• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    15°C 11.6°C / 16.2°C
    0 BF
    76%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 10.6°C / 15.2°C
    0 BF
    82%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.0°C / 15.7°C
    2 BF
    71%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.9°C / 9.7°C
    0 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    3 BF
    76%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    11°C 9.9°C / 14.6°C
    2 BF
    78%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.3°C / 8.4°C
    2 BF
    87%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.0°C / 15.6°C
    2 BF
    79%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.5°C / 18.8°C
    4 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    4 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.8°C / 19.1°C
    5 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    3 BF
    59%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.6°C / 18.6°C
    0 BF
    70%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 9.5°C / 10.9°C
    0 BF
    87%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    12°C 9.5°C / 12.3°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    20°C 16.8°C / 19.8°C
    2 BF
    70%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 11.8°C / 16.4°C
    0 BF
    93%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 11.0°C / 14.9°C
    1 BF
    77%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 10.7°C / 15.3°C
    2 BF
    72%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 7.8°C / 7.8°C
    0 BF
    81%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

1821-2021: επέτειος κριτικής επαναπροσέγγισης ή εθνικής επιβεβαίωσης;

  • A-
  • A+

Φέτος συμπληρώνονται 200 χρόνια από την εκδήλωση της Επανάστασης του 1821 και, λόγω της μοναδικότητας της επετείου, οι ιστορικοί θα βρεθούν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος –και δικαιωματικά ως οι καταλληλότεροι– προκειμένου να διατυπώσουν τις απόψεις τους πάνω σε έρευνες και μελέτες που έγιναν και θα γίνουν γύρω από την ιστορία του Αγώνα.

Η Πολιτεία έχει αναλάβει πρωτοβουλίες για τον εορτασμό της επετείου με προεξάρχουσες αυτές που θα πραγματοποιηθούν υπό την καθοδήγηση της επιτροπής «Ελλάδα 2021» και με τη συμβολή ιστορικών και διαφόρων επιστημόνων. Παράλληλα, άλλες οργανώσεις προερχόμενες από φορείς με μεγάλη επιρροή στην ελληνική κοινωνία θα συμμετέχουν στους εορτασμούς της επετείου διατυπώνοντας τις δικές τους απόψεις και εκδοχές για τα γεγονότα του Αγώνα της Ανεξαρτησίας. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, τίθενται τα εξής ερωτήματα:

Τι ρόλο θα έχει η ιστορία ως επιστήμη σε αυτούς τους εορτασμούς και κατά πόσο ο λόγος και οι παρεμβάσεις των ιστορικών θα ακουστούν στις συζητήσεις που θα διεξαχθούν στην δημόσια σφαίρα γύρω από το ζήτημα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821; Κατά πόσο οι διοργανωτές αυτών των εκδηλώσεων θα επικαλεστούν την έρευνα και τις μελέτες των ιστορικών για το σημείο-τομή στην ιστορία του Νεότερου Ελληνισμού; Ποιος θα είναι ο αντίκτυπος αυτών στις εορταστικές εκδηλώσεις;

Φορείς προσκείμενοι στην Πολιτεία θα οργανώσουν διάφορες εορταστικές εκδηλώσεις οι οποίες θα βασίζονται κατά κύριο λόγο στην απεικόνιση του επίσημου εθνικού αφηγήματος μέσω δημόσιων και μη τελετών, με σκοπό την επιτέλεση του αφηγήματος της εθνικής συνοχής. Η κίνηση αυτή επιβεβαιώνει για μια ακόμη φορά τον λειτουργικό και καθοριστικό ρόλο των δημόσιων τελετών και των εθνικών επετείων, οι οποίες ήδη από την ανάδυση του Εθνικισμού στα τέλη του 18ου αιώνα και την εμφάνιση των πρώτων εθνών-κρατών στις αρχές του 19ου αιώνα στην Ευρώπη, υπήρξαν εργαλείο παραγωγής και αναπαραγωγής εθνικών ταυτοτήτων και νομιμοποίησης της εκάστοτε πολιτικής εξουσίας. Μέσω των «αναπαραστάσεων του παρελθόντος», οι κρατικοί φορείς διαμορφώνουν τη μνήμη, επιβάλλοντας ερμηνείες της ιστορίας και κατασκευάζοντας κοινωνικές ταυτότητες.

Με βάση την παραπάνω αντίληψη οι εορταστικές εκδηλώσεις που θα πραγματοποιηθούν θα θέτουν ως στόχο τους την ανάδειξη συγκεκριμένων στοιχείων που συνδέονται με τη συγκρότηση της εθνικής ταυτότητας και τις αξίες που ταυτίζονται με το έθνος και τη διατήρησή του μέσα στον χρόνο.

Στις μέρες μας η δουλειά των ιστορικών δε σχετίζεται πλέον με αυτές τις αντιλήψεις και πρακτικές. Σε αντίθεση με την εποχή του Λέοπολντ φον Ράνκε και του Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου, που η ιστορία ως επιστήμη και κατ’ επέκταση οι ίδιοι οι ιστορικοί είχαν τεθεί στην εξυπηρέτηση των εθνικών αναγκών του εκάστοτε νεοσύστατου έθνους-κράτους, η σύγχρονη ιστοριογραφία έχει απομακρυνθεί από την εξυπηρέτηση αυτών των στόχων και η διεπιστημονικότητα δεν αποτελεί απλά μια νέα αντίληψη, αλλά αναπόσπαστη αρχή κάθε σύγχρονου ιστορικού.

Βασιζόμενος σε αυτή καθώς και στα θεωρητικά και μεθοδολογικά εργαλεία που διαθέτει, ο ιστορικός του 21ου αιώνα μελετά την ιστορία διευρύνοντας τους ορίζοντές του και τα πεδία μελέτης του, δημιουργώντας παράλληλα έναν ανοιχτό διάλογο με τις υπόλοιπες κοινωνικές επιστήμες.

Μέσα σε αυτά τα πλαίσια η επέτειος του Αγώνα, αντί για μια συντονισμένη προσπάθεια επιβεβαίωσης της «εθνικής μας συνέχειας στους αιώνες», θα μπορούσε να αποτελέσει μια αξιόλογη ευκαιρία επαναπροσέγγισης ζητημάτων που σχετίζονται με την Επανάσταση και ταυτόχρονης ανάδειξης θεμάτων τα οποία δεν έχουν έρθει ακόμη στην επιφάνεια.

Στην ιστορική έρευνα ανάλογα με τα ερωτήματα που τίθενται, λαμβάνονται και συγκεκριμένες απαντήσεις. Ωστόσο, τα ερωτήματα προκύπτουν από τα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα και τα ζητήματα που διακυβεύονται στην εποχή κατά την οποία ζει και δραστηριοποιείται κάθε ιστορικός. Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης, λόγω της εμπόλεμης κατάστασης που επικρατούσε, σημειώθηκαν μετακινήσεις πληθυσμών προς τον επαναστατημένο ελλαδικό χώρο. Αυτές θεωρούνται από ορισμένους ιστορικούς ως η απαρχή του προσφυγικού ζητήματος στην Ελλάδα τον 19ο αιώνα. Πόσο διαχρονικό και πόσο επίκαιρο είναι αυτό το ζήτημα σήμερα; Σίγουρα τέτοια θέματα χρήζουν περαιτέρω ανάλυσης και μελέτης από την ιστορική κοινότητα.

Αναμφίβολα υπάρχουν διαφορετικές απόψεις και προσεγγίσεις που καθορίζονται από την ιδεολογική τοποθέτηση του κάθε ιστορικού. Σε καμία περίπτωση όμως η ιστορική προσέγγιση ενός «καλού» ιστορικού δεν γίνεται εξυπηρετώντας ιδεολογικές προτιμήσεις ή εθνικούς σκοπούς, αδιαφορώντας για τα θεωρητικά και μεθοδολογικά εργαλεία που διαθέτει.

Αραγε θα αποτελέσει η επέτειος των 200 ετών από την έκρηξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 μια αξιόλογη ευκαιρία για την προσέγγιση διαφορετικών πτυχών αυτού του κορυφαίου γεγονότος, με γνώμονα τα εργαλεία της ιστορικής επιστήμης ή θα επιδοθούμε απλώς σε μια φαντασμαγορική αναπαράσταση του «ενδόξου παρελθόντος μας»; Θα θέσει η ιστορική κοινότητα καινούργια ερωτήματα γύρω από την ιστοριογραφία του απελευθερωτικού αγώνα των Ελλήνων, επαναπροσδιορίζοντας επιστημονικά αυτό το κορυφαίο γεγονός ή θα επιδοθεί στην επίτευξη του εθνικού αφηγήματος;

Εν τέλει, όλα είναι θέμα επιλογών.

* ιστορικός

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο γιορτασμός των 200 χρόνων της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και η Μεταρρύθμιση στην Εκπαίδευση που δεν έγινε!
Η επέτειος των 200 χρόνων είναι μία σημαντική ευκαιρία για να ξαναθυμηθούμε και να τιμήσουμε αυτήν τη μεγαλειώδη περίοδο της ιστορίας μας, που μας άφησε μια σημαντική κληρονομιά.
Ο γιορτασμός των 200 χρόνων της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και η Μεταρρύθμιση στην Εκπαίδευση που δεν έγινε!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εθνική ενηλικίωση
«Τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα, μου τα 'πες με το πρώτο σου το γάλα…», έγραψε ο Νίκος Γκάτσος, περικλείοντας σε λίγες μόλις λέξεις την αντιφατική πορεία της χώρας από τη γένεσή της.
Εθνική ενηλικίωση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Ιωάννης Κωλέττης και η Εποχή του
Ο Σύνδεσμος Συρρακιωτών Πρέβεζας, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, την Περιφέρεια Ηπείρου/Π.Ε. Πρέβεζας και τους Δήμους Πρέβεζας και Βορείων Τζουμέρκων διοργανώνει επιστημονικό συνέδριο με τίτλο «Ο...
Ο Ιωάννης Κωλέττης και η Εποχή του
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το πρόγραμμα «Μοριάς '21» και η Ενιαία Περιφέρεια Πελοποννήσου!
Ο επανασχεδιασμός του Διοικητικού Χάρτη της χώρας 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση θα έπρεπε να είναι η μεγάλη συζήτηση της περιόδου.
Το πρόγραμμα «Μοριάς '21» και η Ενιαία Περιφέρεια Πελοποννήσου!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μια ευχάριστη έκπληξη
Η επέτειος είναι μια αφορμή να θυμηθούμε ένα γεγονός που θεωρούμε σημαντικό. Κι αυτή η κατά κανόνα μουσειακή και ρηχή προσέγγιση το μετατρέπει σε κοινοτοπία, η οποία μας ενώνει επειδή όλοι μάθαμε να το...
Μια ευχάριστη έκπληξη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο γιορτασμός των 200 χρόνων της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και η μεταρρύθμιση στην Εκπαίδευση που δεν έγινε! (Β΄ Μέρος)
Είναι κοινά αποδεκτό πια σήμερα ότι το σχολείο δεν μπορεί να αλλάξει την κοινωνία, όμως μπορεί να την επηρεάσει και μπορεί να την επηρεάζει περισσότερο όταν και οι άλλοι κοινωνικοί φορείς το επιτρέπουν. Η...
Ο γιορτασμός των 200 χρόνων της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και η μεταρρύθμιση στην Εκπαίδευση που δεν έγινε! (Β΄ Μέρος)

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας