• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.4°C / 17.9°C
    2 BF
    63%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    10°C 6.6°C / 13.2°C
    0 BF
    73%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 15.1°C / 17.0°C
    2 BF
    70%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    2 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    0 BF
    87%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 7.3°C / 12.0°C
    1 BF
    63%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 5.6°C / 8.4°C
    2 BF
    49%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.1°C / 16.6°C
    3 BF
    87%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.0°C / 19.9°C
    4 BF
    62%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 12.9°C / 14.9°C
    4 BF
    63%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 18.5°C
    3 BF
    72%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.7°C / 15.6°C
    2 BF
    72%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    5 BF
    72%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 13.5°C
    0 BF
    71%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.3°C / 14.0°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 12.8°C / 17.7°C
    1 BF
    61%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.0°C / 18.1°C
    2 BF
    52%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 9.3°C / 11.6°C
    0 BF
    77%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    10°C 6.7°C / 13.3°C
    2 BF
    71%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    1 BF
    76%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η πανδημία, το κλίμα και οι μεγιστάνες

  • A-
  • A+

Η πανδημία έβγαλε την κλιματική αλλαγή από τα πρωτοσέλιδα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έπαψε να είναι η μέγιστη απειλή για τον πλανήτη. Η διαφορά της κλιματικής κρίσης από την υγειονομική κρίση είναι ότι ενώ τα δεινά του Covid είναι παροδικά, οι καταστροφές από την κρίση του κλίματος είναι μόνιμες, ισχυρές και πολύπλευρες.

Το μενού των καταστροφών της κλιματικής αλλαγής περιλαμβάνει: γεωπολιτικά σοκ, τοπικές συγκρούσεις και εντάσεις, μεταναστευτικά κύματα, πείνα, διεύρυνση της ανισότητας, κοινωνικές ανατροπές, τριγμούς στο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα. Θα μπορούσε επίσης να βάλει σε περιδίνηση τον ασφαλιστικό και τον τραπεζικό κλάδο, να ανατρέψει τον ενεργειακό τομέα, οδηγώντας οικονομίες σε συρρίκνωση και εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους στην εξαθλίωση. Κοντολογίς, να προκαλέσει μια οικονομική κρίση που δεν θα μοιάζει με καμία που είδαμε ποτέ πριν.

Σήμερα όμως, στις μέρες του κορονοϊού, η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων έχει υποβαθμίσει την κλιματική αλλαγή στην αξιολογική κλίμακα των κινδύνων, αφήνοντας το πεδίο ελεύθερο στις πολιτικές ηγεσίες να υλοποιήσουν μια κολοσσιαίας κλίμακας μεταφορά πόρων, από τους πιο ευάλωτους στους λιγοστούς γίγαντες της βιομηχανίας πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα. Με πρόσχημα τη διάσωση των θέσεων εργασίας, οι κρουνοί των δανείων που είχαν κλείσει άρχισαν πάλι να στάζουν... δολάρια και ευρώ, τα σχέδια που είχαν εκπονήσει κεντρικές τράπεζες για «πράσινο» χρηματοπιστωτικό σύστημα εγκαταλείπονται και οι κυβερνήσεις προωθούν επενδυτικά σχέδια τα οποία αντιστρατεύονται κάθε έννοια προστασίας του περιβάλλοντος.

Ισως το πιο κραυγαλέο της συντελούμενης μεταφοράς πόρων είναι οι ΗΠΑ. Στις αρχές του 2020, οι βιομηχανίες πετρελαίου και φυσικού αερίου είχαν περισσότερα από 700 δισεκατομμύρια δολάρια σε ανεξόφλητα χρέη. Οι αγορές ήταν επιφυλακτικές απέναντί τους, λόγω τόσο της υπερχρέωσής τους όσο και της επιφυλακτικότητας όλων των κεντρικών τραπεζών στις επενδύσεις σε χρηματοοικονομικά προϊόντα επιχειρήσεων που επιβαρύνουν το κλίμα.

Ολα αυτά πριν ξεσπάσει η πανδημία. Οταν ο Covid-19 έδειξε τα δόντια του, οι εταιρείες ορυκτών καυσίμων των ΗΠΑ, υποστηριζόμενες από τους Ρεπουμπλικανούς συμμάχους τους στο Κογκρέσο και από τον ίδιο τον Τραμπ, πίεσαν τη Fed να μειώσει τις πιστωτικές απαιτήσεις που περιόριζαν την αγορά ανεπιθύμητου χρέους (μεγάλο μέρος του χρέους των εταιρειών ορυκτών καυσίμων θεωρείται υψηλού ρίσκου).

Η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ ανταποκρίθηκε. Χαλάρωσε τις απαιτήσεις της εφαρμόζοντας ένα πρόγραμμα το οποίο επέτρεπε στους υπερχρεωμένους κολοσσούς να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους με δάνεια που υποστηρίζονται από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Ταυτόχρονα, η βιομηχανία άνθρακα, αξιοποιώντας τα μέτρα έκτακτης ανάγκης, άντλησε κεφάλαια που, αντί να τα διαθέσει για να περιορίσει το χρέος τους, τα χρησιμοποίησε για να καλύψει λειτουργικές δαπάνες, όπως για παράδειγμα τη μισθοδοσία.

Τέλος, η Fed, που πριν ξεσπάσει η πανδημία αγόραζε μόνο κρατικό χρέος και στεγαστικά δάνεια, άρχισε να αποκτά εταιρικά ομόλογα, ανάμεσα στα οποία και αυτά που είχαν εκδοθεί από εταιρείες άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου. Με απλά λόγια, δισεκατομμύρια δολάρια, αντί να πάνε σε ανέργους και σε προγράμματα ενίσχυσης ανθρώπων που είχαν ανάγκη, «αξιοποιήθηκαν» για να «διασώσουν» μεγιστάνες της ρυπογόνου ενέργειας.

Αλλά και στην ευαίσθητη σε θέματα προστασίας περιβάλλοντος Ε.Ε., οι επιλογές δεν ήταν διαφορετικές. Οταν χτύπησε η πανδημία, με άλλοθι την προστασία από μια παλίρροια πτωχεύσεων, ξεκίνησαν οι διασώσεις. Ομως αντί να σώσουν τους φτωχούς και τους ευάλωτους, οι πολιτικές ελίτ επέλεξαν να προσφέρουν οικονομική υποστήριξη σε ισχυρούς, ανάμεσα στους οποίους περιλαμβάνονται και οι επιχειρηματίες του άνθρακα, του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Ηταν μια απόφαση των πολιτικών που υλοποιήθηκε με τη συγκατάθεση των χρηματοοικονομικών ρυθμιστικών αρχών.

Οι κεντρικοί τραπεζίτες, προκειμένου να διευκολύνουν τους πολιτικούς, εγκατέλειψαν τις πρωτοβουλίες που είχαν ξεκινήσει να υλοποιούν τα τελευταία οκτώ χρόνια για να αντιμετωπίσουν τους μακροπρόθεσμους κινδύνους για το κλίμα, που συνδέονται με τη δραστηριότητα του ενεργειακού τομέα. Στην πραγματικότητα, υπέστειλαν το σινιάλο με το οποίο προειδοποιούσαν τις αγορές χρήματος να αποφεύγουν την πιστωτική έκθεση σε εταιρείες ορυκτών καυσίμων, καθώς αυτό ενέχει σημαντικούς οικονομικούς κινδύνους.

Υπενθυμίζεται ότι από το 2013 με πρωτοπόρο την Τράπεζα της Αγγλίας, μεγάλες κεντρικές τράπεζες προσπαθούσαν να θωρακίσουν την παγκόσμια οικονομία από τους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής. Η Κριστίν Λαγκάρντ, πρόεδρος της ΕΚΤ, δεσμεύτηκε να εξαλείψει σταδιακά τα υψηλού άνθρακα περιουσιακά στοιχεία της τράπεζας. Η σουηδική Riksbank πούλησε κρατικά ομόλογα, που είχαν μεγάλη εξάρτηση από τη βιομηχανία υψηλών εκπομπών άνθρακα.

Η πανδημία ανέτρεψε αυτές τις πολιτικές. Η Τράπεζα της Αγγλίας εγκατέλειψε την προσπάθεια να περιοριστεί η ροή κεφαλαίων στον κλάδο της ρυπογόνου ενέργειας. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επένδυσε δισεκατομμύρια σε «χαρτιά» εταιρειών ορυκτών καυσίμων. Ο άνθρακας, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, που προκαλούσαν τρόμο, μετατράπηκαν σε «σωτήριες επενδύσεις».

Ολα αυτά δείχνουν ότι η ατζέντα που έχουν οι πολιτικές ηγεσίες δεν συμπίπτει με τις ανάγκες των περισσότερων από αυτούς που –υποτίθεται– εκπροσωπούν. Αυτό που η πανδημία αποκάλυψε, είναι ότι οι ηγέτες –δημοκρατικοί και αυταρχικοί– διαχειρίζονται την αγωνία και τον φόβο των πολλών, προκειμένου να κατευθύνουν πακτωλό κεφαλαίων στους λίγους. Κάνουν μεταγγίσεις τεράστιων ποσών στους πάμπλουτους, με χρήματα που αποσπούν από τη μεσαία τάξη και τους φτωχούς. Σίγουρα, δεν είναι μόνο οι μεγιστάνες της ενέργειας που επωφελούνται από την υγειονομική κρίση.

Οι πολυεθνικές του φαρμάκου με τις «ελεύθερες» πατέντες, οι αεροπορικές εταιρείες με τα προγράμματα διάσωσης, οι κολοσσοί της τεχνολογίας που οι εφαρμογές τους προσφέρουν τη «μηχανική υποστήριξη» στην οικονομία της πανδημίας και πολλοί ακόμα, έγιναν ακόμα πιο ισχυροί στις μέρες του Covid. Φυσικά, η κυβέρνηση των Αρίστων, που αντιγράφει τους Αμερικανούς και Ευρωπαίους μέντορές της, ενισχύει με κάθε τρόπο τον πλούτο. Προσφέρει κεφάλαια που τα αφαιρεί από αυτούς που τα χρειάζονται και τον «προικίζει» με ανιδιοτελή κίνητρα και προθέσεις, για να ελαχιστοποιήσει τις αντιδράσεις που θα προκαλέσει το επόμενο... δώρο που σχεδιάζει να του προσφέρει στο όνομα της αποκατάστασης. Προφανώς δεν την προβληματίζει το ενδεχόμενο οι επιλογές αυτές να προκαλέσουν την επόμενη οικονομική φούσκα.

*Δημοσιογράφος, συγγραφέας

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Νέα μνημόνια με παλιές συνταγές
Πριν από λίγες ημέρες η πρόεδρος της ΕKT, Κριστίν Λαγκάρντ, διαβεβαίωνε ότι ο πληθωρισμός είναι «ανεπιθύμητος και επώδυνος».
Νέα μνημόνια με παλιές συνταγές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γιατί ξέσπασαν τόσες κρίσεις στην εποχή μας;
Η σύγχρονη μορφή ζωής, περικυκλώνεται από τις απανωτές κοινωνικές κρίσεις, επειδή αυτός ο κόσμος δεν έλυσε τις διαφορές του με την προηγούμενη ιστορικώς κατάσταση
Γιατί ξέσπασαν τόσες κρίσεις στην εποχή μας;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εμπόδιο ή άλλοθι;
Αυστρία, Δανία, Λετονία, Σλοβακία, Τσεχία, Φινλανδία, Ολλανδία και Σουηδία δηλώνουν χωρίς περιστροφές ότι προέχει η επιστροφή στην προ της πανδημίας περιοριστική δημοσιονομική πολιτική.
Εμπόδιο ή άλλοθι;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μας οδηγεί η πανδημία σε νέο οικονομικό παράδειγμα;
Είναι πλέον ανάγκη να υιοθετηθούν οι προτάσεις για δημιουργία ενός μόνιμου σταθεροποιητικού μηχανισμού στην ευρωζώνη, ενός μόνιμου μηχανισμού, όπως το SURE, για την αντιμετώπιση της ανεργίας και η έκδοση...
Μας οδηγεί η πανδημία σε νέο οικονομικό παράδειγμα;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πανδημία, κλιματική αλλαγή και ψηφιακός ισοπεδωτής
Οι εκτεταμένες πυρκαγιές επιβεβαίωσαν τις προειδοποιήσεις των επιστημόνων για την κλιματική αλλαγή, αν και οι πυρκαγιές αποκάλυψαν τόσο την κακοδιαχείριση των δασών όσο και την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Πανδημία, κλιματική αλλαγή και ψηφιακός ισοπεδωτής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γύρισμα σελίδας
Οι μεγάλες προκλήσεις της πανδημίας και της κλιματικής αλλαγής δεν αντιμετωπίζονται με την εμβάθυνση της διατλαντικής σχέσης ούτε καν με τη συνολική συστράτευση της Δύσης.
Γύρισμα σελίδας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας