• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.9°C / 27.4°C
    0 BF
    38%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    22°C 19.6°C / 24.9°C
    0 BF
    65%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.0°C / 23.0°C
    1 BF
    45%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    0 BF
    59%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.9°C / 23.0°C
    3 BF
    49%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 19.0°C / 24.2°C
    2 BF
    59%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 19.0°C / 20.6°C
    0 BF
    34%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    25°C 20.6°C / 28.6°C
    1 BF
    27%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.3°C / 28.0°C
    4 BF
    56%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    2 BF
    49%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 22.9°C / 27.4°C
    4 BF
    41%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.6°C / 24.6°C
    1 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 20.9°C / 22.9°C
    2 BF
    78%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.9°C / 23.5°C
    0 BF
    56%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.5°C / 28.5°C
    1 BF
    30%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 25.8°C
    3 BF
    70%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.1°C / 27.7°C
    0 BF
    38%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.0°C / 22.7°C
    0 BF
    68%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.7°C / 25.0°C
    2 BF
    90%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.8°C / 19.8°C
    1 BF
    24%
EUROKINISSI/ ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Δημαρχοκεντρισμός ή δημοκρατία στην Αυτοδιοίκηση;

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Κάθε εκλογικό σύστημα είναι τρόπος ανάδειξης αιρετών, αλλά και σύστημα διακυβέρνησης. Η ενισχυμένη αναλογική ήταν το εκλογικό σύστημα της μεταπολίτευσης στον χώρο της Αυτοδιοίκησης. Εδινε τα 3/5 των εδρών στον νικητή συνδυασμό, ανεξάρτητα από το ποσοστό που είχε λάβει στον α' γύρο. Η αναγκαιότητα αλλαγής του, ώστε να γίνει περισσότερο αναλογικό και δημοκρατικό, να σπάσει ο δημαρχοκεντρισμός και ο κομματισμός και «να δοθεί βήμα στη λογική και τις συνθέσεις», είχε επισημανθεί από όλες τις πολιτικές παρατάξεις.

Ο ν. 4555/2018, με τον οποίο έγιναν οι εκλογές του 2019, καθιέρωσε την απλή αναλογική στην Αυτοδιοίκηση α' και β' βαθμού. Η μεταρρύθμιση αυτή χαρακτηρίστηκε «ιδιότυπος θεσμικός εκλεκτικισμός» από τον Γ. Σωτηρέλη, καθώς καθιέρωσε μεν την απλή αναλογική στην ανάδειξη των δημοτικών/περιφερειακών συμβουλίων, αλλά όχι και την έμμεση ανάδειξη του δημάρχου/περιφερειάρχη. Κράτησε την άμεση εκλογή τους, ενίσχυσε την εξουσία τους και ταυτόχρονα έδινε μπόνους υπέρ των δημάρχων/περιφερειαρχών στη συγκρότηση νομικών προσώπων και επιτροπών, στο όνομα της διοικητικής αποτελεσματικότητας.

Η νέα κυβέρνηση δεν επέτρεψε σε αυτό το σύστημα διακυβέρνησης να λειτουργήσει. Με συνεχείς νομοθετικές παρεμβάσεις το μετέτρεψε σε πλήρως δημαρχοκεντρικό. Αυτό έγινε μέσω της ανακατανομής εξουσίας και της υφαρπαγής αρμοδιοτήτων από τα δημοτικά συμβούλια. Οι διοικήσεις των νομικών προσώπων των δήμων και οι επιτροπές, που έχουν αποφασιστικές αρμοδιότητες, ελέγχονται πλέον από τους δημάρχους, ανεξάρτητα από τον αριθμό των δημοτικών συμβούλων της παράταξής τους. Αρμοδιότητες των εκλεγμένων δημοτικών συμβουλίων μεταφέρθηκαν σε ελεγχόμενα από τους δημάρχους όργανα και κυρίως στις Οικονομικές Επιτροπές, που πλέον διοικούν τους δήμους και στις οποίες, με απαγορευτικό τρόπο, δεν εκπροσωπούνται όλες οι παρατάξεις. Καθιερώθηκε νέος τρόπος ψηφοφοριών, όπου νικητής είναι η πρόταση του δημάρχου, ακόμα και όταν καταψηφίζεται. Εισήγηση, για παράδειγμα, αναμόρφωσης προϋπολογισμού και τεχνικού προγράμματος παίρνει 12 ψήφους υπέρ και 15 κατά. Θεωρείται, όμως, ότι εγκρίθηκε και μάλιστα ομόφωνα, κατά παράβαση κάθε λογικής. Ακυρώθηκε, τέλος, η δειλή ενδοδημοτική αποκέντρωση, καθώς αφαιρέθηκαν οι ισχνές αρμοδιότητες των κοινοτικών συμβουλίων.

Οι παρεμβάσεις αυτές, σε συνδυασμό με την ουσιαστική απουσία ελεγκτικών μηχανισμών, παράγουν στρεβλώσεις, ευνοούν την αδιαφάνεια στην άσκηση εξουσίας, παραβιάζουν τους εκλογικούς συσχετισμούς, όπως αποτυπώθηκαν στη σύνθεση των δημοτικών συμβουλίων, υποβαθμίζουν τον θεσμό της Αυτοδιοίκησης. Παραβιάζουν τον Ευρωπαϊκό Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας, που έχει κυρωθεί με τον ν. 1850/1989 και, κυρίως, τη βασική του αρχή, άρθρο 3, σύμφωνα με την οποία «διά της τοπικής αυτονομίας νοείται το δικαίωμα και η πραγματική ικανότητα των ΟΤΑ να ρυθμίζουν και να διευθύνουν, στα πλαίσια του νόμου με δική τους ευθύνη και προς όφελος του πληθυσμού τους, ένα σημαντικό μέρος των δημοσίων υποθέσεων. 2. Το δικαίωμα αυτό ασκείται από συμβούλια ή συνελεύσεις που αποτελούνται από μέλη εκλεγόμενα με ελεύθερη, μυστική, ίση, άμεση και καθολική ψηφοφορία και που μπορούν να έχουν υπεύθυνα ενώπιόν τους εκτελεστικά όργανα. […]». Παραβιάζουν, τέλος, τον πυρήνα της αστικής δημοκρατίας που θέλει τα εκλεγμένα νομοθετικά σώματα να ρυθμίζουν τα οικονομικά ζητήματα. Οι υφαρπαγείσες αρμοδιότητες πρέπει να επιστρέψουν στα δημοτικά συμβούλια, που είναι η καρδιά των τοπικών κοινωνιών και έχουν δημοκρατική νομιμοποίηση.

Το ΥΠΕΣ έχει δηλώσει την πρόθεσή του να προβεί σε αλλαγές του εκλογικού νόμου, που θα επαναφέρουν την ενισχυμένη αναλογική στη σύνθεση των δημοτικών συμβουλίων και την εξάρτηση της εκλογής των κοινοτικών συμβουλίων, από την παράταξη του δημάρχου. Μόνη εκκρεμότητα είναι αν ο δήμαρχος θα εκλέγεται από την πρώτη Κυριακή με το 40% ή θα απαιτείται το 50%. Οι αλλαγές αυτές θα κάνουν περισσότερο δημαρχοκεντρικό το σύστημα και θα ακυρώσουν την όποια ενδοδημοτική αποκέντρωση υφίσταται.

Η ΚΕΔΕ συναινεί στις κινήσεις του υπουργείου. Αποτελείται κατά τα 2/3 από δημάρχους, ενώ οι κοινότητες δεν εκπροσωπούνται. Πρόκειται, ουσιαστικά, για ένα λόμπι δημάρχων, που ενίσχυσε αν δεν δημιούργησε ο «Καλλικράτης», το οποίο αδυνατεί να εκφράσει τα ελλείμματα δημοκρατίας και εγκατάλειψης της ελληνικής επαρχίας και του αγροτικού χώρου.

Η συζήτηση για νέα χωροταξία και ενδοδημοτική αποκέντρωση απουσιάζει. Ο επανασχεδιασμός, όμως, του Διοικητικού Χάρτη της χώρας, 200 χρόνια από την ελληνική επανάσταση, θα έπρεπε να είναι η μεγάλη κουβέντα της περιόδου, καθώς ο χώρος είναι και παράγει πολιτική.

Η χωρική πύκνωση και η ενισχυμένη αναλογική δεν ήταν πάντα η κύρια επιλογή στα αυτοδιοικητικά πράγματα της χώρα μας.

Στην Ευρώπη ο αριθμός των ΟΤΑ είναι μεγάλος, καθώς επέλεξαν διαδημοτικές μορφές συνεργασίας, που διασφαλίζουν την τοπική δημοκρατία και ταυτότητα. Στην εκλογή των Συμβουλίων επικρατεί το σύστημα της απλής αναλογικής, ενώ η ανάδειξη του δημάρχου γίνεται είτε έμμεσα είτε άμεσα, ανάλογα τη χώρα. Κυρίαρχο σώμα είναι το δημοτικό συμβούλιο, ενώ το ζήτημα της κυβερνησιμότητας έχει απαντηθεί με ισορροπημένη κατανομή εξουσίας σε διάφορα όργανα.

* Δημοτικός σύμβουλος Τριφυλίας, τ. δήμαρχος Αετού

ΑΠΟΨΕΙΣ
Μαζί με τους εργαζόμενους των ΟΤΑ ενάντια στο εργασιακό νομοσχέδιο
Επειδή έχουν γραφτεί πολλά για το εργασιακό νομοσχέδιο στο σύνολό του, θα επιμείνω στην παγίωση της τηλεργασίας, που αποτελεί τον Δούρειο Ιππο ώστε η κυβέρνηση να εφαρμόσει πλήρως το αντεργατικό και...
Μαζί με τους εργαζόμενους των ΟΤΑ ενάντια στο εργασιακό νομοσχέδιο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο «Μεγάλος Περίπατος» του δημάρχου της Αθήνας
Είναι στη φύση του καπιταλισμού η παραγωγή μιας μεγάλης μάζας ανθρώπων που θεωρούνται και αντιμετωπίζονται ως «άχρηστοι», «πλεονάζοντες», ως τα «σκουπίδια της κοινωνίας». 
Ο «Μεγάλος Περίπατος» του δημάρχου της Αθήνας, μακριά και ενάντια σε αστέγους, εξαρτημένους και πρόσφυγες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι νέοι μπροστά!
Πλέον αρκετό καιρό μετά τις εκλογές στην αυτοδιοίκηση διαπιστώνει κανείς, πως προσπάθειες που έγιναν από νεαρά και τολμηρά άτομα να εμπλακούν στα κοινά κατέληξαν για ακόμα μια φορά στο κενό.
Οι νέοι μπροστά!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για τους Αμπελόκηπους
Επιστολή σχετικά με τις προτάσεις για βελτιώσεις που μπορούν να πραγματοποιηθούν στην περιοχή των Αμπελοκήπων.
Για τους Αμπελόκηπους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εκλογικά συστήματα στην Αυτοδιοίκηση την περίοδο 1949-1967
Τη μεταπολεμική-μετεμφυλιακή περίοδο 1949-1967 έγιναν 4 αυτοδιοικητικές εκλογές. Μετά ήρθαν οι συνταγματάρχες με τη νύχτα, τους διορισμένους συμβούλους, δημάρχους και κοινοτάρχες.
Εκλογικά συστήματα στην Αυτοδιοίκηση την περίοδο 1949-1967

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας