• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 3.8°C / 9.0°C
    1 BF
    80%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    3°C 1.6°C / 5.7°C
    1 BF
    82%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 8.0°C / 11.5°C
    2 BF
    78%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 0.9°C / 2.5°C
    1 BF
    86%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 2.9°C / 2.9°C
    0 BF
    81%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    2°C 1.0°C / 4.8°C
    1 BF
    66%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -1°C -1.0°C / -0.6°C
    0 BF
    64%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 7.6°C / 9.0°C
    1 BF
    69%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 7.7°C / 11.9°C
    3 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C -1.1°C / 3.9°C
    2 BF
    65%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 5.9°C / 10.4°C
    0 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.8°C / 7.6°C
    3 BF
    68%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 10.9°C
    0 BF
    100%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    -1°C -1.1°C / 1.5°C
    0 BF
    93%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    8°C 1.5°C / 7.8°C
    1 BF
    88%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    7°C 3.8°C / 8.2°C
    1 BF
    51%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    7°C 4.0°C / 9.2°C
    1 BF
    76%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 0.3°C / 5.5°C
    0 BF
    71%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    2°C 0.7°C / 5.8°C
    1 BF
    80%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.2°C / -0.2°C
    2 BF
    76%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Συλλογική αυτοπραγμάτωση και αβεβαιότητα

  • A-
  • A+

Στις συνεχείς κρίσεις που αφήνουν πίσω τους οι δύο πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα, ο δημόσιος διάλογος τείνει να αναζητά απαντήσεις χρησιμοποιώντας τον παραδοσιακό τρόπο σκέψης. Η ανάπτυξη ως μεγέθυνση δεικτών, η κλιματική αλλαγή ως κάτι που «θα μας απασχολήσει» και η αντίληψη προσωρινότητας για όσα πρωτόγνωρα μας κληροδοτεί η υγειονομική κρίση αποτελούν ορισμένες πτυχές της συγκεκριμένης οπτικής. Πόσο έτοιμοι είμαστε, όμως, να εγκαταλείψουμε αυτή την παράδοση και να αποσυνδέσουμε τη σύγχρονη πορεία μας από τις θετικές προσδοκίες που μας δημιούργησε ο 20ός αιώνας;

Η συνεχής αναψηλάφηση του παρελθόντος μας με όρους νοσταλγίας μόνο καλό σημάδι δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί. Η αλλαγή της χιλιετίας ως γεγονός που πραγματοποιήθηκε μόλις χθες και οι αναφορές στη δεκαετία του 1980 σαν άμεσο παρελθόν, με την τελευταία να έχει παρέλθει ημερολογιακά εδώ και τρεις ολόκληρες δεκαετίες, δείχνουν το αδιέξοδο στο οποίο βρισκόμαστε. Η μεγέθυνση του ΑΕΠ ως αυτοσκοπός, στόχος που επιτεύχθηκε αλλά ούτε διατηρήθηκε ούτε μας χάρισε νέες στάσεις ζωής, είναι πιθανό να μας οδηγήσει μαζί με άλλες αντιλήψεις σε νέους κύκλους φθοράς.

Συγχρόνως, η έλευση της υγειονομικής κρίσης ως παράγωγη της κλιματικής δεν είναι μια προσωρινή κατάσταση ανάλογη των κρίσεων ζήτησης που απαντήθηκαν από τα μοντέλα του Κέινς. Οσα διοικητικά μέτρα κι αν ληφθούν, η αλλαγή του τρόπου ζωής που για χρόνια καθορίστηκε από το πρότυπο της μαζικής κατανάλωσης και οδήγησε στους υψηλούς ρυθμούς μεγέθυνσης του παγκοσμίου ΑΕΠ είναι κεντρικής σημασίας για την αντιμετώπιση του πρώτου τη τάξει κινδύνου για την παγκόσμια κοινωνία.

Σε μια τέτοια πρόκληση ο δημόσιος διάλογος σε εγχώριο και διεθνές επίπεδο οφείλει να επεκταθεί πέρα από τις πλειοδοσίες δαπανών και τις μειοδοσίες φόρων και να ξεπεράσει προσωρινές διενέξεις ισχύος για ορυκτό πλούτο, τον οποίο εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής θα πρέπει να εγκαταλείψουμε.

Για να πετύχουμε ως κοινωνίες μια πραγματική ανάπτυξη είναι αναγκαίο να στραφούμε στον στόχο της συλλογικής αυτοπραγμάτωσης. Ποιοτικοί δείκτες που θα κάνουν τη ζωή μας καλύτερη και όχι ακριβότερη, νέα καταναλωτικά πρότυπα που θα διασφαλίζουν πόρους για τις νέες γενιές και στροφή στην πράσινη οικονομία χωρίς τον ανταγωνισμό στα μέσα παραγωγής, είναι μερικά ζητήματα που καλούμαστε να θέσουμε επί τάπητος.

Ενας αιώνας ο οποίος προς το παρόν αντλεί αίγλη από τη μεταπολεμική ειρήνη και τη σχετική «καθολικοποίηση» της μαζικής κατανάλωσης δεν είναι βιώσιμος. Η συμφιλίωση με την αβεβαιότητα που τον χαρακτηρίζει, παρότι είναι ψυχοφθόρος διαδικασία, μπορεί να αποβεί ταυτόχρονα και απελευθερωτική. Σε κάθε περίπτωση, ο δρόμος για τη συλλογική αυτοπραγμάτωση ούτε σε δείκτες είναι εύκολο να αποτυπωθεί ούτε μπορεί να ξεφύγει από τα υποκειμενικά όρια που θέτει ο κάθε άνθρωπος.

Αξίζει, ωστόσο, να τεθεί ως στόχος στο πλαίσιο των ορίων που συνοδεύουν την αβεβαιότητα του κόσμου μας. Ο 20ός αιώνας μάς πρόσφερε ένα πρότυπο «ανίκητου ανθρώπου» με την υπόσχεση της αέναης επιβολής του στον χρόνο. Είκοσι καθαρά χρόνια εντός του 21ου αιώνα χρειαζόμαστε έναν κόσμο που θα είναι τουλάχιστον βιώσιμος. Το 2050 μπορεί να είναι μακριά, αλλά με την έλευση της νέας χρονιάς είναι ήδη ημερολογιακά πιο κοντά από το 1990.

*Απόφοιτος ΕΣΔΔΑ, υπ. διδάκτορας Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας ΕΚΠΑ, μέλος ΚΕΑ ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η απραξία και η αταξία
Ας αναλάβουν δράση. Ας τρέξουν σε όλη την επικράτεια, σε όλη την επαρχία, σε κάθε χωριό και σε κάθε γειτονιά οι νεολαίες των κομμάτων πόρτα πόρτα και ας παροτρύνουν τον κόσμο να εμβολιαστεί.
Η απραξία και η αταξία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μνημόνια και πανδημία οδήγησαν σε οικονομική & δημογραφική συρρίκνωση
Η Ελλάδα, ενώ το 2009 στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε ΜΑΔ κατείχε τη 14η θέση ανάμεσα στα 27 κράτη-μέλη της Ε.Ε., το 2014 υποβιβάστηκε στην 21η και το 2019 στην 26η και προτελευταία θέση και σ’ αυτήν παρέμεινε και το...
Μνημόνια και πανδημία οδήγησαν σε οικονομική & δημογραφική συρρίκνωση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η αποθέωση
Χρειάστηκε να νοσηλευτεί για μερικές ημέρες κι όλων ο νους πήγε στο κακό εκείνο το πρωί που απόμεινε η καρέκλα του αδειανή· τον τελευταίο καιρό άλλωστε δεν ήτανε και λίγες οι περιπτώσεις πελατών που μπήκαν στο...
Η αποθέωση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Χωρίς επιβολή
Να πετάξουμε από πάνω μας την ηθική της υποταγής και της διχοτόμησης, να ξαναβρούμε πάθος για δημιουργία, για έρωτα, για παιχνίδι!
Χωρίς επιβολή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Με αριστερό ριζοσπαστισμό θα κερδίσουμε τις εκλογές
Ζούμε σε εποχή πολλαπλών κρίσεων. Κλιματική, υγειονομική, μεταναστευτική με έξαρση των εθνικισμών, οικονομική με ένταση των ταξικών ανισοτήτων και της κοινωνικής πόλωσης.
Με αριστερό ριζοσπαστισμό θα κερδίσουμε τις εκλογές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα ορφανά των συμφερόντων
Με βάση τις παγκόσμιες κρίσεις του 21ου αιώνα –και όχι τις παλιές, ιστορικές– ο κόσμος θα έπρεπε να ήταν προετοιμασμένος με λειτουργικά συστήματα πρωτοβάθμιας υγείας παντού με αίσθημα κοινωνικής δικαιοσύνης.
Τα ορφανά των συμφερόντων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας