Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.4°C / 17.2°C
    4 BF
    48%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.6°C / 19.4°C
    1 BF
    59%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    16°C 13.3°C / 18.0°C
    4 BF
    45%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    15°C 11.1°C / 18.0°C
    3 BF
    27%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    4 BF
    58%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.1°C
    2 BF
    39%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    0 BF
    39%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    15°C 11.7°C / 18.0°C
    4 BF
    45%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 12.2°C / 15.0°C
    4 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.8°C / 15.0°C
    4 BF
    58%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 13.0°C / 14.0°C
    6 BF
    71%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 11.1°C / 11.1°C
    2 BF
    83%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.0°C / 19.0°C
    2 BF
    59%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    1 BF
    51%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 15.6°C / 18.3°C
    2 BF
    39%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.0°C / 19.4°C
    1 BF
    55%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 12.2°C / 15.0°C
    4 BF
    51%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 11.7°C / 14.0°C
    3 BF
    67%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 16.1°C / 16.1°C
    2 BF
    70%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    1 BF
    39%
Η σπουδαιότητα της Πολιτειακής Παιδείας
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η σπουδαιότητα της Πολιτειακής Παιδείας

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Η συνεχιζόμενη υγειονομική και οικονομική κρίση, καθώς και οι περιορισμοί δικαιωμάτων και συνταγματικών ελευθεριών βαθαίνουν την κρίση της δημοκρατίας, η οποία εκδηλώθηκε και ως κρίση της αντιπροσώπευσης, αλλά και ως κρίση της λαϊκής κυριαρχίας. Συνεπώς, τίθεται επιτακτικώς το αίτημα της θεσμικής ανανέωσής της. Αυτό το αίτημα συνδέεται με τη σχέση κράτους, θεσμών και δημόσιου αγαθού, αλλά και με τη σχέση δημόσιου και ιδιωτικού.

Σε αυτό το πεδίο, η πανδημία, μαζί με την οικονομική καχεξία των ασθενέστερων κοινωνικών στρωμάτων, επηρεάζει και τις λειτουργίες του κράτους, ως μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων, αλλά και θεμελιώδη γνωρίσματα του πολιτεύματος. Το είδαμε και με την απαγόρευση των συναθροίσεων, κατά την επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, αλλά και με την απρόκλητη αστυνομική βαναυσότητα κατά την επέτειο της δολοφονίας του Αλ. Γρηγορόπουλου.

Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τις προωθούμενες αλλαγές στα εργασιακά, με την αποδιάρθρωση του Εργατικού Δικαίου, όπως το θεμελίωσε ο ν.1264/1982, αναδεικνύουν την κρίση των δημοκρατικών πολιτικών θεσμών, δηλαδή την κρίση της δημοκρατικής αρχής, καθώς και των δικαιοκρατικών χαρακτηριστικών του πολιτεύματος. Οι αρχές του πολιτικού φιλελευθερισμού πλήττονται εξίσου με τα κοινωνικά δικαιώματα.

Εάν, τώρα, συνυπολογίσουμε ότι ο λογαριασμός της Ακρας Δεξιάς με το πολίτευμα, ο οποίος συντηρείται όχι μόνο από τις νοοτροπικές στάσεις αλλά και από την αυξανόμενη πολιτική και κοινωνική υποαντιπροσώπευση, είναι ανοιχτός, τότε όλα αυτά αποκαλύπτουν ξανά τον πυρήνα του δημοκρατικού, πολιτικού ζητήματος, που δεν είναι άλλος από τη σχέση πολιτικής και κράτους. Αυτό είναι το μείζον διακύβευμα. Ετσι, εντείνεται ο κοινωνικός κατακερματισμός και αποδυναμώνεται η εμπιστοσύνη των πολιτών στο ίδιο το πολίτευμα, ώστε να θορυβεί ο ακροδεξιός, αντιδημοκρατικός λόγος ως εκφώνηση ριζοσπαστικών αιτημάτων, σε βάρος της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας.

Η ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, η στήριξη της Δημόσιας Υγείας και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η προστασία των φτωχών, των ανέργων, των χαμηλοσυνταξιούχων, καθώς και ένα πρόγραμμα δημόσιων επενδύσεων θα αποτελούσαν μέρος ενός προγραμματικού σχεδίου για τη θωράκιση και της υγείας των πολιτών, αλλά και των συνθηκών κοινωνικής και οικονομικής διαβίωσής τους.

Κάτι τέτοιο δεν θα επέτρεπε να αποτελέσει η πανδημία ευκαιρία για τη δημιουργία ενός νέου «παρασυντάγματος», εν είδει δικαίου της ανάγκης, δίπλα στην υφιστάμενη συνταγματική δημοκρατική τάξη και νομιμότητα, αλλά ούτε και την καθιέρωση μιας γκρίζας ζώνης στο πεδίο των εργασιακών σχέσεων, όπου η εξ αποστάσεως εργασία θα επεκτείνει την ανεξέλεγκτη -και απεριόριστη πλέον- εργοδοτική εξουσία ακόμη και στον πυρήνα της ιδιωτικής ζωής των εργαζομένων, ώστε αυτή να καταστεί πεδίο διεύρυνσης των απλήρωτων, υπερωριακών εργοδοτικών απαιτήσεων.

Ολα τα παραπάνω είναι θέσεις απορρέουσες από το πώς ο γράφων αναλύει τα πράγματα από τη σκοπιά της δημοκρατικής, σοσιαλιστικής Αριστεράς, δηλαδή από μια ερμηνευτική θέση που λαμβάνει υπόψη και την καταστατική, κατά τον γράφοντα, αντίθεση νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού και κοινωνίας, η οποία εγγράφεται στον ανοιχτό λογαριασμό του καπιταλισμού με τη δημοκρατία.

Ομως, όλα τα επιχειρήματα είναι εξ ορισμού μαχητά, άρα είναι και αναγκαία και ευκταία η προγραμματική αντιπαράθεση με τον –πολιτικά και ιδεολογικά– αντιρρητικό λόγο προς τα παραπάνω. Πού, όμως, θα διεξαχθεί αυτή; Ο έλεγχος και η υπεράσπιση ουδέποτε διεξάγονται εν κενώ∙ προϋποθέτουν ένα κοινό πεδίο. Είναι το πεδίο όπου όλοι, πλην της Ακρας Δεξιάς, που ναρκοθετεί το πεδίο, γιατί αυτός είναι ο λόγος ύπαρξής της, μπορούμε να σταθούμε ως αντίμαχοι, αλλά και ομόγνωμοι πρωτίστως ως προς την αδιαμφισβήτητη αξία αυτού του πεδίου ισότιμης συνύπαρξης.

Η αντιπροσωπευτική δημοκρατία, ως το μέγιστο επίτευγμα του ευρωπαϊκού, συνταγματικού πολιτισμού, είναι η προϋπόθεση για να κάνουμε επιλογές, είναι, δηλαδή, αυτό το κοινό πεδίο. Πρώτα αναγνωρίζουμε την αξία της δυνατότητας να επιλέγουμε και μετά κάνουμε την επιλογή να είμαστε αριστεροί, δεξιοί ή οτιδήποτε άλλο. Η αντιπροσωπευτική δημοκρατία είναι το πεδίο καταξίωσης της πολιτικής μας συνύπαρξης. Είναι το δημοκρατικό αυτονόητο της πολιτικής μας αυθυπαρξίας, ώστε να είμαστε κοινωνία ισότιμων ανθρώπων-πολιτών. Αυτό το αυτονόητο υπονομεύει η Ακρα Δεξιά και το καθιστά διακύβευμα.

Οι πολίτες, όμως, δεν είναι αυτοφυή βλαστήματα. Δημιουργούνται και διαμορφώνονται. Τους δημιουργεί η εύνομη δημοκρατική πολιτεία και τους διαμορφώνει η διαπλαστική λειτουργία των θεσμών της. Τέτοιος θεσμός είναι το σχολείο. Και το δημοκρατικό σχολείο δεν μπορεί παρά να παιδαγωγεί και τους μελλοντικούς δημοκρατικούς πολίτες, ώστε αυτοί να είναι ευπαίδευτοι πολίτες. Και αυτό δεν γίνεται χωρίς πολιτειακή παιδεία. Γι’ αυτό το μάθημα της Πολιτειακής Παιδείας έχει απαράγραπτη αξία και αντικειμενικώς διακριβώσιμη σπουδαιότητα.

Γι’ αυτό πρέπει να επανέλθει η διδασκαλία του σε όλες τις τάξεις του Γυμνασίου και του Λυκείου: Για να μαθαίνουμε να διαφωνούμε και να συναινούμε. Για να έχουμε φωνή, ώστε να εκφέρουμε και τη διαφωνία και τη συναίνεση. Για να μάθουμε το μάθημά μας από την υπερήφανη ετυμηγορία της Δημοκρατίας στη δίκη του νεοναζιστικού μορφώματος, ώστε να μην εφησυχάσουμε, γιατί, τότε, ίσως κανείς μας να μην έχει πια τέτοια φωνή και ίσως κανείς να μην είναι πια εκεί, στο πεδίο της ισότιμης, κοινής μας συνύπαρξης, για να τον ακούσει. Η πανδημία και οι κοινωνικές της συνέπειες ίσως να είναι η επόμενη ευκαιρία για το νεοφασιστικό, απειλητικό χτύπημα στην πόρτα της δημοκρατίας.

* Αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο

ΑΠΟΨΕΙΣ
Κορονο-κυβέρνηση και κορονο-πορείες
Την περασμένη εβδομάδα, στις 24 Ιανουαρίου, υποτίθεται, ο κόσμος γιόρτασε τη Διεθνή Ημέρα Εκπαίδευσης. Η ημέρα πέρασε απαρατήρητη, μια και εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, μόλις, το 2018....
Κορονο-κυβέρνηση και κορονο-πορείες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μεταδημοκρατική Παιδεία
Ελέω πανδημίας βιώνουμε καθημερινά την αύξουσα εξαθλίωση των πολλών και τη συνακόλουθη αντιδημοκρατικότητα της εξουσίας σε όλους τους τομείς.
Μεταδημοκρατική Παιδεία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κινδυνεύει η Δημοκρατία από την πανδημία;
Για την κυβέρνηση Μητσοτάκη, αλλά και για πολλές ακροδεξιές κυβερνήσεις, η πανδημία του Covid-19 αποτέλεσε ευκαιρία αλλά και κάλυψη για να κατεδαφιστούν βασικές δημοκρατικές λειτουργίες και κατακτήσεις.
Κινδυνεύει η Δημοκρατία από την πανδημία;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για τη θεωρία και την πράξη στην εκπαίδευση
Οι άνθρωποι δεν άρχισαν να κατασκευάζουν και να χρησιμοποιούν εργαλεία ορμώμενοι από κάποιο έμφυτο ένστικτο. Αυτά τα έμαθαν με τη δοκιμή και την πλάνη. Με τη χρήση εργαλείων τίποτα δεν είναι πια αδύνατον. Δεν...
Για τη θεωρία και την πράξη στην εκπαίδευση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εκθεση Πισσαρίδη και άλλες ιστορίες...
Διαβάζοντας την έκθεση Πισσαρίδη και κοντοστέκοντας στις παραγράφους για την εκπαίδευση, νιώθεις ότι ο χρόνος εκτείνεται σε μια μεταφυσική διάσταση.
Εκθεση Πισσαρίδη και άλλες ιστορίες...
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το δικαίωμα στην εργασία και η Δημοκρατία
Ο Ρούζβελτ απάντησε στην οικονομική καταστροφή της εποχής του με εκτεταμένες οικονομικές πολιτικές. Προώθησε το Δεύτερο Νομοσχέδιο για τα Δικαιώματα, που είχε στόχο να προσφέρει βασική οικονομική ασφάλεια για...
Το δικαίωμα στην εργασία και η Δημοκρατία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας