• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    40°C 37.8°C / 42.9°C
    1 BF
    21%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    38°C 34.1°C / 39.9°C
    2 BF
    33%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    41°C 36.2°C / 42.7°C
    2 BF
    40%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    38°C 37.9°C / 39.2°C
    3 BF
    17%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    36°C 35.9°C / 35.9°C
    3 BF
    41%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    38°C 33.5°C / 40.8°C
    2 BF
    27%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    36°C 35.6°C / 37.2°C
    3 BF
    12%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    39°C 33.6°C / 42.4°C
    3 BF
    12%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    34°C 33.8°C / 37.7°C
    3 BF
    70%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    36°C 35.9°C / 35.9°C
    1 BF
    52%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    36°C 34.9°C / 37.1°C
    4 BF
    31%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 32.6°C / 33.7°C
    3 BF
    49%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    36°C 35.9°C / 37.9°C
    0 BF
    34%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    41°C 37.5°C / 40.9°C
    0 BF
    14%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    40°C 36.7°C / 41.0°C
    2 BF
    16%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    37°C 36.0°C / 38.8°C
    2 BF
    31%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    41°C 38.0°C / 42.1°C
    2 BF
    11%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 32.7°C / 33.3°C
    0 BF
    56%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    36°C 34.2°C / 42.2°C
    4 BF
    46%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    37°C 36.8°C / 36.8°C
    4 BF
    13%
EUROKINISSI/ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΕΜΠΑΠΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η επικίνδυνη διολίσθηση στην πολιτική της ισχύος

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Οι 15 περίπου μήνες κατά τους οποίους ο πλανήτης κινείται στους ρυθμούς που επιτάσσει ο covid-19 ήταν αρκετοί για να αλλάξουν, όχι μόνο τις διεθνείς ισορροπίες και το πλαίσιο των κανόνων που είχαν διαμορφωθεί μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου που βασίζονταν στη συλλογικότητα, αλλά και την ίδια την αντίληψη για τη Δημοκρατία. Η έννοια της συλλογικότητας αγνοήθηκε.

Η αλληλεγγύη «προσαρμόστηκε». Η δύναμη της εμπειρίας και της γνώσης παραμερίστηκαν. Η συνεργασία απομακρύνθηκε. Σήμερα, οι αξίες αυτές υποκαταστάθηκαν από την κυνική, απροκάλυπτη και απροσχημάτιστη «ισχύ» που χαρακτηρίζει όλα τα επίπεδα της διακυβέρνησης. Η θεσμοθετημένη κανονικότητα της «ισχύος» αποκάλυψε τις αυταρχικές τάσεις που διαπνέουν τη φιλοσοφία διακυβέρνησης και οι οποίες δοκιμάζουν τις αντοχές τη Δημοκρατίας.

Η πανδημία ανέδειξε την υποκρισία που διαπνέει τη ρητορική των ηγεσιών, τόσο στη διαχείριση του πλανήτη όσο και στη διακυβέρνηση των χωρών. Οι επικλήσεις του παρελθόντος στον αλτρουισμό και τη «συλλογικότητα» αποδείχθηκε ότι δεν ήταν τίποτα λιγότερο και τίποτα περισσότερο, παρά κοινοτοπίες που συγκάλυπταν τα ιδιοτελή κίνητρα των αρχόντων. Η σχεδόν πλήρης απουσία διεθνών θεσμών στη διαμόρφωση μιας συλλογικής απάντησης στην πανδημία και η εθνικιστική προσέγγιση στα προβλήματα που προκάλεσε ο Covid-19, απέδειξε την κυριαρχία της ιδεολογίας τού «καθένας για τον εαυτό του».

Αυτός ο πολιτικός «ατομικισμός» που ήταν η κορύφωση μιας πολιτικής η οποία ξεκίνησε από τον Ρέιγκαν και τη Θάτσερ και με την πάροδο των δεκαετιών απέβαλε ως αντιπαραγωγικά τα «κοινωνικά» χαρακτηριστικά της διακυβέρνησης, εξέθρεψε σε δεκάδες χώρες εκατοντάδες εκατομμύρια δυσαρεστημένους ψηφοφόρους, οι οποίοι επιδοκίμασαν ηγέτες που εξυμνούσαν την αποτελεσματικότητα της επιβολής και του αυταρχισμού. Και φυσικά το δόγμα της δύναμης στην πολιτική, είχε ως αποτέλεσμα να παραμεριστούν διεθνείς υποχρεώσεις και περιορισμοί που επέβαλαν τα διεθνή θεσμικά όργανα και οι διεθνείς συμφωνίες.

Σε αντίθεση με τη στάση που είχαν τηρήσει σε προηγούμενες υγειονομικές κρίσεις, φορείς όπως G7, G20 και Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ παρακολουθούν με την αποστασιοποίηση του παρατηρητή τα κύματα του κορονοϊού. Ο ΠΟΥ αντιμετωπίζεται με επιφυλακτικότητα και απαξίωση. Η ασυντόνιστη, χαοτική και εθνοκεντρική διεθνής απάντηση στον Covid-19 πυροδότησε αντιπαραθέσεις και εντάσεις.

Ο Τραμπ εμφάνισε τον Covid-19 ως «ο κινεζικός ιός». Κινέζικα κρατικά μέσα ενημέρωσης απάντησαν, επιμένοντας ότι άλλες χώρες ενδέχεται να ήταν υπεύθυνες για τη διάδοση του ιού. Το σκηνικό σύγκρουσης ενισχύθηκε και από τις ηγεσίες των υπολοίπων ισχυρών κρατών, που χαρακτήρισαν την υγειονομική κρίση ως κρίση εθνικής ασφάλειας. Ετσι, η ιδιοτέλεια μετέτρεψε τη διεθνή συνεργασία, σε θέμα στενού εθνικού συμφέροντος, στο οποίο η αποτελεσματικότητα αντιμετώπισης της μετάδοσης μετατράπηκε σε «όπλο». Ακόμα και η προμήθεια των εμβολίων έγινε αιτία αντιπαράθεσης και διενέξεων.

Η ιδιοτέλεια και η σκοπιμότητα χαρακτηρίζει και την πολιτική που ακολουθείται στο εσωτερικό των χωρών. Στις ώριμες δημοκρατίες, οι κυβερνήτες άσκησαν αυξημένο έλεγχο στους απλούς πολίτες στο όνομα του περιορισμού της πανδημίας. Οι αυταρχικές κυβερνήσεις με πρόσχημα την πανδημία, προχώρησαν σε γενικευμένη καταστολή των επικριτών τους. Οι ηγέτες των δημοκρατιών με αυταρχικές τάσεις αξιοποίησαν την πανδημία για να «ξεκαθαρίσουν λογαριασμούς». Σε όλο τον κόσμο, η αστυνόμευση της ιδιωτικότητας εντάθηκε. Οι κυβερνήσεις εκμεταλλεύτηκαν τις εξουσίες έκτακτης ανάγκης, για να προωθήσουν νομοθετικές ρυθμίσεις που κινούνταν στα όρια της συνταγματικότητας. Τα φαινόμενα χειραγώγησης της πληροφόρησης εντάθηκαν.

Το σίγουρο είναι, ότι σήμερα ο αριθμός των πολιτών που αναρωτιούνται για το εάν οι ηγέτες τους λαμβάνουν μέτρα κατά της πανδημίας έχοντας κατά νου αποκλειστικά το κοινό καλό, έχει μεγαλώσει. Σε αυτό αποκλειστικά υπεύθυνες είναι οι ηγεσίες που διαχειρίστηκαν την πανδημία, με κριτήριο την ισχύ – είτε σε διεθνές είτε σε εθνικό επίπεδο. Στη διάθεση των εμβολίων, οι πλούσιες χώρες αγνόησαν τις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.

Η «συμπαράσταση» και η «αλληλεγγύη» συνδέθηκαν με μακροπρόθεσμες πολιτικές και γεωπολιτικές επιδιώξεις. Το εύρος των... διασώσεων καθορίστηκε από την οικονομική και την πολιτική ισχύ του διασωζομένου. Η ανταπόκριση του τραπεζικού συστήματος και η παροχή ρευστότητας στις εκκλήσεις των πληττόμενων, ήταν σε άμεση συνάρτηση με το μέγεθός τους. Ακόμα και οι έλεγχοι για την τήρηση του πλαισίου για την αντιμετώπιση της πανδημίας, υπάκουσαν στο κριτήριο του «ειδικού βάρους». Οι σημαντικοί απολαμβάνουν μια σιωπηρή αμνηστία, ενώ οι ασήμαντοι συγκεντρώνουν όχι μόνο το ενδιαφέρον αλλά και την μήνι των μηχανισμών.

Το ερώτημα που αναδεικνύεται επιτακτικά δεν είναι αν οι άνθρωποι νικήσουν την πανδημία, αλλά το πώς θα είναι η ζωή τους σε έναν μεταπανδημικό κόσμο, που θυσίασε την αλληλεγγύη και τη συνεργασία για χάρη της ισχύος.

*Δημοσιογράφος, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Απο-ουμανισμός προ των πυλών
Το πρόβλημα είναι ότι η κοινωνία μας έχει πάει πολύ πιο πίσω και σε μια κατάσταση που αμφισβητείται και το κίνημα που έθεσε τις βάσεις για το τέλος της φεουδαρχικής κοινωνίας, ο ουμανισμός.
Απο-ουμανισμός προ των πυλών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κυτταρίτιδα της πατρίδος μου
Εχει δίκιο ο ποιητής. Η κοινωνική και πολιτισμική κυτταρίτιδα έχει τρυπώσει παντού. Κυρίως στα μυαλά και στη συμπεριφορά των ανθρώπων.
Η κυτταρίτιδα της πατρίδος μου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η τελευταία φορά
Η ζωή δεν είναι τίποτα άλλο από στιγμές. Και από πρώτες και τελευταίες φορές. Ετσι μετριέται ο χρόνος. Ετσι αναμετριόμαστε κι εμείς με τον χρόνο
Η τελευταία φορά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα παγκάκια της οργής
Οργίστηκαν τα παγκάκια των πλατειών και των δημόσιων χώρων, της Αττικής, μέσα στην αφόρητη μοναξιά που τους επέβαλε η πανδημία και η ολοκληρωτική κυβερνητική καταστολή.
Τα παγκάκια της οργής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Υπάρχει, άραγε, η δυνατότητα για μία ισορροπημένη πρόοδο;
Κάθε καινούριος ανθρωπολογικός βηματισμός κουβαλάει τις ήττες, τα στίγματα, τις αδιαφορίες, τις απληστίες, τις αναποτελεσματικότητες, τα λάθη και τις ραθυμίες του χτες.
Υπάρχει, άραγε, η δυνατότητα για μία ισορροπημένη πρόοδο;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναθαρρεύουμε, αλλά δεν εφησυχάζουμε...
Τα πράγματα δεν είναι εύκολα. Oι δυσκολίες είναι εδώ, παραμένουν δυνατές και εξακολουθούν να λειτουργούν ως ύπουλες και σημαντικές απειλές για το άμεσο μέλλον.
Αναθαρρεύουμε, αλλά δεν εφησυχάζουμε...

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας