• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.1°C / 19.1°C
    2 BF
    50%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 13.8°C / 17.7°C
    1 BF
    56%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 18.3°C / 20.9°C
    5 BF
    59%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.9°C / 15.9°C
    1 BF
    51%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    4 BF
    51%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.6°C / 16.5°C
    2 BF
    63%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.6°C / 11.4°C
    0 BF
    50%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 15.7°C / 19.6°C
    2 BF
    39%
  • Ηράκλειο
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 16.6°C / 20.3°C
    3 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.9°C / 17.9°C
    2 BF
    63%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.2°C / 20.2°C
    5 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 16.6°C
    4 BF
    69%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 18.9°C / 20.9°C
    2 BF
    88%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 14.5°C
    0 BF
    58%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 15.6°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 21.0°C / 23.8°C
    2 BF
    65%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 15.5°C / 19.3°C
    2 BF
    46%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.5°C / 16.3°C
    1 BF
    57%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 13.9°C / 17.8°C
    2 BF
    53%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    1 BF
    51%
EUROKINISSI/ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πολιτική εξοικονόμησης υγειονομικών πόρων για ένα ΕΣΥ πιο θωρακισμένο!

  • A-
  • A+

Στους προβληματισμούς της παγκόσμιας υγειονομικής κοινότητας και ιδιαίτερα στο πεδίο των υγειονομικών πολιτικών επικρατεί ένα δίπολο για πάνω από 40 χρόνια: «New liberalism vs human rights». Η κεντρική σύγκρουση βρίσκεται ανάμεσα στην αντίληψη η οποία διέπεται από τον πυρήνα του νεοφιλελευθερισμού, που θεωρεί την υγεία απλώς ένα επιπλέον πεδίο οικονομικής δραστηριότητας στο οποίο -δικαιολογημένα- επικρατεί η λογική του κέρδους. Από την άλλη στέκεται η ουμανιστική - σοσιαλιστική - αριστερή προσέγγιση, όπου κυριαρχεί η αντίληψη πως η υγεία είναι αναφαίρετο δικαίωμα όλων των ανθρώπων και αποτελεί θεμέλιο της κοινωνικής πρόνοιας, την οποία το κράτος υποχρεούται να παρέχει ισότιμα σε όλους.

Στην όλη αντιπαράθεση η νεοφιλελεύθερη αντίληψη παραθέτει πως το κράτος είναι κακός διαχειριστής, ενώ με την τεχνική του «outsourcing» και των μικτών εργασιακών σχέσεων «Hospital-physician affiliations / non tight arrangements» διασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα και η οικονομικά αποδοτικότερη (συμφέρουσα) λύση.

Αν και η πλήρης υγειονομική κάλυψη είναι καθολικό δικαίωμα που θα έπρεπε να είναι αδιαπραγμάτευτο, εν τούτοις η προάσπιση της δημόσιας υγείας έναντι της σκληρής νεοφιλελεύθερης αντίληψης οφείλει να απαντήσει -συστηματικά και μεθοδολογικά τεκμηριωμένα- στα θέματα της ορθής οικονομικής διαχείρισης.

Η ανάγκη αυτής της απάντησης δεν σημαίνει πως η νεοφιλελεύθερη αντίληψη με τη λογική της εξασφαλίζει οιασδήποτε μορφής ορθολογική οικονομική διαχείριση, καθώς είναι γνωστό πως η λογική του «outsourcing» επιτείνει φαινόμενα διαφθοράς, και άρα απώλειας οικονομικών πόρων, ενώ ταυτόχρονα οι μικτές εργασιακές σχέσεις του ιατρο-υγειονομικού προσωπικού επίσης οδηγούν σε απώλεια πόρων. Ακριβώς επειδή είναι γνωστό πως τα συστήματα εργασιακών σχέσεων είναι μέγιστης σημασίας καθώς καθορίζουν την ικανότητα ενός νοσοκομείου, μιας υγειονομικής δομής, να ελέγχει το κόστος, να βελτιώνει την ποιότητα, να αναπτύσσεται και γενικότερα να ολοκληρώνει οργανωτικούς στόχους.

Με τα παραπάνω δεδομένα η αντίληψη της προάσπισης της δημόσιας υγείας περνά μέσα από τη στέρεη τεκμηρίωση μιας πολιτικής εξοικονόμησης των υγειονομικών πόρων, η οποία όμως δεν θα περιορίζει την προσβασιμότητα όλων, τη διαθεσιμότητα των αναγκαίων υπηρεσιών και την ποιότητα της συνολικά παρεχόμενης υγειονομικής κάλυψης.

Στη λογική αυτή μια σειρά επιλογών πρέπει να εμπεριέχουν το κριτήριο της διασφάλισης των πόρων, όπου αντιπροσωπευτικά παραδείγματα είναι: α) Η ενσωμάτωση της τεχνολογικής εξέλιξης. β) Η ενσωμάτωση νέων θεραπευτικών τεχνικών - νέων φαρμακευτικών θεραπειών. γ) Η πολιτική φαρμάκου. δ) Η διαχείριση των αναγκαίων τεχνικών υποδομών. ε) Η διαχείριση των βέλτιστων συνθηκών νοσηλείας των ασθενών. στ) Η πλήρης και ορθολογική ανάπτυξη του υγειονομικού συστήματος στα τρία επίπεδα (πρωτοβάθμιο, δευτεροβάθμιο, τριτοβάθμιο). ζ) Η εξασφάλιση της παραγωγικής λειτουργίας της διοίκησης.

Ως γενικός κανόνας η εναρμόνιση με τα νεότερα τεχνολογικά δεδομένα τόσο στον διαγνωστικό όσο και στον θεραπευτικό τομέα είναι καταρχήν επιθυμητή και πρέπει να καθορίζει τις αποφάσεις. Ομως η πρώιμη προμήθεια του πλέον σύγχρονου εξοπλισμού είναι πολλές φορές δυσβάσταχτα κοστοβόρα, χωρίς να εξασφαλίζει -σε κάθε περίπτωση- την πρόσθετη αναγκαία διαγνωστική ή θεραπευτική υπεραξία.

Αυτό συμβαίνει i) είτε γιατί δεν υπάρχει η απαιτούμενη εκπαίδευση και εξειδίκευση του προσωπικού, ενδεικτικό παράδειγμα η αθρόα προμήθεια πηνίων μαγνητικής μαστογραφίας στο πλαίσιο προμήθειας μαγνητικών τομογράφων στο ΕΣΠΑ 2010-2015, η οποία ακόμα δεν έχει αξιοποιηθεί γιατί δεν έχει εκπαιδευτεί το προσωπικό για τη διαγνωστική αξιολόγησή της, ii) είτε γιατί η τεχνολογία δεν ενσωματώθηκε στην κλινική πραχτική π.χ. Laser Doppler, iii) είτε γιατί η τεχνολογία δεν συνδέεται με υπαρκτή αποτελεσματική θεραπεία, π.χ. Μέτρηση Οστικής Πυκνότητας. Επιπλέον το κόστος της πρώιμης προμήθειας της τεχνολογίας ενσωματώνει σημαντικό μέρος του κόστους έρευνας και του συνόλου της επένδυσης και σε ό,τι αφορά χώρες περιορισμένων υγειονομικών πόρων, όπως η πατρίδα μας, αυτό θα πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπ’ όψιν στη λήψη αποφάσεων.

Με την ίδια βασική αρχή σε ένα ανάλογο πλαίσιο πρέπει να κινούνται και οι αποφάσεις που αφορούν νέες θεραπευτικές τεχνικές και φαρμακευτικές θεραπείες. Συχνά επισημαίνεται στη βιβλιογραφία πως η πρώιμη υιοθέτηση νεότερων φαρμάκων και γενικότερα θεραπευτικών τεχνικών εξοβελίζει λόγω των κλειστών προϋπολογισμών άλλες δοκιμασμένες θεραπείες μικρότερου κόστους και μεγαλύτερης ασφάλειας στην εφαρμογή, αφού οι παλιότερες θεραπείες έχουν δοκιμαστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα σε ευρύτερες ομάδες ασθενών και είναι γνωστές οι ανεπιθύμητες δράσεις τους.

Ενα σημαντικό πεδίο διαρροής πόρων στο υγειονομικό σύστημα είναι ο τομέας του φαρμάκου, που η διαχείρισή του απαιτεί συστηματικό monitoring των χορηγήσεων και έλεγχο για την εφαρμογή των εγκεκριμένων οδηγιών (guidelines) στο πλαίσιο των αρχών της «Ιατρικής βασισμένης σε ενδείξεις» (Evidence based medicine). Το monitoring χορηγήσεων του φαρμάκου μειώνει τις δαπάνες, περιορίζει δραστικά την υπερκατανάλωση των θεραπευτικών μέσων «overtreatment», περιορίζει την εξάντληση των θεραπευτικών μέσων σε άκαιρες χορηγήσεις διασφαλίζοντας τη θεραπευτική τους ισχύ (αντιβιοτικά - υπερκατανάλωση - ανάπτυξη μικροβιακής αντοχής - αύξηση κόστους, αντιπηκτικά - εγκατάλειψη παλιότερων φτηνών θεραπειών χωρίς τεκμηριωμένη θεραπευτική υπεραξία σε όλο το εύρος της εφαρμογής) κ.λπ.

Στον τομέα του φαρμάκου η εξοικονόμηση πόρων συνδέεται επιπλέον με: i) Τον συστηματικό και διασταυρούμενο έλεγχο της συνταγογράφησης. ii) Τον έλεγχο και την αλλαγή νοοτροπίας των συνταγογραφούντων (γιατροί/νοσηλευτές). iii) Την αλλαγή της αντίληψης των συνταγογραφούμενων (διεύρυνση της πληροφόρησης για ανεπιθύμητες ενέργειες του φαρμάκου, συνέπειες της πολυφαρμακίας κ.λπ). iv) Την υιοθέτηση εθνικής λίστας αποζημιούμενων φαρμάκων «essential medicines» για αναπτυγμένες χώρες, δηλαδή την εξαίρεση από την αποζημιούμενη συνταγογράφηση φαρμάκων αμφισβητούμενης δράσης, καθώς και την ενσωμάτωση της φαρμακευτικής καινοτομίας στην αποζημιούμενη συνταγογράφηση αποκλειστικά υπό την προϋπόθεση της τεκμηριωμένης προσθήκης θεραπευτικής υπεραξίας.

Η διαχείριση της διατήρησης και συντήρησης των τεχνικών υποδομών μιας υγειονομικής μονάδας απαιτεί επαρκείς τεχνικές υπηρεσίες επαρκώς στελεχωμένες και τεχνικώς εξοπλισμένες, Η συνήθης τακτική εκχώρησης της τεχνικής υποστήριξης στο outsourcing επιβαρύνει τους προϋπολογισμούς (προμήθεια ανταλλακτικών, περιορισμένες τεχνικές υπηρεσίες από περιορισμένο αριθμητικά προσωπικό που διαχειρίζεται εμβαλωματικά τις τεχνικές υποδομές), επιπλέον αυξάνει τα φαινόμενα διαφθοράς (αναθέσεις, προμήθειες υλικών-ανταλλακτικών κ.λπ.) και, τέλος, καλύπτει τις ανεπάρκειες των διοικήσεων που αδυνατούν να ελέγξουν το παραγόμενο έργο. Επιπρόσθετα εξοικονόμηση πόρων επιτυγχάνεται με την εξασφάλιση αναγκαίας τεχνικής υποδομής των υγειονομικών μονάδων ώστε να διαχειρίζονται αυτόνομα (και επιπλέον με φιλικότερες προς το περιβάλλον μεθόδους, μηχανική θερμική διαχείριση) τα υγειονομικά απόβλητα που παράγουν.

Επισημαίνεται ότι η επιλογή (καύση από εταιρείες διαχείρισης νοσοκομειακών αποβλήτων) που εφαρμόζεται σήμερα είναι ιδιαίτερα επιβαρυντική περιβαλλοντικά (φουράνια, διοξίνες στην ατμόσφαιρα) και επιπλέον ιδιαίτερα κοστοβόρα, αρκεί να υπολογίσει κανείς πως τα νοσοκομεία και οι υγειονομικές μονάδες πληρώνουν από 1,3 έως 1,5 ευρώ ανά Kgr παραγόμενων αποβλήτων στις εταιρείες διαχείρισης αποβλήτων!.

Η βελτιστοποίηση των συνθηκών νοσηλείας -προϋποθέτει την αριθμητική και εκπαιδευτική επάρκεια του νοσηλευτικού προσωπικού- εξασφαλίζει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας, περιορίζει την ιατρογενή νόσηση, περιορίζει το ποσοστό επανεισαγωγών (readmission rate) -που αποτελεί ποιοτικό και ποσοτικό δείκτη ορθής λειτουργίας με σημαντική επίδραση στους οικονομικούς πόρους-, καθιστά ορθολογικά διαχειρίσιμη την εφαρμογή του υγειονομικού υλικού, αυξάνει το αίσθημα ικανοποίησης των ασθενών.

Η πλήρης ορθολογικά κλιμακούμενη ανάπτυξη του υγειονομικού συστήματος αποτελεί ανεξάρτητο και διακριτό παράγοντα μείωσης του κόστους, καθώς η συγκράτηση και η ολοκλήρωση αντιμετώπισης των ασθενών με αμιγές πρωτοβάθμιο υγειονομικό πρόβλημα σε πρωτοβάθμιο επίπεδο οδηγεί σε μείωση των παραπομπών και άρα σε μείωση του κόστους. Κατ’ αναλογίαν είναι επίσης γνωστό πως το κόστος αντιμετώπισης του ίδιου προβλήματος υγείας σε δευτεροβάθμιο επίπεδο είναι μικρότερο συγκριτικά με το τριτοβάθμιο επίπεδο!

Εσχατος πλην όμως πρώτιστης σημασίας είναι ο τομέας της διοίκησης. Η διοίκηση των υγειονομικών μονάδων (Healthcare management) έχει ένα καθήκον που εκπορεύεται τόσο από τον νόμο όσο και από την ηθική: να διασφαλίσει μια υψηλής ποιότητας υγειονομική φροντίδα για τον εκάστοτε ασθενή σε σταθερή βάση και παράλληλα να οδηγήσει τη λειτουργία της υγειονομικής μονάδας σε μια περαιτέρω βελτίωση της παρεχόμενης υγειονομικής φροντίδας. Η διαφάνεια και η λογοδοσία (transparency and accountability) αποτελούν θεμελιώδεις προϋποθέσεις για την εξασφάλιση της χρηστής διαχείρισης που βέβαια οδηγεί στην εξοικονόμηση και ορθολογική διαχείριση των οικονομικών πόρων.

Ενδεικτικές αναφορές:

Zinn J and Flood A. Commentary: slack resources in health care organizations – fat to be trimmed or muscle to be exercised? Health Serv Res 2009; 44: 812–820.

Baker LC, Bundorf MK and Kessler DP. Vertical integration: hospital ownership of physician practices is associated with higher prices and spending. Health Aff 2014; 33: 756–763.

Madison K. Hospital–physician affiliations and patient treatments, expenditures, and outcomes. Health Serv Res 2004; 39: 257–278.

Lee Λ-Η: «International experience in controlling pharmaceutical expenditure: influencing patients and providers and regulating industry – a systematic review» Journal of Health Services Research & Policy 2015, Vol. 20(1) 52–59

Malinauskaite J. et al., (2017). Solid waste management and waste -to - energy in the context of a circular economy and energy recycling in Europe. Energy 141, pp. 2013-2044.

Barati O. et al. A Qualitative Study to Identify Skills and Competency Required for Hospital Managers: Electronic Physician (ISSN: 2008-5842) June 2016

*Αγγειοχειρουργός (Μ.D., M.Sc.,Ph.D.)

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πήρε μέτρα νωρίτερα το ελληνικό κράτος;
Αν εξετάσουμε τη χρονική απόσταση των μέτρων σε κάθε χώρα, είτε από το πρώτο κρούσμα είτε από τον πρώτο θάνατο, η Ελλάδα βρίσκεται ακριβώς στη μέση των 41 χωρών της Ευρώπης.
Πήρε μέτρα νωρίτερα το ελληνικό κράτος;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο «αόρατος εχθρός» της πανδημίας και ο «ορατός εχθρός» που παράγει υγειονομική κρίση
Aπαιτείται εγρήγορση και αντίσταση στην αδιακρίτως επιβαλλόμενη κοινωνική καραντίνα...Βασικός στόχος είναι ο κοινωνικός έλεγχος – και όπως πολύ σωστά έχει λεχθεί, «στόχος είναι το μυαλό μας».
Ο «αόρατος εχθρός» της πανδημίας και ο «ορατός εχθρός» που παράγει υγειονομική κρίση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο κορονοϊός και το κοινωνικό κράτος
Το συμβάν του κορονοϊού μπορεί μεν να θεωρηθεί πολιτικά ουδέτερο, αλλά κάποιοι ευθύνονται για την ιδεολογική υπονόμευση του Εθνικού Συστήματος Υγείας.
Ο κορονοϊός και το κοινωνικό κράτος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μια μαρτυρία
Πρόσφατα αντιμετώπισα ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας, για την αντιμετώπιση του οποίου κατέφυγα στο Δημόσιο Σύστημα Υγείας. Ο αρχόμενος καρκίνος μου διαγνώστηκε από τον γιατρό του δοκιμαζόμενου ΕΔΟΕΑΠ, κ. Τζουνάκο....
Μια μαρτυρία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οφείλουμε να διασφαλίσουμε ασφάλεια και ελευθερία για τους «μη έχοντες φωνή»
Η ποιότητα του δημοκρατικού πολιτισμού μιας χώρας έχει άμεση συνάφεια με το πώς οι θεσμοί και η κοινωνία αντιμετωπίζουν τα προβλήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των μειονοτήτων και των κοινωνικά ευπαθών...
Οφείλουμε να διασφαλίσουμε ασφάλεια και ελευθερία για τους «μη έχοντες φωνή»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας