• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.5°C / 25.1°C
    1 BF
    60%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    24°C 21.9°C / 24.9°C
    1 BF
    72%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 21.0°C / 24.9°C
    2 BF
    66%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 22.5°C
    1 BF
    63%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 19.1°C / 20.9°C
    1 BF
    68%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 21.8°C / 24.3°C
    1 BF
    49%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.6°C / 20.6°C
    1 BF
    37%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.6°C / 24.6°C
    1 BF
    63%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 25.4°C
    4 BF
    60%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 19.9°C / 22.9°C
    1 BF
    53%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.1°C / 25.7°C
    2 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.1°C / 25.1°C
    3 BF
    62%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    0 BF
    73%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    22°C 19.5°C / 21.9°C
    0 BF
    73%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.5°C / 19.5°C
    1 BF
    45%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 23.8°C / 26.6°C
    3 BF
    58%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 22.7°C / 25.5°C
    2 BF
    53%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 20.3°C / 23.3°C
    2 BF
    77%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.2°C / 25.0°C
    1 BF
    88%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 20.0°C / 20.0°C
    2 BF
    47%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η εργασία στο απόσπασμα

  • A-
  • A+
Το νέο «απελευθερωμένο» εργασιακό περιβάλλον θα έχει τεράστιο οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο. Οι τοπικές οικονομίες θα μαραζώσουν. Αλλες θα μετασχηματιστούν για να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Η αγορά ακινήτων, οι μεταφορές, ο ελεύθερος χρόνος και η κοινωνική πολυμορφία θα υποστούν το επώδυνο «σοκ της συμμόρφωσης». Το Ινστιτούτο της Γερμανικής Οικονομίας (I.W.) για μείωση της απασχόλησης σε 23 κλάδους.
Ακολουθήστε μας στο Google news

«Οταν παλεύεις με το θεριό δεν βλέπεις τη σκιά του», έλεγε ένας σοφός. Σήμερα, οι άνθρωποι παλεύουν μ’ ένα επικίνδυνο θεριό: την Covid-19. Η αγωνία της αρρώστιας και η απόγνωση του θανάτου προκαλεί τόσο έντονα και κυριαρχικά συναισθήματα, ώστε οι περισσότεροι εστιάζουν σε αυτά και αφήνουν όλα τα υπόλοιπα στη «σκιά του θεριού», δηλαδή, στο έλεος της τύχης. Σύντομα, όμως, θα αντιληφθούν ότι η «σκιά» είναι πιο επικίνδυνη από το «θεριό», αφού στο όνομα του εξευμενισμού της δισεκατομμύρια άνθρωποι θα κληθούν να θυσιάσουν την εργασία τους και να εκχωρήσουν εργασιακά κεκτημένα που κανείς τους δεν θα μπορούσε να διανοηθεί.

Η αγορά εργασίας κατέχει την πρώτη θέση στη λίστα των υποψήφιων θυμάτων της «σκιάς» του Covid-19. Πριν ακόμα ο κορονοϊός βάλει τη ζωή των ανθρώπων σε καραντίνα, η αγορά εργασίας βρισκόταν σε πίεση εξαιτίας της ψηφιακής επανάστασης: θέσεις εργασίας υποκαταστάθηκαν από αυτοματοποιημένα συστήματα, εργαζόμενοι αναγκάστηκαν να αποδεχτούν επώδυνες αλλαγές στους όρους εργασίας τους και πολλοί αναγκάστηκαν να αναζητήσουν στην άτυπη οικονομία τα αναγκαία προς το ζην.

Οταν ξέσπασε η υγειονομική κρίση, οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ, προφασιζόμενες τη σωτηρία (!) της οικονομίας προχώρησαν σε απολύσεις, σε επιπλέον αλλαγές στις συνθήκες και στους όρους εργασίας και περιέκοψαν το ήδη ανεπαρκές –σε σχέση με τη δεκαετία του 1980– θεσμικό πλαίσιο προστασίας της εργασίας. Ουσιαστικά, αξιοποίησαν την πανδημία για να επιταχύνουν –προς όφελός τους– την προσαρμογή της αγοράς εργασίας στα μέτρα τους. Και τώρα τι θα ακολουθήσει;

Πριν από τον Covid-19, η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας υπολόγισε ότι 1,4 δισεκατομμύρια εργαζόμενοι στον κόσμο (περίπου 37,5% του συνόλου) εργάζονταν σε ευάλωτη απασχόληση λόγω των εξελίξεων που σχετίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη, τη Μηχανική Μάθηση, τη Ρομποτική και τη Βιομηχανική Αυτοματοποίηση. Με την πανδημία, οι επισφαλείς θέσεις εργασίας αυξήθηκαν καθώς πολλές θέσεις εργασίας καταργήθηκαν, ενώ άλλες είτε μεταλλάχθηκαν λόγω της τηλεργασίας είτε «ελαστικοποιήθηκαν». Ταυτόχρονα, οι πολιτικές ελίτ, αντί να προστατεύσουν την εργασία έσπευσαν να εκθεμελιώσουν τα λιγοστά εμπόδια που είχαν απομείνει για την προστασία της.

Οι οικονομικές ελίτ δεν άφησαν την ευκαιρία αναξιοποίητη. Με πρόσχημα την οικονομική ευστάθεια, ξεκίνησαν να υποκαθιστούν θέσεις εργασίας ισχυριζόμενες ότι η αυτοματοποιημένη εργασία είναι το «εμβόλιο» που προστατεύει την παραγωγή και τη διανομή από ανεπάντεχες καταστροφές, όπως είναι μια πανδημία. Τα ρομπότ δεν αρρωσταίνουν, δεν πλήττονται από ιούς, δεν πληρώνονται υπερωρίες, δεν διεκδικούν, δεν πεινούν, δεν πληρώνουν ασφαλιστικές εισφορές, δεν...

Μελέτες που έγιναν πριν από το 2020 υποστήριζαν ότι οι πιο ευάλωτες θέσεις εργασίας και με μεγαλύτερο κίνδυνο αυτοματοποίησης ήταν οι χαμηλής εξειδίκευσης και χαμηλού εισοδήματος. Ο κορονοϊός άνοιξε τις πύλες του «κλαμπ των απειλούμενων» και στους... υπαλλήλους. Τα σημάδια ότι βρισκόμαστε στο κατώφλι ενός κύματος περικοπών σε θέσεις απασχόλησης και σε αμοιβές, είναι ευκρινή. Ηδη το Twitter, η Square, η Coinbase, η Box, η Shopify ή το Facebook, έχουν αποφασίσει να στραφούν σε μόνιμη εργασία από το σπίτι ακόμα και μετά την πανδημία. Το Facebook ανακοίνωσε ότι μέχρι το 2030 οι μισοί από τους 48.000 υπαλλήλους του θα εργάζονται μόνιμα εξ αποστάσεως. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτή η αλλαγή θα είναι υποχρεωτική για έναν αναλογικά υψηλό αριθμό υπαλλήλων τους.

Το νέο «απελευθερωμένο» εργασιακό περιβάλλον θα έχει τεράστιο οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο. Τοπικές οικονομίες θα μαραζώσουν. Αλλες θα μετασχηματιστούν για να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Η αγορά ακινήτων, οι μεταφορές, ο ελεύθερος χρόνος και η κοινωνική πολυμορφία, θα υποστούν το επώδυνο «σοκ της συμμόρφωσης».

Ερευνες που κάνουν δεξαμενές σκέψεις εμφανίζουν τη συρρίκνωση της απασχόλησης μετά την πανδημία, ως αναπόφευκτη. Για παράδειγμα, το Ινστιτούτο της Γερμανικής Οικονομίας (I.W.) σε έρευνα που έκανε σε κλαδικούς συνδέσμους δεκάδων επαγγελμάτων, προειδοποιεί για το δυσοίωνο μέλλον της εργασίας. «Οι προβλέψεις είναι σκοτεινές και απαισιόδοξες, αναμένουμε μείωση της απασχόλησης σε 23 κλάδους», δήλωσε ο διευθυντής του I.W., σχολιάζοντας τα ευρήματα.

Οι οπαδοί της «εξέλιξης» υποστηρίζουν ότι οι δυσοίωνες προβλέψεις για την εργασία, μακροπρόθεσμα δεν θα επιβεβαιωθούν. Χαρακτηρίζουν όσους προβάλλουν τις ιδέες της απαξιωμένης εργασίας ως οπισθοδρομικούς λουδίτες (κίνημα αντίστασης ενάντια στις δραστικές αλλαγές που προκύπτουν από οποιαδήποτε τεχνολογική επανάσταση), που θα διαψευστούν από την πραγματικότητα. Μπορεί να παραδέχονται ότι ο συνδυασμός «πανδημία-τεχνολογική επανάσταση» θα εξαλείψει σε ορισμένους τομείς έναν μεγάλο αριθμό θέσεων εργασίας, αλλά αντιτείνουν ότι ο μετασχηματισμός της οικονομίας που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη θα ανοίξει νέες ευκαιρίες εργασίας.

Ως επιχείρημα προβάλλουν την Amazon, με περίπου 700.000 υπαλλήλους παγκοσμίως, η οποία ανακοίνωσε πρόσφατα 30.000 νέες θέσεις εργασίας μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, φροντίζοντας όμως να αποσιωπήσουν ότι πρόκειται για θέσεις που απευθύνονται σε εργαζόμενους υψηλής εξειδίκευσης (μηχανικούς, ειδικούς στις εμπορευματικές μεταφορές κ.α.). Οταν ερωτώνται για το μέλλον των δισεκατομμυρίων εργαζομένων χαμηλής ή μηδενικής εξειδίκευσης, παραπέμπουν στο «αόρατο χέρι της αγοράς». Με την επίκληση της «χειρομαντείας» αντιμετωπίζουν και όσους προειδοποιούν για την επερχόμενη σφαγή των μισθών και την αναγκαστική τηλεργασία.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ελληνική οικονομία, ρηχή και χωρίς παραγωγικές δομές, είναι ανέτοιμη να αντιμετωπίσει τη «σκιά» της πανδημίας. Οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ του τόπου, εγκαταλείποντας το επίπονο και κοπιώδες όραμα της αυτάρκειας για χάρη του τουρισμού και της εξωστρέφειας, ανέδειξαν την «ανταγωνιστικότητα» σε δόγμα και την εργασία σε «Ιφιγένεια» που πρέπει να θυσιαστεί για να φυσήξει ο ούριος άνεμος της... ανάπτυξης. Είναι πλέον σαφές ότι για την κυβέρνηση η εργασία δεν είναι συνταγματικό δικαίωμα, αλλά προνόμιο. Για τον πρωθυπουργό και τους επιτελείς του το κόστος εργασίας δεν είναι το μέσο για την ευημερία, αλλά ο ανασχετικός παράγοντας στην οικονομική μεγέθυνση. Αυτό σημαίνει ότι, στους μήνες και στα χρόνια που έρχονται, θα ζήσουμε ανθρωποθυσίες και μαζική φυγή τόσο εκείνων που προορίζονται για βορά των θηρίων της αγοράς όσο και των άλλων που δεν θέλουν να ζουν σε μια κοινωνία, στην οποία οι ανθρώπινες ελπίδες χαρακτηρίζονται ως αναλώσιμες.

*Δημοσιογράφος, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο «κοινωνικός βραχίονας», αιχμή της προοδευτικής απάντησης απέναντι στις ανισότητες
Δεν χρειάζεται να φτάσουμε στο τέλος αυτής της περιπέτειας για να συνειδητοποιήσουμε ότι πρέπει να επανοριοθετήσουμε τις συντεταγμένες πλοήγησης για τη μετα-κορονοϊό εποχή.
Ο «κοινωνικός βραχίονας», αιχμή της προοδευτικής απάντησης απέναντι στις ανισότητες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αντί ιδεοληψιών, στήριξη της εργασίας
Η στήριξη αυτή πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα στη διοχέτευση των διαθέσιμων χρηματικών πόρων. Ας αφήσει η κυβέρνηση τις νεοφιλελεύθερες ιδεοληψίες της στην άκρη και ας στηρίξει τον κόσμο της εργασίας
Αντί ιδεοληψιών, στήριξη της εργασίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πανδημία και σχολική στέγη: καιρός να σοβαρευτούμε!
Μέχρι στιγμής, το υπουργείο Παιδείας προετοιμάζεται για καθολική εξ αποστάσεως εκπαίδευση ή/και για εκ περιτροπής διδασκαλία στα σχολεία. Μια τέτοια αντιμετώπιση ισοδυναμεί με «αύριο μπαλώματα, μεθαύριο...
Πανδημία και σχολική στέγη: καιρός να σοβαρευτούμε!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κατεδαφίζουν τις μεγαλύτερες εργατικές κατακτήσεις
Πώς να εξηγήσει κανείς ότι τα επαναλαμβανόμενα ρεκόρ σε αφίξεις και έσοδα των τουριστικών επιχειρήσεων τα 7 προηγούμενα χρόνια δεν μπορούν να καλύψουν μια ολιγόμηνη πτώση του τουρισμού για δύο ή τρεις μήνες;...
Κατεδαφίζουν τις μεγαλύτερες εργατικές κατακτήσεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μόνιμα μέτρα υποτίμησης της εργασίας
Εννέα έκτακτες ρυθμίσεις των ΠΝΠ της πανδημίας που καταδεικνύουν ότι η κατάσταση εξαίρεσης στο εργατικό δίκαιο θα μας συνοδεύει για αρκετό διάστημα μετά τη λήξη της υγειονομικής κρίσης και ίσως για πάντα.
Μόνιμα μέτρα υποτίμησης της εργασίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η πανδημική κρίση ως «ευκαιρία»;
Από το 2010 και εντεύθεν, γράφτηκαν πολλά άρθρα γύρω από την ιδέα «η κρίση ως ευκαιρία», καλόβουλα υπονοώντας ότι (τότε) είχαμε την ευκαιρία να επανεκκινήσουμε την οικονομία μας, συνάμα ίσως και τις κοινωνικές...
Η πανδημική κρίση ως «ευκαιρία»;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας