης» καταγράφει την απρόβλεπτη συμπεριφορά του. Οι καιρικές συνθήκες έχουν μεγάλες διακυμάνσεις. Ο ήλιος γίνεται απειλητικός. Οι παλιότεροι προσέφευγαν στη δημιουργία ενός κύκλου που θα τους προστάτευε από τη ρευστότητα των συνθηκών.

Μπορεί ένα μαρτίτσι να προστατεύσει τον σύγχρονο άνθρωπο; Ασφαλώς όχι. Δεν ζούμε σε καιρούς που όλα τα φορτώνουμε σε κάποια μυστηριακή δύναμη. Μπορεί όμως να μαλακώσει την ψυχή του, να περιορίσει την αλαζονεία της ανωτερότητας του τεχνοπολιτισμού μας. Να νιώσει πως είναι ένας κρίκος μιας οικογενειακής, εθνικής και πανανθρώπινης ιστορίας. Να του αυξήσει την αυτογνωσία

Χθες το πρωί φόρεσα το μαρτίτσι μου. Γιατί θυμάμαι. Δεν είμαι μόνος.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Βατράχια και βουβάλια
Ομως ο κοασμός και η λεπτή φύση του βατράχου υποχωρούν. Δεν μπορούν να συνυπάρξουν με τα βουβάλια, που είναι κυριαρχικά. Δεν αφήνουν μια σταλιά τόπο και γι’ αυτούς.
Βατράχια και βουβάλια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τίποτα
Δεν έχει η βλάχικη γλώσσα τη δύναμη να διατυπώσει αφηρημένες έννοιες. Να εκφράσει βαθύτερα νοήματα. Και η ψυχή των προγόνων. Το βυζί της μάνας που τάισε;
Τίποτα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Φύλον: θήλυ
Ο προϊστάμενος, ο προπονητής ενίοτε, ο διοικητικός παράγων, ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο, το αφεντικό γίνονται ιδιοκτήτες του εργασιακού και του κοινωνικού χώρου. Ετσι, έχουν δικαίωμα και στην εργασία αλλά και...
Φύλον: θήλυ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Παρέμβαση
Οι λέξεις κουβαλάνε την εποχή τους, πέρα από το φορτίο της ιστορικής διαδρομής τους. Οι λέξεις του περασμένου χρόνου μεταφέρουν την ανατροπή στις ζωές μας.
Παρέμβαση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γεροσύνη και μπερεκέτια
Η πανδημία ισοπέδωσε τον εγωκεντρισμό της εποχής μας. Προκάλεσε όλα όσα θεωρούσαμε δεδομένα. Οι ευχές όλα αυτά τα χρόνια έγιναν μέρος μιας διαδικασίας για διεύρυνση του κύκλου των κοινωνικών επαφών.
Γεροσύνη και μπερεκέτια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το αστέρι των Χριστουγέννων
Οι φετινές γιορτές είναι διαφορετικές. Ακόμη κι από το περασμένο Πάσχα, που για πρώτη φορά γιορτάσαμε σε συνθήκες πανδημίας.
Το αστέρι των Χριστουγέννων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας