Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 11.7°C / 13.9°C
    2 BF
    76%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 9.4°C / 11.7°C
    1 BF
    76%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 7.8°C / 14.0°C
    0 BF
    82%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 10.0°C / 10.0°C
    2 BF
    76%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    1 BF
    81%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 9.4°C / 11.7°C
    1 BF
    73%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 8.0°C / 8.0°C
    1 BF
    71%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 1.1°C / 14.0°C
    0 BF
    82%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 10.6°C / 13.0°C
    3 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 10.0°C / 10.0°C
    1 BF
    76%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.8°C
    2 BF
    71%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 10.0°C / 10.0°C
    4 BF
    82%
  • Κεφαλονιά
    Ψιχάλες
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    2 BF
    100%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    3 BF
    87%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.7°C / 12.0°C
    2 BF
    82%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.4°C / 15.0°C
    4 BF
    55%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 7.8°C / 12.2°C
    2 BF
    71%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.0°C / 10.0°C
    2 BF
    87%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.6°C / 11.7°C
    1 BF
    86%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 8.0°C / 8.0°C
    1 BF
    71%
Υπόθεση Μπεκατώρου: έμφυλη βία και χρονικότητες
ID 180366925 © Oleksii Sergieiev | Dreamstime.com

Υπόθεση Μπεκατώρου: έμφυλη βία και χρονικότητες

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Η δημόσια συζήτηση που έχει ανοίξει με αφορμή τη καταγγελία της Σοφίας Μπεκατώρου για τη σεξουαλική κακοποίηση που είχε υποστεί από μέλος του ΔΣ της Ελληνικής Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας όταν ήταν 21 ετών, προβλέπεται να είναι η αρχή καταιγιστικών αποκαλύψεων, που φαίνεται να παίρνουν την μορφή ενός εγχώριου #metoo κινήματος.

Η λεπτομέρεια της επωνυμίας της Σοφίας Μπεκατώρου, μας φέρνει αντιμέτωπες με τα εξής ζήτηματα:

  • Από τη μία πλευρά, οι αντιδράσεις αλλά και η μαζική κινητοποίηση στα σόσιαλ μίντια γύρω από τη γενναία καταγγελία της Σοφίας Μπεκατώρου, δεικνύουν τα βήματα που έχουν κατακτηθεί τα τελευταία χρόνια στη χώρα (πχ. δίκη για τον βιασμό της Ελένης Τοπαλούδη, κινητοποιήσεις για την Zάκι) ως προς τον θεσμικό διάλογο για την έμφυλη βία. Οι συστηματικές διεκδικήσεις των φεμινιστικών συλλογικοτήτων πιστώνονται μεγάλο μέρος αυτού του κεκτημένου. Παράλληλα, οι πολλαπλές διακρίσεις της αθλήτριας και η δημοσιότητα που της έχουν προσδώσει, ανάγουν μία τέτοια καταγγελία σε σκάνδαλο για τον χώρο του ελληνικού αθλητισμού. Η καταγγελία της Σοφίας συμπαρασύρει μία σειρά από αντίστοιχες ιστορίες, οι οποίες θα δουν το φως της δημοσιότητας τις επόμενες μέρες, ανοίγοντας τους ασκούς του Αιόλου για τον χώρο του ελληνικού αθλητισμού, και όχι μόνον.
  • Από την άλλη πλευρά ωστόσο, είναι αδύνατον να μην αναλογιστεί κάποια/-ιος το χάσμα της επίδρασης που μπορεί να υπάρχει ανάμεσα στην καταγγελία μιας «επώνυμης», πολιτογραφημένης Ελληνίδας γυναίκας, και στις καταγγελίες χιλιάδων γυναικών και ατόμων που μπορεί να μην αυτοπροσδιορίζονται ως γυναίκες, αλλά είναι σίγουρα μη επώνυμες, μη Ελληνίδες, και που ποτέ δεν έφτασαν μέχρι τα σκαλιά της δικαιοσύνης, και δεν είχαν πρόσβαση στο «δημόσιο» βήμα ώστε να ακουστούν.

Ερχόμενες αντιμέτωπες με αυτήν την σκέψη, οι αντιφάσεις και η υποκρισία των θεσμικών φορέων και πολιτικών προσώπων όταν ένα τέτοιο περιστατικό αφορά ένα «επώνυμο» πρόσωπο, γίνονται εντονότερες. Προεξέχουσα είναι η δήλωση συμπαράστασης προς τη Σοφία Μπεκατώρου, του βουλευτή Ανδρέα Λοβέρδου, ο οποίος ως πρώην υπουργός Υγείας είχε φροντίσει για τη διαπόμπευση των οροθετικών τοξοεξαρτημένων γυναικών. Ακολούθησε η δημόσια δήλωση του πρωθυπουργού, ο οποίος παρόλα αυτά έχει φροντίσει να συρρικνώσει και ουσιαστικά καταργήσει τη Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων, οπισθοδρομώντας περαιτέρω τη χώρα και παραβιάζοντας τις ευρωπαϊκά κατοχυρωμένες πολιτικές για την ισότητα των φύλων.

Δεδομένου του ότι η δημόσια συζήτηση αλλά και οι αποκαλύψεις θα πληθύνουν τις επόμενες μέρες, είναι χρήσιμο να τεθούν δύο σημεία που επιχειρούν να φωτίσουν το ζήτημα της ετεροχρονισμένης καταγγελίας περιστατικών έμφυλης βίας:

  1. To πρώτο σημείο αφορά στο τραύμα, όχι μόνον ως ένα συμβάν, αλλά ως μία επιπλοκή χρονικοτήτων ως προς την εγγραφή του στο υποκείμενο, αλλά και της άρθρωσής του μέσα από επιβεβλημένες φόρμες αφήγησης. Η μη γραμμικότητα της εγγραφής του τραύματος δεν είναι μόνο μία συζήτηση που αφορά μόνον το κλινικό μάτι της ψυχιατρικής, αλλά έχει προσεγγιστεί γόνιμα από την ψυχανάλυση, τη φιλοσοφία και τη φεμινιστικη θεωρία. Η τελευταία δε, έχει καταφέρει να εντάξει το τραύμα ως έμφυλο αντικατοπτρισμό των κοινωνικοπολιτικών συνθηκών, αλλά και των πολλαπλών καταπιέσεων (για παράδειγμα γυναίκα, μετανάστρια, προσφύγισσα, σεξεργάτρια, ανάπηρη) και των αποκλεισμών λόγω αυτών.
  2. Το δεύτερο σημείο αφορά στην ετοιμότητα αλλά και στα θεσμικά αντανακλαστικά του εκάστοτε επαγγελματικού χώρου, αλλά και της ευρύτερης κοινωνίας, στο να μπορεί να δώσει τον ασφαλή χώρο ώστε να αρθρώνονται αλλά και να καταγγέλλονται τα περιστατικά της έμφυλης βίας. Εν προκειμένω, οι βαθιά πατριαρχικές συνθήκες και οι συντεχνιακές πρακτικές συγκάλυψης που δυστυχώς είναι παγιωμένες και σε άλλους εργασιακούς χώρους, πέραν από αυτόν του αθλητισμού, αντιστρέφουν τους όρους του τραύματος, ως συμβάντος αλλά και ως αφήγησής του. Το θύμα επιφορτίζεται με την ντροπή και τον φόβο, αλλά και το βάρος αποκάλυψης της βίας που έχει υποστεί, ενώ ο θύτης, συνήθως καλυμμένος από την εξουσία της θέσης και του φύλου του, απομένει να αποκρούσει σε ύστερο στάδιο την κατηγορία. Οι εκβιασμοί και οι απειλές δε, ώστε το θύμα να σιωπήσει, ειδικότερα στους χώρους με εργασιακή εξάρτηση ή σχέση εξουσίας, είναι πολύ δύσκολο να καταγραφούν και να αποδειχτούν στα δικαστήρια, ενώ η συγκάλυψη του συμβάντος λειτουργεί με όρους ομερτά, συνθήκες που τραυματίζουν περαιτέρω το θύμα και δυσχεραίνουν την καταγγελία του. 

Σε αυτό το σημείο, αξίζει να τεθούν προς ερώτηση οι χρόνοι του Έλληνα νομοθέτη όσον αφορά το χρονικό περιθώριο που έχει θεσμιστεί για την καταγγελία του περιστατικού έμφυλης βίας, καθώς και οι χρόνοι παραγραφής του αδικήματος, αν ληφθούν υπόψιν οι παραπάνω χρονικότητες του τραύματος και οι συγκεκριμένες κοινωνικές συνθήκες.

Το τελευταίο δε σημείο, αποκτά ιδιαίτερη πρακτική σημασία, τώρα που η Εισαγγελία Αθηνών έχει διατάξει προκαταρκτική έρευνα για την καταγγελία της Μπεκατώρου. Και αυτό διότι η καταγγελθείσα πράξη με βάση την νομοθεσία έχει παραγραφεί και για να μην αρχιεοθετηθεί η υπόθεση, θα πρέπει να συνοδευτεί από περισσότερες καταγγελίες με χρόνο τέλεσης μικρότερο των 15 ετών. 

Συνοψίζοντας λοιπόν τα παραπάνω σημεία, για τις ημέρες που έπονται, ως μία εργαλειοθήκη στην ερώτηση γιατί τόσο ετεροχρονισμένα, γιατί τώρα, γιατί η Σοφία Μπεκατώρου, θα μπορούσαμε να πούμε το εξής. Διότι η Σοφία, διότι οι επόμενες Σοφίες, είναι όλες όσες είμαστε εν δυνάμει Σοφίες, ή υπήρξαμε Σοφίες, μη επώνυμες, μη γενναίες, φοβισμένες, εκτοπισμένες, παγωμένες και βιασμένες στα προσφυγικά καμπς, χωρίς βήμα και πρόσβαση στη Δικαιοσύνη.

Γιατί οι χρονικότητες του τραύματος, της κοινωνικής πραγματικότητας και του νομοθέτη δεν είναι γραμμικές, αλλά αλληλοδιαπλέκονται εναντίον μας. Γιατί ο δρόμος είναι ακόμα μακρύς, αλλά μόλις έγινε ένα κεκτημένο για πολλές, και πρέπει να παλέψουμε για να γίνει για όλες μας.

*Νομικός, Ερευνήτρια ΕΛΙΑΜΕΠ & Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο
 

ΑΠΟΨΕΙΣ
«Δεν ήθελα να γεράσω ξέροντας ότι δεν τόλμησα»
Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Καραντζάς από την πρώτη στιγμή που άρχισαν οι επώνυμες καταγγελίες συναδέλφων του στάθηκε δυναμικά στο πλευρό τους. Σήμερα καλεί όλους τους συναδέλφους του να πάρουν θέση για τη βία και...
«Δεν ήθελα να γεράσω ξέροντας ότι δεν τόλμησα»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα παιδιά που μιλάνε
Παιδεία είναι η ταπεινότητα, αλλά και η επιμονή στις αξίες μας, το ότι δεν είμαστε προς πώληση, το ότι σεβόμαστε τον άνθρωπο, το παιδί του άλλου, την κυρία που καθαρίζει το γραφείο μας, τον κύριο που καθαρίζει...
Τα παιδιά που μιλάνε
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποιος φοβάται τη Σοφία Μπεκατώρου;
Η αποσιώπηση συνιστά ακόμα και σήμερα τον μηχανισμό που παρέχει ασυλία στους σεξουαλικούς παραβάτες. Κι όταν η απόκρυψη δεν είναι εφικτή, η πατριαρχική τάξη των πραγμάτων φροντίζει για τη μεταφορά του...
Ποιος φοβάται τη Σοφία Μπεκατώρου;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι άλλοι «βιασμοί»
Θα πάω πίσω σ’ ένα πριν από χρόνια πρωινό, όταν τρεις νεαρές δημοσιογράφοι έντρομες και με προφυλάξεις κατέφθασαν στην ΕΣΗΕΑ, γιατί στον τηλεοπτικό σταθμό όπου εργάζονταν τους είχαν πει πως έπρεπε να βάψουν τα...
Οι άλλοι «βιασμοί»
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Παραγραφή-συμμόρφωση…
«Παρεγράφη» λοιπόν το αδίκημα κατά της Μπεκατώρου… «Παρε-γράφη»! Ηχητικά μα και νοηματικά η λέξη ταιριάζει με το «συννε-μορφώθη» του γνωστού τραγουδιού-βιώματος του Μίκη…
Παραγραφή-συμμόρφωση…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Καταγγελίες και ένοχοι
Το ιδανικό θα ήταν η τόλμη των γενναίων γυναικών του θεατρικού χώρου να ωθήσει τις ομόφυλές τους από πολύ λιγότερο προβεβλημένα εργασιακά περιβάλλοντα να αποφασίσουν πως ήρθε η ώρα να παραδώσουν στη χλεύη τα...
Καταγγελίες και ένοχοι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας