• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.5°C / 17.9°C
    2 BF
    72%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 11.4°C / 14.0°C
    2 BF
    84%
  • Πάτρα
    Βροχοπτώσεις μέτριας έντασης
    13°C 12.7°C / 18.0°C
    2 BF
    77%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 8.1°C
    2 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.7°C / 15.9°C
    5 BF
    77%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 13.3°C
    0 BF
    82%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 7.4°C / 7.9°C
    1 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    13°C 12.4°C / 12.6°C
    3 BF
    92%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 15.4°C / 18.1°C
    3 BF
    64%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 12.9°C / 15.9°C
    4 BF
    88%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.2°C / 19.1°C
    4 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 16.6°C
    5 BF
    74%
  • Κεφαλονιά
    Θύελλα με βροχοπτώσεις
    13°C 12.9°C / 16.9°C
    4 BF
    94%
  • Λάρισα
    Βροχοπτώσεις μέτριας έντασης
    11°C 10.9°C / 11.5°C
    2 BF
    93%
  • Λαμία
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    11°C 11.5°C / 11.5°C
    1 BF
    79%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 18.2°C
    2 BF
    75%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 15.8°C / 18.6°C
    3 BF
    60%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 12.3°C / 15.5°C
    0 BF
    86%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 11.2°C / 14.0°C
    2 BF
    69%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.8°C / 7.8°C
    1 BF
    83%
EUROKINISSI/ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η ξεχασμένη δημόσια υγεία

  • A-
  • A+
Οταν το Σύνταγμά μας αναφέρει ότι «το Κράτος μεριμνά για την υγεία των πολιτών», δεν κάνει κάποια διάκριση μεταξύ λοιμωδών και μη νόσων, ούτε δίνει προτεραιότητα στην αντιμετώπιση κάποιου κινδύνου εις βάρος της αντιμετώπισης άλλων.

Στη διάρκεια της πανδημίας η ανάλυση των λυμάτων της Αττικής, εκτός από τις μετρήσεις του ιικού φορτίου, επιβεβαιώνει διαρκώς την κατακόρυφη αύξηση της χρήσης ουσιών στον πληθυσμό. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη σκέψη για να καταλάβουμε από το στοιχείο αυτό ότι κίνδυνος για τη «δημόσια υγεία» δεν είναι μόνο η μόλυνση από τον κορονοϊό.

Είναι δυστυχώς κάτι πολύ ευρύτερο, που το έχουν επισημάνει πολλοί επιστήμονες και έχει προβληθεί στα ΜΜΕ -εδώ και στο εξωτερικό- εγκαίρως. Κατά κανόνα οι επιστήμονες αυτοί στέκονται με σκεπτικισμό απέναντι στο μέτρο της καραντίνας, θεωρώντας ότι ο ακούσιος εγκλεισμός του πληθυσμού έχει σοβαρές επιπτώσεις όχι απλώς στην οικονομία, αλλά στην ίδια τη δημόσια υγεία που θέλουμε να προστατεύσει.

Η χρήση ουσιών -φαρμακευτικών ή ναρκωτικών- εξηγείται μόνο από δραματικά συμπτώματα στην κατάσταση της ψυχικής υγείας του πληθυσμού. Τα συμπτώματα αυτά (από απλές μορφές κατάθλιψης έως καταστάσεις που οδηγούν στην αυτοκτονία) δεν μπορούν να αποδοθούν αλλού σήμερα, παρά μόνο στους αυστηρούς περιορισμούς των ελευθεριών μας λόγω της πανδημίας. Εχουν επιβεβαιωθεί με ανακοινώσεις του ΠΟΥ και επιδημιολογικές έρευνες, διεθνείς και εθνικές (που αφορούν και τη χώρα μας).

Δεν πρόκειται για συμπτώματα που εμφανίζονται σε «παράξενους», «υπερευαίσθητους» ή «βολεμένους». Πιθανά θύματα είμαστε όλοι -όπως ακριβώς συμβαίνει με την απειλή του κορονοϊού- αν κινδυνεύει η δουλειά μας λόγω των μέτρων, αν δεν μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στις καθημερινές πιεστικές υποχρεώσεις μας, αν διαταραχτεί η λειτουργία της οικογένειάς μας από τον αναγκαστικό εγκλεισμό: γνωρίζουμε ήδη ότι η ενδοοικογενειακή βία έχει επίσης αυξηθεί κατακόρυφα τους τελευταίους μήνες. Γιατί άραγε;

Αλλά και πέρα από τα παραπάνω οι περιορισμοί στην κίνηση σε συνδυασμό με το άγχος και την ανασφάλεια ευνοούν δραματικά την εκδήλωση πολλών άλλων παθήσεων στον πληθυσμό που συνδέονται με την τήρηση ενός ισορροπημένου τρόπου ζωής, ιδίως των καρδιαγγειακών παθήσεων. Δυσχεραίνουν επίσης σοβαρά τη σταθερή υποστήριξη των ασθενών για μεγάλο χρονικό διάστημα από το σύστημα υγείας στην περίπτωση π.χ. του καρκίνου. Αλλα μέτρα, όπως π.χ. ο συχνός αερισμός των σχολικών αιθουσών την ώρα του μαθήματος εν μέσω χειμώνα, εκθέτουν τα παιδιά στον κίνδυνο των γνωστών εποχικών ασθενειών σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ποτέ.

Ολα αυτά δεν είναι παρά ζητήματα δημόσιας υγείας! Ο κορονοϊός έχει ασφαλώς την «τιμητική του» στις μέρες μας, όμως η προστασία του πληθυσμού δεν νοείται να έχει μονόπλευρη στόχευση: η λεγόμενη «μάχη» κατά της πανδημίας δεν δικαιολογεί «παράπλευρες απώλειες» σε άλλες όψεις της δημόσιας υγείας.

Οταν το Σύνταγμά μας αναφέρει ότι «το Κράτος μεριμνά για την υγεία των πολιτών», δεν κάνει κάποια διάκριση μεταξύ λοιμωδών και μη νόσων, ούτε δίνει προτεραιότητα στην αντιμετώπιση κάποιου κινδύνου εις βάρος της αντιμετώπισης άλλων. Οταν πάλι το Σύνταγμα δέχεται περιορισμούς στην ελευθερία της κίνησης για κάποιο λόγο δημόσιας υγείας, δεν εννοεί ότι οι περιορισμοί αυτοί μπορούν να απειλούν άλλες όψεις της δημόσιας υγείας εξίσου σοβαρές. Πρέπει λοιπόν να αρχίσουμε να βλέπουμε διαφορετικά τη στρατηγική της πολιτείας.

Ως προς την ψυχική υγεία ειδικά, είναι αλήθεια ότι έχουν ληφθεί κάποιες αποφάσεις. Ομως οι δημοσιευμένες «οδηγίες ψυχολογικής υποστήριξης»(για όποιον βέβαια τις αναζητήσει) ή η συμμετοχή ειδικού στην Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων δεν αντιμετωπίζουν στη ρίζα του το πρόβλημα. Κινούνται περισσότερο στην αμυντική λογική των «παράπλευρων απωλειών», που πάντως εκλαμβάνονται ως δεδομένες. Η λογική αυτή πρέπει να αλλάξει, αν πράγματι εννοούμε τη δημόσια υγεία στο σύνολό της.

Αν γνωρίζουμε ότι συγκεκριμένα μέτρα περιορισμού προκαλούν μετρήσιμες απώλειες αλλού, είναι ανάγκη να σκεφτούμε εναλλακτικά μέτρα για να τις αποφύγουμε! Αλλιώς η εμμονή στα πρώτα βλάπτει τη δημόσια υγεία εξίσου ή και περισσότερο από την πανδημία. Αυτό σημαίνει ότι η πολιτεία διά του (ενισχυμένου κατάλληλα) ΕΟΔΥ χρειάζεται να αποτιμά σε σταθερή βάση την αποτελεσματικότητα των μέτρων που εφαρμόζονται σε αναφορά με την «όλη» δημόσια υγεία του πληθυσμού. Να μετρά δηλαδή τις επιπτώσεις τους στην εκδήλωση άλλων ασθενειών σε σύγκριση με τις περιόδους της «κανονικότητας» όσο διαρκέσει η πανδημία.

Η αποτίμηση αυτή είναι ανάγκη να δημοσιοποιείται, ώστε να υπάρχει πλήρης ενημέρωση των πολιτών. Η μονόπλευρη ενημέρωση με επίκεντρο μόνο τον κίνδυνο του κορονοϊού, λέγοντας τη «μισή αλήθεια» για τη δημόσια υγεία, δημιουργεί μοιραία παραπλανητικές εντυπώσεις και ίσως οδηγεί σε μια ανησυχητική επανάπαυση.

Η σταδιακή μείωση των νοσηλευομένων ή των θανάτων από την πανδημία δεν σημαίνει πολλά πράγματα, αν τα μέτρα στα οποία οφείλεται οδηγούν σε αύξηση κρουσμάτων ή θανάτων από άλλες αιτίες στον πληθυσμό. Υπό την έννοια αυτή, μια «εύκολη» παράταση της καραντίνας (επειδή οδηγεί σε πτώση των δεικτών του κορονοϊού και επειδή «τα αποθεματικά του δημόσιου ταμείου επαρκούν») δεν θα είναι τόσο αυτονόητη τώρα ή σε ένα ενδεχόμενο «τρίτο κύμα».

* Συνταγματολόγος, επιστημονικός συνεργάτης της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και εμπειρογνώμων της Ε.Ε. Διδάσκει Βιοδίκαιο και Βιοηθική στο Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδας και στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κορονοϊός: Φονικότερο και μεταδοτικότερο το 3ο «κύμα»
Το τρίτο «κύμα» του κορονοϊού είναι φονικότερο και μεταδοτικότερο από ό,τι το δεύτερο. Οι κυριότεροι λόγοι είναι από τη μια μεριά το ότι τα περισσότερα κρούσματα στο τρίτο «κύμα» είναι από τη βρετανική...
Κορονοϊός: Φονικότερο και μεταδοτικότερο το 3ο «κύμα»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι πρέπει να κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε την επόμενη πανδημία
Γράφει ο Ηλίας Μόσιαλος - Η διαχείριση της πανδημίας μάς δίδαξε πολλά. Αλλά κυρίως πως για την επιτυχημένη αντιμετώπιση χρειαζόμαστε διαφάνεια, αποφασιστική ηγεσία και αποτελεσματική επικοινωνία στα υψηλότερα...
Τι πρέπει να κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε την επόμενη πανδημία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η νέα φάση της πανδημίας και οι προκλήσεις για τη Δημόσια Υγεία
Η έντονα αυξητική τάση των κρουσμάτων Covid-19 τις τελευταίες μέρες και μάλιστα με οριζόντια κατανομή σχεδόν σε όλη τη χώρα, δεν αφήνει κανένα περιθώριο υποτίμησης του κινδύνου ανεξέλεγκτης διασποράς.
Η νέα φάση της πανδημίας και οι προκλήσεις για τη Δημόσια Υγεία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στόχος μας η Δημοκρατία
Όλο αυτό το διάστημα ακούμε καλοντυμένες κύριες και κύριους από τα πάνελ των καναλιών, να μας προειδοποιούν να καθίσουμε φρόνημα στο σπιτάκι μας. Και η Δημοκρατία; Θα αναρωτηθεί εύστοχα κάποιος; Τι γίνεται με...
Στόχος μας η Δημοκρατία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο παιδευτικός της ρόλος και η «εκδίκηση» της δημόσιας υγείας
Πριν από λίγες μέρες έκπληκτος άκουσα τον υφυπουργό Οικονομικών κ. Σκυλακάκη να δηλώνει σε περιφερειακό τηλεοπτικό σταθμό «είναι η εκδίκηση του Κέινς αυτό που συμβαίνει αυτές τις ημέρες».
Ο παιδευτικός της ρόλος και η «εκδίκηση» της δημόσιας υγείας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο κορονοϊός και το κοινωνικό κράτος
Το συμβάν του κορονοϊού μπορεί μεν να θεωρηθεί πολιτικά ουδέτερο, αλλά κάποιοι ευθύνονται για την ιδεολογική υπονόμευση του Εθνικού Συστήματος Υγείας.
Ο κορονοϊός και το κοινωνικό κράτος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας