• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    31°C 28.7°C / 32.3°C
    5 BF
    33%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 29.2°C / 34.3°C
    3 BF
    48%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    34°C 34.0°C / 35.4°C
    2 BF
    29%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 28.6°C / 30.9°C
    2 BF
    35%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 31.3°C
    4 BF
    45%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    31°C 31.0°C / 31.0°C
    3 BF
    36%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.4°C / 29.8°C
    3 BF
    34%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    32°C 32.4°C / 32.4°C
    3 BF
    24%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.8°C / 29.3°C
    5 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 30.1°C
    4 BF
    54%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.6°C / 28.4°C
    4 BF
    47%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.3°C / 27.7°C
    3 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    0 BF
    51%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 29.5°C / 31.9°C
    4 BF
    27%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.1°C / 32.2°C
    2 BF
    38%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    31°C 31.0°C / 32.8°C
    3 BF
    29%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 29.5°C / 32.0°C
    3 BF
    24%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.3°C / 29.4°C
    3 BF
    57%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.7°C / 29.7°C
    3 BF
    34%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 30.2°C / 30.2°C
    0 BF
    53%
Ap Photo
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εκβιάζεται η δημοκρατία;

  • A-
  • A+

Ενώ υπάρχει μια κοινή παραδοχή στην κοινωνική επιστήμη ότι οι πολιτικές εμπειρίες είναι σωρευτικές και ότι «η ιστορία δεν βάζει όπισθεν», ολοένα και περισσότερο εμφανίζονται εικόνες και δράσεις βγαλμένες από το παρελθόν για το φαντασιακό του 21ου αιώνα.

Οι περισσότεροι ηγέτες θορυβήθηκαν και ενοχλήθηκαν από τις σκηνές χάους στην Ουάσινγκτον. Καταδίκασαν την εισβολή του μισο-οπλισμένου όχλου οπαδών στο Καπιτώλιο -την ώρα που συνεδρίαζε το Κολέγιο των Εκλεκτόρων για να επικυρώσει τη νίκη του Τζο Μπάιντεν- που είχε υποκινήσει ο Τραμπ, ένας νάρκισσος εξουσιομανής που δεν αποδέχεται την εκλογική του ήττα.

Σε μεγάλο βαθμό ο φόβος τους είναι δικαιολογημένος. Αλλά ακριβώς σ’ αυτό το κρίσιμο σημείο υπάρχει ένα σοβαρό ζήτημα που, πράγματι, μας συνδέει με το παρελθόν. Κάποτε, συγκεκριμένα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο συλλογικός φόβος για τη διαφαινόμενη καταστροφή της δημοκρατίας εμψύχωσε και συσπείρωσε τους ηγέτες. Ενωμένοι, όλοι μαζί, την υπερασπίστηκαν. Και την υπερασπίστηκαν στην ουσία της.

Σήμερα, ενώ υπάρχουν όλα τα σήματα της υπονόμευσης, ο φόβος τους παίρνει διαστάσεις μιας «πολιτικής» νόσου (ή, αν προτιμάτε, μιας πολιτικής ανοσίας, με τη σημασία της χοντροπετσιάς και της ανεμελιάς) που πλήττει κυρίως… τα ασπόνδυλα. Τείνει να αποχαυνώνει αυτούς που θεωρούν ότι «κάνουν το καθήκον τους». Αντιμέτωποι με τον φόβο τους, όπως τον εκφράζουν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (πολλές φορές με copy paste δηλώσεων στο Twitter ή στο Fecebook), οι ηγέτες είναι θερμοί θιασώτες μιας «δημοκρατίας κλισέ»∙ μιας κενόδοξης δημοκρατίας. Με αυτή την έννοια, δεν συμπεριφέρονται απλά ως θεατές των πολιτικών υποτροπών ή της βαθιάς κρίσης των δημοκρατικών θεσμών, αλλά αποτελούν μέρος της κρίσης. Με τις επιλογές τους αποστερούν τη δημοκρατία από κάθε φαντασία και κάθε αντανακλαστικό και ικμάδα των δυναμικών της. Παραλύουν από την αναποφασιστικότητα και σαν θεσμικοί θεραπευτές των «κοινωνικοπολιτικών υποτροπών»… μαζεύουν πεταλούδες και αυτοθαυμάζονται.

Γιατί, άραγε, από το 1947 παραμένει σε εκκρεμότητα ο γρίφος της διάσημης ρήσης του Τσόρτσιλ ότι «η δημοκρατία αποτελεί το χειρότερο σύστημα διακυβέρνησης, αν εξαιρέσουμε όλα τ’ άλλα που έχουν κατά καιρούς δοκιμαστεί»; Γιατί υπάρχει εμμονή με τη μορφή διακυβέρνησης που από τη φύση είναι ατελής; Διότι έχει να κάνει με τα βιωμένα οφέλη της: η δημοκρατία είναι αυτή που μακροπρόθεσμα ευνοεί την κοινωνική πρόοδο∙ είναι που δίνει ελευθερίες και φωνή στους πολίτες∙ είναι αυτή που αίρει κοινωνικές αδικίες∙ που επιτρέπει την οικονομική ανάπτυξη και τη συλλογική ευημερία κ.λπ.

Ωστόσο, η απερίφραστη καταδίκη του όχλου που είναι έτοιμος να πάρει τα όπλα ενάντια στη δημοκρατία, συνδυάζεται με την άρνηση διερεύνησης των πηγών της συλλογικής απελπισίας. Ετσι χάνεται το πλεονέκτημα της αφύπνισης- π.χ. το κίνημα Black Lives Matter έδειξε ότι κάτι πρέπει να αλλάξει. Και ενώ οι καιροί επιτάσσουν τη χαρτογράφηση του μέλλοντος, αυτή η αναγκαία διεργασία είναι σαν να γίνεται με την όπισθεν.

Η απάντηση για το αν σήμερα εκβιάζεται η δημοκρατία, είναι θετική. Εκβιάζεται από τις κενόδοξες εκδοχές της. Επιπλέον, η τρέχουσα κρίση της δημοκρατίας είναι μια κρίση του αναπτυγμένου κόσμου, του μέχρι πρότινος Πρώτου Κόσμου. Είναι μια κρίση πολυτελούς μέτρου με ποικίλες διαδρομές και διαφορετικές εμπειρίες. Γιατί αυτοί που βλέπουν τα παιδιά τους να πεθαίνουν, λ.χ., από την πείνα, τις αρρώστιες ή από τον πόλεμο, δεν έχουν τη δυνατότητα να θεραπεύσουν τα δεινά τους επιλέγοντας ψηφοδέλτιο. Ούτε καν ενδιαφέρονται για τα οφέλη της δημοκρατίας - τα μόνα, ίσως, δοκιμασμένα θεραπευτικά των δεινών τους.

Η κενότητα αυτή εγγυάται για τον κόσμο ένα φετιχιστικό, κίβδηλο συναίσθημα ασφάλειας και ευημερίας που θα παλινδρομεί μεταξύ αυταρχικών πολιτικών επιλογών και επιλογών πολιτικής ανυπακοής για τον 21ο αιώνα. Το ότι η περιπέτεια της δημοκρατίας στην Αμερική βρίσκεται στο επίκεντρο του σημερινού πολιτικού προβληματισμού δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να συζητιέται η παρακμή της στην Ευρώπη. Ούτε σημαίνει ότι η δημοκρατία στην Αμερική μπορεί να καθορίσει τη δημοκρατία στην Κίνα, τη Ρωσία, την Τουρκία ή την Αφρική. Ούτε κανείς μπορεί να εγγυηθεί ότι αν θεραπευτεί η Αμερική από τον Τραμπ, θα μπορεί να επιβιώσει η Τουρκία από τον Ερντογάν και την κλίκα του, ή η Κίνα από τον Σι Τζιπίνγκ και τη δική του κλίκα. Αν το παρελθόν διαρκεί πολύ, τότε και το μέλλον θα είναι μεγαλύτερης διαρκείας, δίχως να υπάρχει και πολύ οξυγόνο στο παρόν. Παρά ταύτα, η κουβέντα για την Αμερική είναι καλή αφετηρία –και για τη δική μας περίπτωση- για να σκεφτεί κανείς τι δεινά θα μπορούσε να προκαλέσει η παραμικρή, οποιαδήποτε περιπέτεια πλήττει τη δημοκρατία.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η πολιορκία του Βερολίνου
Με την πανδημία και το συνολικό κόστος της να παραμένουν ζητούμενα, η Γερμανία βλέπει ήδη την πολιτική Μπάιντεν απέναντι σε Ρωσία και Κίνα ως τη σοβαρότερη απειλή της ηγεμονικής της θέσης στους ευρωπαϊκούς...
Η πολιορκία του Βερολίνου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η παρακμή της δημοκρατίας
Πώς φτάσαμε μέχρι εδώ; Οι απαντήσεις στο ερώτημα αυτό θα πρέπει αναζητηθούν στις πολιτικές που εφάρμοσαν όσοι αρέσκονται να αυτοπροσδιορίζονται ως εξουσιοδοτημένοι φύλακες της δημοκρατίας.
Η παρακμή της δημοκρατίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γιατί ο Τραμπ και οι οπαδοί του σχεδόν σκοτώσανε την αμερικανική Δημοκρατία
Ήταν η στιγμή που θα μπορούσε να γονατίσει την αμερικανική Δημοκρατία. Ένα χρόνο πριν, στις 6 Ιανουαρίου 2021, ο Ντόναλντ Τράμπ εκφώνησε την τελική ομιλία σε μια πορεία με όνομα «Σταματήστε την Κλοπή» στην...
Γιατί ο Τραμπ και οι οπαδοί του σχεδόν σκοτώσανε την αμερικανική Δημοκρατία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ευάλωτη Δημοκρατία
Η κρίση του 2008 ήταν καταστροφική. Δώδεκα χρόνια μετά και ενώ ο κόσμος δεν είχε συνέλθει από την καταστροφή, ξέσπασε μια άλλη κρίση, υγειονομική αυτήν τη φορά, η οποία σύντομα μετατράπηκε σε οικονομική καθώς...
Η ευάλωτη Δημοκρατία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επιστροφή στον Ελεύθερο Κόσμο;
Η Παγκόσμια Τηλεδιάσκεψη για τη Δημοκρατία επιχειρεί να δώσει ιδεολογικό-αξιακό περιτύλιγμα κατά κύριο λόγο στη στρατηγική αντιπαράθεση των ΗΠΑ με την Κίνα και δευτερευόντως με τη Ρωσία.
Επιστροφή στον Ελεύθερο Κόσμο;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μην περιμένουμε την επόμενη κρίση για να θωρακιστούμε
Ενα σημαντικό μάθημα από την κρίση του COVID-19 είναι ότι η ικανότητα της κυβέρνησης να διαχειρίζεται ελλείμματα δεν περιορίζεται μόνο σε περιόδους κρίσης. Κι αυτό είναι ένα μάθημα που πρέπει να πάρει επίσης η...
Μην περιμένουμε την επόμενη κρίση για να θωρακιστούμε

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας