Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι ανασχηματισμοί
EUROKINISSI/ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι ανασχηματισμοί

  • A-
  • A+

Τα κόμματα που κυβέρνησαν τη χώρα μετά τη Μεταπολίτευση έλεγαν ότι θα σχημάτιζαν κυβέρνηση ολιγομελή – μικρό σχήμα, ευέλικτο και αποτελεσματικό. Δεν τήρησαν την υπόσχεσή τους. Επραξαν το εντελώς αντίθετο: συγκρότησαν Υπουργικό Συμβούλιο πολυπληθές, δύσκαμπτο και εν πολλοίς αναποτελεσματικό. Τα χρόνια που ακολούθησαν το επιβεβαίωσαν. Ποια αδήριτη ανάγκη επιβάλλει τη συγκρότηση ενός τόσο πολυάριθμου και ταυτόχρονα δυσκίνητου οργάνου;

Δυστυχώς κανένα από τα επιχειρήματά τους δεν ήταν αληθές. Αλλά κι αν ακόμη θέλαμε να πιστέψουμε στις καλές τους προθέσεις, η πρακτική που ακολούθησαν -και μάλιστα κατ’ επανάληψη- μας απαγορεύει να το πιστέψουμε: Εσωκομματικές ισορροπίες επέβαλαν «ειδικό χειρισμό». Πτέρυγες, ομάδες και ομαδούλες, αλλά και προσωπικές φιλοδοξίες συγκροτούσαν ένα πλέγμα δυσκολιών, πιέσεων, σκοπιμοτήτων, ελιγμών που δεν έχουν τέλος.

Ιδεολογικές διαφοροποιήσεις μόνο κατ’ επίφασιν απειλούσαν με διάλυση, μόνο και μόνο για να γίνουν οι επιδιωκόμενες υποχωρήσεις. Οι ιεροφάντες αυτής της πρακτικής μπορεί να αποκόμιζαν προσωρινά κάποια οφέλη, μακροπρόθεσμα, όμως, είχαν κατάληξη δυσάρεστη γι’ αυτούς και άλλοτε επαίσχυντη. Εγιναν πρωταγωνιστές δικαστικών αποφάσεων, κι άλλοτε χλευάστηκαν από τους πολίτες.

Ολα τα παραπάνω οι ηγεσίες των κομμάτων τα επικύρωσαν με τη σιωπή τους και την ανοχή, η οποία με τον καιρό μετατράπηκε σε ενοχή.

Κι αν αυτό έγινε ακουσίως, πολλές φορές έγινε εκουσίως. Σκοπίμως προσπαθούσαν ν’ αλλάξουν πρόσωπο για πολλούς λόγους:

Ηθελαν να δώσουν μια νέα πνοή στο κυβερνητικό έργο, αλλάζοντας τα πρόσωπα που θα το προωθούσαν. Μια νέα προσπάθεια αναβάπτισης στη λαїκή εντολή.

Τοποθετούσαν πρόσωπα «ειδικής αποστολής», κατάλληλα για να αναλάβουν και να φέρουν εις πέρας υποθέσεις που εκκρεμούσαν με κίνδυνο να τους πλήξουν πολιτικά. Ετσι, σκάνδαλα ονομάστηκαν σκευωρίες, υποθέσεις μπήκαν στο αρχείο, πρόσωπα επλήγησαν ανεπανόρθωτα και αντίπαλοι είδαν την επιρροή τους να μειώνεται.

Ολα αυτά βέβαια σερβίρονταν με τον κατάλληλο τρόπο: δημοσιεύματα μυθιστορηματικού τύπου έκαναν τη βρόμικη δουλειά. Στηριγμένα σε «κύκλους», «ανθρώπους του περιβάλλοντος», σε υποθέσεις και εικασίες κι άλλοτε σε αυτοεκπληρούμενες προφητείες κένταγαν πάνω στον δικό τους καμβά «ιστορίες επιστημονικής φαντασίας».

Οταν έβλεπαν τη δική τους φθορά κατέφευγαν στον ανασχηματισμό σαν να έμπαιναν στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ, να περισώσουν ό,τι μπορούσαν. Στην περίπτωση, όμως, αυτήν έχει αποδειχθεί ότι ο κατήφορος δεν έχει τέλος, η πορεία είναι προδιαγεγραμμένη.

Αν διαπίστωναν ότι οι εκλογές είναι αναπόφευκτες, επιτάχυναν την πορεία προς αυτές και τις προκαλούσαν. Τότε ο ανασχηματισμός ήταν η τελευταία και άπελπις προσπάθεια ευτρεπισμού του οικοδομήματος που είχε καταστεί ετοιμόρροπο. Μεγαλεπίβολα σχέδια, υποσχέσεις ανεκπλήρωτες ήταν καθημερινά στα χείλη των νέων υπουργών που κατέβαλλαν κάθε προσπάθεια ανάσχεσης της πτωτικής πορείας. Απεγνωσμένες προσπάθειες για να περισώσουν ό,τι ήταν δυνατό. Και κυρίως, ο καθένας τον εαυτόν του, «ο σώζων εαυτόν, σωθήτω».

Ετσι εξηγείται ότι την περίοδο αυτή επικρατεί στις τάξεις τους σιγή ιχθύος, μια σιωπή που ισοδυναμεί με ενοχή για ό,τι έπραξαν και για ό,τι παρέλειψαν –τεχνηέντως βέβαια– να πράξουν. Μια σιωπή που βαπτίζεται σύμπνοια, ομόνοια, ταύτιση απόψεων, εσωκομματική ειρήνη, πειθαρχία στον αρχηγό και τέλος «εμμονή με κάθε κόστος στον δρόμο που χαράξαμε».

Μέσα στο διάστημα της τετραετίας, ή και λιγότερο, περνούν από την κυβέρνηση περισσότεροι από τους μισούς βουλευτές του κόμματος. Ανθρωποι που κατά το Σύνταγμα έχουν ταχθεί στη νομοθετική λειτουργία «συνωστίζονται» έξω από την εκτελεστική εξουσία για μία υπουργική θέση. Οι τιμές, η αίσθηση της δύναμης προκαλούν αλαζονεία που οδηγεί στην αυθαιρεσία. Τελικός αποδέκτης, ο ίδιος ο λαός, ο οποίος «πληρώνει το μάρμαρο».

Απογοητευμένος φτάνει πολλές φορές στο «όλοι το ίδιο είναι». Εξ ου και η παραίτηση από τα κοινά και σε τελική ανάλυση η ιδιώτευση – ό,τι χειρότερο για τη δημοκρατία.

Οι τελευταίες εξελίξεις στις ΗΠΑ το επιβεβαιώνουν. Με τη διαφορά ότι εδώ έφτασαν στα άκρα της βίαιης διαμαρτυρίας που είναι ανεξέλεγκτη και γρήγορα απορροφάται από τις εξελίξεις. Εκτός αν αποκτήσει ιδεολογικό υπόβαθρο και, καθοδηγούμενη, περάσει σε άλλες ανεπιθύμητες εξελίξεις.

Πάντως, όπως και να το περιγράψουμε το φαινόμενο της ευρείας υπουργοποίησης των βουλευτών, αλλοτριώνει τον ρόλο τους, στρεβλώνει τη διάκριση των εξουσιών και νοθεύει το πολίτευμα.

Επειδή το θέμα είναι μεγάλο και δεν εξαντλείται σε ένα άρθρο, θα μπορούσαμε να πούμε συμπερασματικά ότι οι εκάστοτε ανασχηματισμοί είναι απλώς σχηματισμοί, οι οποίοι στόχο έχουν την παράταση της εξουσίας, την επανεκλογή ή και τη… διαιώνιση, αν είναι δυνατόν.

Με την αίσθηση του κληρονόμου «διεκδικούν τα δικαιώματά τους» ασκώντας μια πολιτική που μένει στο σημειωτόν και άλλοτε οδηγεί στην οπισθοδρόμηση. Βασιζόμενοι στη μικρή μνήμη του λαού έχουν σύμμαχό τους τις ελληνικές καλένδες για το «θεάρεστο» έργο τους.

 * φιλολόγος-συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο ανασχηματισμός, οι έξω και οι εντός
Η μεγάλη εικόνα δείχνει μετατόπιση του πολιτικού φάσματος προς τα δεξιά και ένα ακροατήριο δυσαρεστημένων και αβέβαιων Ελλήνων. Η Ν.Δ. έχει προσχωρήσει σε ακροδεξιές λογικές, εγκαταλείποντας το Κέντρο. Το...
Ο ανασχηματισμός, οι έξω και οι εντός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αλλο κυβερνητικό μοντέλο [εν όψει...]
Το ’χα γράψει και πριν από δύο χρόνια. Δεν φταίνε μόνον οι άστοχες επιλογές του πρωθυπουργού για την υστέρηση πολλών υπουργών στην καλή [και χρηστή;] διακυβέρνηση. Εξίσου υπαίτιο είναι και το οργανωτικό σχήμα...
Αλλο κυβερνητικό μοντέλο [εν όψει...]
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΣΥΡΙΖΑ: ένα κόμμα με αμνησία
Υπάρχει θέμα προσανατολισμού του ΣΥΡΙΖΑ, επικοινωνίας του έργου του στην κοινωνία και στρατηγικής, που πρέπει άμεσα να λυθεί γιατί η κλεψύδρα αδειάζει επικίνδυνα.
ΣΥΡΙΖΑ: ένα κόμμα με αμνησία
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ο ανασχηματισμός και οι κόλακες
Ο λόγος για τους βουλευτές και υπουργούς της κυβέρνησης, εννοείται, που τους βλέπεις να τρέμουν σαν ψάρια εν όψει ανασχηματισμού.
Ο ανασχηματισμός και οι κόλακες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας