• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.0°C / 23.9°C
    1 BF
    60%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.7°C / 24.4°C
    1 BF
    68%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.0°C / 20.0°C
    1 BF
    64%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 13.3°C / 16.0°C
    1 BF
    88%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 20.0°C / 20.0°C
    0 BF
    73%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 22.2°C / 23.3°C
    1 BF
    64%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 19.0°C / 19.0°C
    1 BF
    55%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.0°C / 20.0°C
    1 BF
    64%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.0°C / 22.8°C
    2 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 21.0°C / 21.0°C
    1 BF
    73%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.0°C / 23.0°C
    1 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.0°C / 23.9°C
    1 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    1 BF
    100%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.0°C / 21.7°C
    0 BF
    68%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 17.8°C / 22.2°C
    1 BF
    65%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.7°C / 22.0°C
    3 BF
    83%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.1°C / 23.0°C
    1 BF
    53%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 18.0°C / 20.6°C
    2 BF
    88%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 22.2°C / 23.3°C
    0 BF
    75%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 19.0°C / 19.0°C
    1 BF
    55%
Το κίνημα της... αγωνίας
AP Photo/Christophe Ena
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το κίνημα της... αγωνίας

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Οι τηλεοπτικές εικόνες με ανθρώπους που βγαίνουν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν είναι όλο και πιο συχνές. Γαλλία, Ιταλία, Γερμανία, Ολλανδία, Βέλγιο, Σουηδία, Δανία... Ευρωπαίοι που φοβούνται για το παρόν και το μέλλον τους και αμφισβητούν την ειλικρίνεια και τις προθέσεις των ηγετών τους. Το υπόγειο ρεύμα αμφισβήτησης που διατρέχει την Ευρώπη εμφανίζεται όλο και πιο ορμητικό καθώς τροφοδοτείται από ένα διογκούμενο έλλειμμα εμπιστοσύνης.

Ο δυναμικός και ενίοτε βίαιος τρόπος που εκφράζει την παρουσία του ήδη έχει αναγκάσει την επιστημονική κοινότητα να το αναγνωρίσει ως συστατικό της νέας κοινωνικής πραγματικότητας και να αναζητήσει τις αιτίες της εμφάνισής του. Σήμερα, πολιτικοί επιστήμονες το περιγράφουν ως μαζικό κύμα αμφισβήτησης και άρνησης που ξεκίνησε από την κριτική στη διαχείριση της πανδημίας και εξελίχθηκε σε αμφισβήτηση του τρόπου διακυβέρνησης.

Το Πανεπιστήμιο της Κωνσταντίας σε έρευνα με δείγμα 15.000 ανθρώπων διαπίστωσε ότι «μόνο το 50% των ερωτηθέντων εκτιμά ότι η επίσημη κυβερνητική ενημέρωση ανταποκρίνεται πλήρως στην αλήθεια». Σύμφωνα με άλλες έρευνες, αυτοί που αμφισβητούν τα επίσημα στοιχεία για την πανδημία φτάνουν στο 10 με 15% του πληθυσμού της Ευρώπης.

Τα ΜΜΕ, που αρέσκονται σε ομαδοποιήσεις και ταμπέλες, μιλούν για το κίνημα Querdenker («Αυτοί που σκέπτονται διαφορετικά») στο οποίο στοιχίζονται άνθρωποι που έχουν αποκολληθεί από τον κοινωνικό ιστό και τροφοδοτούν την αντιπαράθεση ανάμεσα σε μία ριζοσπαστική μειονότητα και στην υπόλοιπη κοινωνία. Το ΔΝΤ σε πρόσφατη μελέτη του, αναφέρεται σε έκρηξη που βρίσκεται «καθ’ οδόν». Χρησιμοποιεί στοιχεία από πρόσφατες πανδημίες (SARS, H1N1, MERS, Ebola και Zika) και διαπιστώνει ότι οι υγειονομικές κρίσεις προκαλούν κοινωνικές αναταραχές ιδιαίτερα σε χώρες με υψηλά επίπεδα ανισότητας.

Με απλά λόγια, οι άνθρωποι βγαίνουν στους δρόμους επειδή φοβούνται τη φτώχεια και επειδή διαπιστώνουν ότι οι κυβερνήσεις τους αδιαφορούν γι’ αυτούς. Και η ένδεια λόγω πανδημίας δεν είναι μία αόριστη απειλή, που κυοφορείται στο μυαλό πεσιμιστών επιστημόνων, αλλά μία πραγματικότητα που αναγνωρίζουν όλοι.

Η Παγκόσμια Τράπεζα προειδοποιεί ότι μέχρι το τέλος του 2021, η πανδημία θα μπορούσε να ωθήσει έως και 150 εκατομμύρια επιπλέον ανθρώπους κάτω από το όριο της ακραίας φτώχειας (ορίζεται ως η διαβίωση με 1,90 δολάρια ανά ημέρα), ενώ το Brookings Institution προβλέπει ότι η αύξηση της φτώχειας θα μπορούσε να συνεχιστεί έως το 2030.

Ομως αυτό που συμβαίνει δεν αφορά μόνο τους τρόπους και τις επιπτώσεις από τη διαχείριση της πανδημίας. Οι άνθρωποι σήμερα είναι δυσαρεστημένοι και φοβισμένοι, διότι διαπιστώνουν ότι οι ηγεσίες τους όχι μόνο αδιαφορούν αλλά αρνούνται να λογοδοτήσουν για τις επιλογές τους. Και οι πολιτικές ελίτ αντί να προβληματιστούν από τον φόβο και την αγωνία, εξακολουθούν να κλείνουν τα μάτια τους στις ανησυχίες των πολιτών. Αντί να αποδεχτούν τη συνταγματικά κατοχυρωμένη απαίτηση των ανθρώπων να κυβερνώνται με τρόπο που θα αμβλύνει τη φρίκη του προδιαγραφόμενου αδιεξόδου, επιμένουν να χαρακτηρίζουν τη διαμαρτυρία ως «αντικοινωνική συμπεριφορά» και αυτούς που διαμαρτύρονται ως «περιθωριακές μειονότητες».

Δεν τους προβληματίζει το ενδεχόμενο ότι με τη στάση τους επιβεβαιώνουν εκείνους που ταυτίζουν τις δημοκρατικές ηγεσίες με τις ελίτ που επιδιώκουν δημόσια αξιώματα για ιδιωτικό κέρδος. Υποτιμούν τη δημοκρατία, αφού δεν αναγνωρίζουν ότι η ανθεκτικότητά της οφείλεται στην ικανότητα που διαθέτει να διορθώνει τα λάθη της, δίδοντας εξουσία σε θεσμούς και όχι σε ηγέτες.

Απορρίπτουν την ήπια ισχύ του κατευνασμού και υιοθετούν τη βια του κλιμακούμενου αυταρχισμού. Σήμερα ο απλός άνθρωπος νιώθει εγκλωβισμένος. Αν φωνάξει την αγωνία του, απειλείται με κλομπ και χημικά. Αν παραμείνει σιωπηλός, τότε είναι σαν να συναινεί για το ζοφερό μέλλον που προφητεύουν οι... σοφοί.

Υπό το πρίσμα αυτό, η πραγματική πρόκληση σ’ αυτές τις μέρες της πανδημίας είναι να πειστούν οι άνθρωποι ότι οι δημοκρατικοί θεσμοί λειτουργούν και ότι η δημοκρατία δεν χαρακτηρίζεται από τις μεθοδεύσεις και τους ελιγμούς των πολιτικών ελίτ, αλλά από τη λειτουργία ενός ολόκληρου συστήματος που έχει τους ίδιους στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός του. Και για να γίνει αυτό θα πρέπει: η κυβέρνηση και η αντιπολίτευση να αποδεικνύουν καθημερινά την ανιδιοτέλειά τους, ο Τύπος την αυτονομία του, η δικαστική εξουσία την ανεξαρτησία της, η εκτελεστική εξουσία την αμεροληψία της, οι διανοούμενοι την ευθυκρισία τους.

Στον τόπο μας η αλαζονεία των ισχυρών θρέφει την καχυποψία των ευάλωτων και η απροκάλυπτη επίδειξη ισχύος των κυβερνώντων αδυνατίζει την ικανότητα της δημοκρατίας να ελέγχει, να ισορροπεί και να κατανέμει την εξουσία, ώστε να επιτυγχάνει την ισορροπία. Αγνοούν τα μαθήματα της Ιστορίας και αυτό μπορεί να αποδειχθεί προάγγελος μελλοντικών δεινών.

 * δημοσιογράφος, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
ΠαΝ.Δ.ημία και δικαιώματα
Η σημερινή πανδημία μάς εφοδίασε με χρήσιμα συμπεράσματα. Αρχικά αποδείχθηκε η αξία των ισχυρών δημόσιων συστημάτων υγείας παγκοσμίως και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η αναγκαιότητα αμοιβαιοποίησης του χρέους που...
ΠαΝ.Δ.ημία και δικαιώματα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Βικτώρια
Η ομάδα streetwork της ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων στην Αθήνα ήταν παρούσα στον δρόμο καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης του COVID-19, του lockdown και, αργότερα, της σταδιακής άρσης των μέτρων...
Βικτώρια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Είμαστε ηλίθιοι, το λέει και ο Αρκάς που επανεμφανίστηκε
Σε αγαστή συνεργασία, κυβερνητικοί ιθύνοντες και ΜΜΕ ρίχνουν το ανάθεμα στον κόσμο. Για να δικαιολογήσουν τη δική τους ανικανότητα (χρόνων τώρα, όχι μόνο σήμερα), και τη δική τους αβελτηρία.
Είμαστε ηλίθιοι, το λέει και ο Αρκάς που επανεμφανίστηκε
ΑΠΟΨΕΙΣ
Συναινετικές αχρειότητες
Κακά τα ψέματα. Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών δεν αφήνουν και πολλά περιθώρια ενασχόλησης με ζητήματα που -υποτίθεται πως- κινούνται στο περιθώριο των κεντρικών προβλημάτων της συγκυρίας. Ετσι, ελάχιστες...
Συναινετικές αχρειότητες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Περί ΜΕΘ και... ανθρωποφαγίας
Η ανθρωποφαγία για τη ΜΕΘ Αγρινίου καλά κρατεί. Με παρενέργειες απίστευτα τρομακτικές για τη λειτουργία του μεγαλύτερου Νοσοκομείου στον νομό μας και τη δημόσια υγεία.
Περί ΜΕΘ και... ανθρωποφαγίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η «λίστα Πέτσα» (2)
Είμαι υποχρεωμένος να επισημάνω ότι για τις «μεθόδους Πέτσα–Νικολάου» εκκρεμούν μηνυτήριες αναφορές στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου. Μέχρι σήμερα αφωνία και εδώ, όπως στα ΜΜΕ. Θέλω να πιστεύω ότι δεν θα...
Η «λίστα Πέτσα» (2)

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας