• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    29°C 26.7°C / 31.0°C
    3 BF
    48%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    29°C 27.8°C / 30.0°C
    4 BF
    51%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    30°C 30.0°C / 30.6°C
    2 BF
    48%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    32°C 27.8°C / 34.0°C
    1 BF
    33%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 28.0°C / 28.0°C
    3 BF
    61%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    30°C 26.7°C / 32.2°C
    2 BF
    59%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    35°C 34.0°C / 35.0°C
    3 BF
    20%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    27°C 21.7°C / 30.0°C
    2 BF
    48%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.2°C / 29.0°C
    1 BF
    70%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    33°C 33.0°C / 33.0°C
    1 BF
    33%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.0°C / 30.0°C
    2 BF
    74%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 29.0°C / 29.0°C
    2 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    29°C 29.0°C / 29.0°C
    3 BF
    61%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    33°C 33.0°C / 33.0°C
    4 BF
    52%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    27°C 21.7°C / 30.0°C
    3 BF
    54%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.2°C / 28.0°C
    4 BF
    57%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    32°C 32.0°C / 32.0°C
    3 BF
    33%
  • Καβάλα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    25°C 24.4°C / 26.0°C
    2 BF
    78%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    28°C 26.7°C / 31.7°C
    2 BF
    73%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    35°C 34.0°C / 35.0°C
    3 BF
    20%
Τα «Ματωμένα χώματα» της Διδώς Σωτηρίου και η αρχαία Έφεσος

Τα «Ματωμένα χώματα» της Διδώς Σωτηρίου και η αρχαία Έφεσος

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Κοντά στο χωριό μας είχαμε τα ξακουστά αρχαία της Έφεσος.

Η Έφεσος, που τ`  αρχαίο μεγαλείο της θάμπωσε τον κόσμο.

«Ματωμένα χώματα» της Διδώς Σωτηρίου: Η Βίβλος της  εξόδου του Μικρασιάτικου Ελληνισμού.

Ακολουθούν αποσπάσματα από το κορυφαίο μυθιστόρημα, «Ματωμένα χώματα» ,της Διδώς Σωτηρίου. Κάθε απόσπασμα περιέχει κάποια αναφορά στον πολιτισμό, στα μνημεία, στην ιστορία της γνωστής αυτής περιοχής της Μικράς Ασίας. Στο τέλος κάθε αποσπάσματος σημειώνεται η σελίδα. Ακολουθούν σχόλια του υπογράφοντος.

-Ο Γιώργης κρατούσε πάντα μολύβι, κάρβουνο και ασβεστόπετρα και, όταν δεν τον βλέπανε οι μεγάλοι, ζωγράφιζε ζώα, ανθρώπους, τοπία. Μια μέρα που τον έστειλε σ` αγώι ο πατέρας να οδηγήσει έναν ξένο στα ερείπια της Έφεσος, γέμισε ο καλός σου φιγούρες τα μάρμαρα(1). Τότες ο ξένος του είπε «Εσύ καλό ζωγκράφο» και πήρε τη διεύθυνση μας και του `στειλε με το ταχυδρομείο μπογιές και πινέλα. Από τότες ο Γιώργης έκανε ζουγραφιές χρωματιστές. σ.19, 20.

(1) Οι ζωγραφιές με κάρβουνο του Γιώργη δεν έκαναν σημαντική ζημιά στα αρχαία μάρμαρα. Χειρότερη τύχη είχαν τα μάρμαρα που δέχονταν σκαλίσματα, αναγραφές ονομάτων, βανδαλισμούς  κλπ

-Αν υπάρχει αυτό που λένε παράδεισος, το χωριό μας, ο Κιρκιντζές, ήτανε ένα δείγμα του. Κοντά στο Θεό ζούσαμε, ψηλά, ανάμεσα σε κατάφυτα βουνά και ξαγναντεύαμε ολόκληρο τον καρπερό κάμπο της Έφεσος (1), που ήτανε δικός μας ίσαμε τη θάλασσα, ώρες δρόμο, όλο συκομπαχτσέδες και λιόδεντρα, καπνά, μπαμπάκια, στάρια, καλαμπόκια και σουσάμια.σ.21.

(1) Αυτός ο καρπερός κάμπος ήταν ο λόγος που κτίστηκε εκεί η περίφημη πόλη της Εφέσου.

-Όλη τη μέρα και τη νύχτα λαλούσανε στις εξοχές τα βιολιά, τα ούτια, τα σάζια και τα ντουμπελέκια. Κάτω από τα δέντρα στήνονταν χοροί, καρσιλαμάδες χασάπικοι, ζεϊμπέκικοι (1). Τα κορμιά, ξελευτερωμένα από τον καθημερινό μόχτο, πηδάγανε σαν φλόγες κατά τον ουρανό και τα φιλούσε τα` αεράκι και τα χάιδευε το φεγγάρι (2) κι εκειδά τα `βρισκε το σήκωμα του ήλιου. σ.24.

(1) Η αγάπη και το πάθος των ανθρώπων για τον χορό.

(2) Η Διδώ Σωτηρίου διακρίνει Διονυσιακά στοιχεία έξαψης στους χορούς.

-Θέλεις η θέρμη της Ανατολής, θέλεις η καρπερή γη, μας έσπρωχνε στο τραγούδι (1). Με το τραγούδι ξυπνούσαμε, με το τραγούδι βαδίζαμε σε χαρές ή σε λύπες. σ.25.

(1) Η αγάπη για το τραγούδι, στοιχείο  υψηλού πολιτισμού και σύνδεσης με πανάρχαιες συνήθειες και παραδόσεις.

-Κοντά στο χωριό μας είχαμε και τα ξακουστά αρχαία της Έφεσος, που για πω την πάσα αλήθεια, δε μας πολυσκοτίζανε. Αγκαλά και τα σπίτια μας- από περβάζι μέχρι κεφαλόσκαλο, είχανε στολίδια απ` τα αρχαία.(1). Μα το πιο σπουδαίο ήτανε που το χωριό μας το γράφανε τα ελληνικά βιβλία, Ορεινή Έφεσο, και τούτο, λέει, μαρτυρούσε την πανάρχαιη φύτρα μας. Όλα τα σχετικά τα `μαθα από ένα νιόφερτο Σαμιώτη δάσκαλο, τον κύριο Πυθαγόρα Λάριο(2). Αυτός ο χριστιανός  λωλάδα είχε με τα` αρχαία. Που τον έχανες, που τον έβρισκες το δάσκαλο, εκειδά σεργιανούσε, στο ναό της θεάς Άρτεμης(3), στο θέατρο(4), στο βυζαντινό φρούριο, στην Πύλη του Διωγμού. σ.25, 26.

Σημείωση: Στην αρχαία Έφεσο υπήρχαν πολλά αρχαία μνημεία με σπουδαιότερο το ναό της Αρτέμιδος, ένα από τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου. Άλλα σπουδαία μνημεία στην Έφεσο: Θέατρο, Στάδιο, Υδραγωγείο, Βιβλιοθήκη του Κέλσου, Ναός Αδριανού, Ωδείο,  Ναός Δομιτιανού κ.α. Στα χρόνια του Βυζαντίου κτίστηκαν οι ναοί της Παναγίας,  του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου και πολλά άλλα. Ευρήματα από τον αρχαιολογικό χώρο, φιλοξενούνται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Εφέσου, στην πόλη Σελτσούκ.

(1). Πολλά σπίτια που κτίζονταν, εδώ και αιώνες, μέχρι την καθολική χρήση του μπετόν- αρμέ,  κοντά σε αρχαιολογικούς χώρους, χρησιμοποιούσαν για τη δόμηση τους  αρχιτεκτονικά μέλη αρχαίων κτισμάτων ( σπόλια), κοσμήτες από αρχαία κυμάτια για διακόσμηση των προσόψεων, βάθρα αγαλμάτων, λίθους  με επιγραφές, εδώλια από αρχαία θέατρα, ωδεία και στάδια, λίθους από θεμέλια, σπονδύλους ακόμα και γλυπτά και παντοειδή αρχαία θραύσματα. Που να πηγαίνουν στο λατομείο για να εξορύξουν ή να αγοράσουν νέους λίθους αφού υπήρχε ατέλειωτο υλικό στους αρχαιολογικούς χώρους! Έτσι παντού σχεδόν στην Ελλάδα στις τοιχοποιίες και στα θεμέλια το αρχαίο υλικό αφθονεί. Ήταν η εύκολη λύση. Η Διδώ Σωτηρίου μας λέει ότι το ίδιο συνέβαινε και στα χωριά κοντά στον αρχαιολογικό χώρο της Εφέσου. Αυτά τα αρχαία σπαράγματα που κτίζονταν σε κατοικίες ή άλλες κατασκευές ( αναλημματικούς τοίχους,  πηγάδια, κλίμακες, στέρνες, εκκλησίες, μοναστήρια, δρόμους, καμπαναριά κλπ) σώθηκαν από την οριστική τους απώλεια μέσα στο καμίνι για παραγωγή ασβέστου. Μια επίσκεψη στις κομψές μεσοζυζαντινές εκκλησίες της Αθήνας θα μας πείσει για το πλήθος των αρχαίων σπολίων που έχουν ενσωματωθεί σε αυτές.

(2) Η συγγραφεύς δίνει στο δάσκαλο από τη Σάμο το όνομα του επίσης Σάμιου Πυθαγόρα.

(3) Ο ναός της Αρτέμιδος στην Έφεσο: Ένα από τα 7 θαύματα του κόσμου. Από τα ωραιότερα και σημαντικότερα αρχιτεκτονήματα στην Αρχαία Ελλάδα. Στην αρχαϊκή εποχή κτίστηκε ο τεράστιος αυτός ναός με διαστάσεις 55 x 109 μ .Ήταν δίπτερος με 8 x 20 κίονες με τυπική ασιατική- ιωνική ψηλή βάση. Ανάγλυφα διακοσμούσαν το τύμπανο, στο κάτω μέρος του κορμού. Ο βασιλιάς της Λυδίας Κροίσος υπήρξε ο μέγας χορηγός για τους περισσότερους κίονες. Μπορούμε να κατανοήσουμε το μέγεθος του ναού αν σκεφτούμε ότι κάθε επιστύλιο είχε μήκος 8, 75 μ. Αρχιτέκτονες ήταν οι Σάμιοι Θεόδωρος και Χερσίφρων το 560 π.Χ. και ο Μεταγένης. Στο Βρετανικό Μουσείο εκτίθενται γλυπτά και  κιονόκρανα από τον αρχαϊκό αυτό ναό της Αρτέμιδος. Ο ναός αυτός καταστράφηκε από πυρκαγιά το 356 π.Χ. Άρχισε αμέσως η ανοικοδόμηση του νέου ναού που έμεινε στη μνήμη των ανθρώπων σαν ένα από τα 7 θαύματα του κόσμου. Αρχιτέκτονες ήταν οι: Παιώνιος και Δημήτριος και αργότερα ο αρχιτέκτων του Μεγάλου Αλεξάνδρου Δεινοκράτης. Ο νέος αυτός ναός είχε την ίδια κάτοψη με τον παλιότερο αρχαϊκό. Είχε, συνολικά, 117 κίονες στα πτερά. Στο Βρετανικό Μουσείο θαυμάζει κανείς τα γλυπτά κάτω τμήματα των κορμών των κιόνων ύψους 1.82 μ.  Η «αποθέωση» της Γεωμετρίας συντελείται στη χάραξη των ελίκων των ιωνικών κιονόκρανων. Σε ένα από αυτά τα  διασώζονται τα 8 διαφορετικά κέντρα με τα οποία χαράχτηκε η έλικα.

(4) Όπως σε κάθε αρχαία πόλη έτσι και στην Έφεσο υπάρχει αρχαίο θέατρο.  Τον 3ο αι . π.Χ. κτίστηκε το  τεράστιο θέατρο της Εφέσου  που βλέπουμε σήμερα. Το θέατρο ήταν ένας ζωντανός θεσμός της πόλεως – κράτους καθοριστικής σημασίας για την παίδευση του λαού.

-Κι άρχιζε ο καλός μας ο δάσκαλος από τον Όμηρο, που ήτανε, λέει, κοντοπατριώτης  μας, κι έφτανε σ` ένα σωρό ονόματα, που δεν τα θυμούμαι, και με σουλάτσερνε σ` όλα τα` αρχαία στην παλιά και νέα Έφεσο. Όποια πέτρα σήκωνες σου ξεφούρνιζε και μια ιστορία. Εγώ πια άνοιγα μάτια και αυτιά να ρουφήξω όλα εκείνα τα πρωτάκουστα που τα `χα μάθει απόξω όπως το «Πάτερ ημών». σ.27.

-Μου `λεγε πως την Έφεσο, που τ`  αρχαίο μεγαλείο της θάμπωσε τον κόσμο, την «ίδρυσε» ο Άνδροκλος, ο γιος του βασιλιά της Αθήνας Κόδρου ( 1). Όμως δεν είναι και σίγουρο, λέει, γιατί μπορεί να ήρθανε πρώτοι κάπου χίλιοι σκλάβοι απ` τη Σάμο ( 2), που επαναστατήσανε, το σκάσανε απ` τους αφεντάδες τους και κοπιάσανε στα μέρη μας. Τούτο το δεύτερο το προτιμούσα, κι όταν πήγαινα με τον αδερφό μου τον Γιώργη στα ερείπια να κυνηγήσουμε αγριοπερίστερα θάρρειες και τους έβλεπα μπροστά μου, ολοζώντανους, τους χίλιους τούτους λεβέντες. σ.27.

(1) Υπόμνηση του ιωνικού αποικισμού.

(2) Οι γνωστοί θρύλοι που υπήρχαν για κάθε τόπο με αρχαιολογικά και ιστορικά κατάλοιπα.

-Με το δάσκαλο σεργιανούσαμε και στα βυζαντινά ερείπια και μ` αράδιαζε και κει ιστορίες για αυτοκρατόρους, που πατήσανε σε τούτα τα χώματα, για τον Απόστολο Παύλο, που δίδαξε εδώ, κι ένα σωρό άλλα. Απ` όλα όσα μου `λεγε, τη μεγαλύτερη εντύπωση μου `κανε ο αριθμός επτά. Ένα από τα επτά θαύματα του κόσμου ήταν, λέει, ο ναός της θεάς Άρτεμης. Μα και η βυζαντινή εκκλησία του Ιωάννη του Θεολόγου (1), κι αυτή ήταν ένας από τους επτά αστέρες της Αποκαλύψεως. Ως και η σπηλιά, που μια μέρα χωθήκαμε κει μέσα να προφυλαχτούμε από μια ξαφνική μπόρα, κι αυτή λεγόταν «Σπήλαιον των επτά κοιμωμένων παίδων». σ.27, 28.

(1) Πρόκειται για μια , μεγάλων διαστάσεων, σταυρική βασιλική.  Στην Έφεσο κτίστηκε και ο Ναός της Παναγίας, η Μητρόπολη. Ήταν το σπουδαιότερο χριστιανικό κτήριο των Μικρασιατικών ακτών.

Όταν όμως φτάσανε Ευρωπαίοι κι Αμερικάνοι στην παλιά και στη νέα Έφεσο και στριφογυρνούσανε στ` αρχαία μας, με κείνα τα φράγκικα ρούχα τους και τις ξενικές κουβέντες τους και μαζί ερχότανε κι Έλληνες σοφοί, οι Κιρκιντζώτες, κι ο πατέρας πρώτος και καλύτερος, φούσκωναν από περηφάνια. Όπως και νε το κάνεις, κάτι το ξεχωριστό πρέπει να είχαν τα μέρη μας. Και « Το πλήρωμα του χρόνου φτάνει… Κι ο μαρμαρωμένος βασιλιάς θ` αναστηθεί…» μας λέγαν οι παπάδες, και τότες φούντωνε πιο πολύ μέσα μας το μεράκι για την ένωση με την Ελλάδα. σ.28.

Στο μυθιστόρημα «Ματωμένα χώματα», της Διδώς Σωτηρίου, παρουσιάζεται ο βίος και η πολιτεία  του Μανώλη Αξιώτη, δουλευτή της εύφορης μικρασιατικής γης,  από το χωριό Κιρκιντζέ κοντά στην αρχαία Έφεσο.

Αμελέ Ταμπουρού, Τάγματα Εργασίας Άγκυρας, το μέτωπο του Αφιόν Καραχισάρ το 1922, υπήρξαν αποφασιστικοί σταθμοί στη ζωή του Μανώλη Αξιώτη. Μια ζωή με  κακουχίες, στερήσεις, βασανιστήρια, αιχμαλωσία και  προσφυγιά.
Το σημαντικό αυτό έργο της σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας είναι η "Βίβλος της  εξόδου του Μικρασιάτικου Ελληνισμού".

Από το 1962, της πρώτης έκδοσης, έως σήμερα τα «Ματωμένα Χώματα» έχουν περάσει  τα 400.000 αντίτυπα. Το βιβλίο έχει μεταφραστεί στα: αγγλικά, βουλγαρικά, εσθονικά, γαλλικά, γερμανικά, ολλανδικά, ουγγρικά, ρώσικα, ρουμανικά, σερβικά, ισπανικά, ιταλικά, τουρκικά και κέλτικα. Στην Τουρκία το βιβλίο είχε μεγάλη απήχηση και έκανε ιδιαίτερη αίσθηση.

Ιστορικά για την Έφεσο και τις άλλες ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας.

Το 1100 π.Χ. η Ελλάδα αλλάζει σελίδα στην Ιστορία της. Περίπου τότε τοποθετείται, συμβατικά, η κάθοδος των Δωριέων που καταλήγει στη δωρική κατάκτηση του Ελλαδικού χώρου. Οι νέοι εισβολείς κυριάρχησαν με τα σιδερένια όπλα τους. Η εποχή του Χαλκού με τους λαμπρούς πολιτισμούς- Κυκλαδικό, Μινωικό, Μυκηναϊκό- τελειώνει αφού ο σίδηρος επιβάλλεται χωρίς δυσκολία, στον χαλκό. Αρχίζει η εποχή του Σιδήρου, οι Δωριείς με τα ανίκητα σιδερένια όπλα τους, εγκαθίστανται στην Ελλάδα και λίγους αιώνες μετά δημιουργούν τον ελληνικό πολιτισμό με την μεγάλη και αλματώδη πρόοδο της αρχαϊκής και κλασσικής εποχής. Δωριείς βρίσκουμε στην Κόρινθο, στην Αργολίδα, την Λακωνία, την Μεσσηνία, στα Μέγαρα, Κρήτη, Ρόδο, Κω, Κύθηρα, Μήλο, Θήρα. Στην Αττική σύμφωνα με την παράδοση οι Δωριείς δεν πήγαν ποτέ ενώ μικρή είναι η παρουσία τους στη Μικρά Ασία.

Που πήγαν οι εκδιωγμένοι από τους Δωριείς παλιοί κάτοικοι του Ελλαδικού χώρου; Οι πληθυσμοί αυτοί καταλήγουν στις Μικρασιατικές ακτές δημιουργώντας νέες πόλεις με πολύ υψηλό πολιτισμό. Στις βόρειες περιοχές - Τροία, Μαγνησία, Λέσβος- έχουμε κυρίως Αιολείς. Νοτιότερα κατοικούν Ίωνες - Σάμος, Χίος, Κλαζομεναί, Φώκαια, Έφεσος-. Στις νότιες μικρασιατικές ακτές, στο νότιο Αιγαίο κατοικούν κυρίως Δωριείς – Ρόδος, Κως, Κάρπαθος-Αυτές οι μεγάλες διαιρέσεις και χωρισμοί δεν κάνουν το σύνολο των Ελλήνων να χάσει την ενότητα του. Αυτή η εθνική ενότητα και κοινή συνείδηση, εκφράζεται από τον Όμηρο, με επικό τρόπο.

*Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.

**Αφιερωμένο στον αγαπημένο φίλο Μικρασιάτη Γιάννη Μυστηλιάδη.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Σάμης του Παραδείσου
Οι καρδιακοί φίλοι πλουτίζουν τις γνωριμίες μας και μας φέρνουν νέους φίλους. Με τον Δημήτρη Σεβαστάκη σχεδιάζαμε την έκδοση μιας ποιητικής συλλογής, στην οποία θα φιλοτεχνούσε το εξώφυλλο και την προμετωπίδα....
Ο Σάμης του Παραδείσου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα «Κείμενα» του Φίλιππου Βλάχου και του Σάμη Γαβριηλίδη
Οταν «έφυγε» ο Φίλιππος, τα «Κείμενα» ανέλαβε ο Σάμης Γαβριηλίδης, που επαξίως συνέχισε το έργο του πρώτου και την προσφορά των «Κειμένων» στα ελληνικά Γράμματα. Αλλά όταν «έφυγε» και ο Σάμης, επακολούθησε η...
Τα «Κείμενα» του Φίλιππου Βλάχου και του Σάμη Γαβριηλίδη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δύο θάνατοι: του Σάμη και των βιβλίων
Ο εκδότης Σάμης Γιαβριηλίδης ήταν άτυχος. Μέχρι την τελευταία του στιγμή, πάλεψε για να αντιστρέψει την οικονομική κατάσταση. Αν ζούσε, ίσως και να τα κατάφερνε.
Δύο θάνατοι: του Σάμη και των βιβλίων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναγνώσματα και λαϊκές βιβλιοθήκες
Στην Ελλάδα, τα λαϊκά πανηγύρια αποτελούσαν έναν προθάλαμο για φτηνά παιχνίδια, βιβλία, εικονίσματα και άλλα φτηνά είδη, μια που η πελατεία των πανηγυριών δεν είχε παρά μόνο περιορισμένες οικονομικές...
Αναγνώσματα και λαϊκές βιβλιοθήκες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας