• Αθήνα
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 17.8°C
    6 BF
    64%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.5°C / 16.5°C
    5 BF
    51%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 15.3°C / 15.3°C
    6 BF
    68%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    5 BF
    89%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    6 BF
    66%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    4 BF
    62%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    4 BF
    72%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.7°C / 13.7°C
    5 BF
    71%
  • Ηράκλειο
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 22.1°C / 22.1°C
    4 BF
    61%
  • Μυτιλήνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    19°C 18.6°C / 18.6°C
    7 BF
    75%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 18.3°C / 18.3°C
    7 BF
    78%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 17.5°C / 17.5°C
    6 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.8°C / 15.8°C
    7 BF
    59%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    15°C 15.1°C / 15.1°C
    5 BF
    61%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    3 BF
    74%
  • Ρόδος
    Αυξημένες νεφώσεις
    21°C 21.2°C / 21.2°C
    6 BF
    79%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 19.0°C / 19.0°C
    5 BF
    57%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    5 BF
    61%
  • Κατερίνη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    17°C 17.2°C / 17.2°C
    3 BF
    48%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.5°C / 9.5°C
    3 BF
    67%
EUROKINISSI/ΜΑΝΩΛΗΣ ΘΡΑΒΑΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Να σαρωθεί η αρχιτεκτονική κληρονομιά;

  • A-
  • A+

Οι καταστροφές από τους σεισμούς στη Σάμο προκάλεσαν και ένα αναπάντεχο για την εποχή κύμα δημοσιογραφικής και κοινωνικής αναταραχής γύρω από την ερειπιώδη κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει μεμονωμένα δείγματα και οικοδομικές ενότητες της αρχιτεκτονικής μας κληρονομιάς.

Είτε αυτές έχουν λάβει έναν οποιοδήποτε χαρακτηρισμό προστασίας τους («διατηρητέα») είτε όχι. Αυτή τη φορά δεν επρόκειτο για μεμονωμένες αντιδράσεις, όπως για την κατάρρευση πέρσι δύο κτιρίων στην περιοχή του Κεραμεικού, αλλά για (συντονισμένες;) και συχνά κραυγαλέες παρεμβάσεις, με στόχο να «απαλλαγούμε από το άγος των δήθεν προστατευόμενων κτιρίων». Προσέξτε: με το δήθεν υπονοείται ότι τα κτίρια αυτά θα έπρεπε να προστατεύονται αποτελεσματικά. Ομως στην πραγματικότητα δεν προστατεύονται, έχουν καταντήσει άγος, επομένως ας απαλλαγούμε γρήγορα από αυτά…

Αυτός είναι ο βασικός συλλογισμός όσων ξεσπάθωσαν υπέρ της απαλλαγής. Και δεν έμειναν εκεί οι «κατεδαφιστές» (για να θυμηθούμε το προσωνύμιο που πολίτες του Αργους έδωσαν στους ζηλωτές της κατεδάφισης των Στρατώνων Καποδίστρια). Προχωρούν, τώρα πλέον, στην κατάρτιση συγκεκριμένων προτάσεων, προς διευκόλυνση κύκλων των δύο συναρμόδιων υπουργείων, Πολιτισμού και Περιβάλλοντος.

Απέναντι σε αυτούς άρχισαν να διατυπώνονται δημόσια σκέψεις και προτάσεις από οργανώσεις πολιτών για την προστασία του περιβάλλοντος. Διαπιστώνω μερική σύγχυση ως προς τις προτάσεις αυτές, τουλάχιστον όπως συνοπτικά εκτέθηκαν σε άρθρο του Γ. Λιάλιου («Καθημερινή» της 15.11.20) και ιδίως εκείνες της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού. Σύμφωνα με τις απόψεις της, όπως παρουσιάστηκαν στο άρθρο αυτό, προτείνεται να αναλάβουν σχετικές πρωτοβουλίες… οι δήμοι της χώρας, όταν αυτοί οι δήμοι μέχρι σήμερα όχι μόνον αδιαφορούν για το θέμα, αλλά καθόλου σπάνια πρωτοστατούν, μάλιστα με τις διαβόητες πια «αναπλάσεις», σε καταστροφικές επεμβάσεις σε κτίρια και ιστορικούς ιστούς των πόλεων.

Θεωρώ, λοιπόν, χρήσιμο να ανασύρω και πάλι στην επιφάνεια ορισμένα πραγματικά στοιχεία, που περιέργως φαίνεται να παρασιωπώνται στην όλη σημερινή συζήτηση. Καταρχήν το ότι έχει διατυπωθεί νομικό πλαίσιο ήδη με τον ν. 1469/1950 για την προστασία της νεότερης πολιτιστικής κληρονομιάς, ενώ με τον οικιστικό νόμο 1337/1983 (άρ. 32 παρ. 4 και 5) προβλέφθηκε, για πρώτη φορά, διαδικασία επισκευής διατηρητέων κτιρίων της αρμοδιότητας των δύο υπουργείων, τα οποία οι ιδιοκτήτες τους αρνούνται ή αδυνατούν να συντηρήσουν. Εκτελεστικό διάταγμα για εφαρμογή των διατάξεων αυτών εκδόθηκε μόνον από το υπουργείο Περιβάλλοντος, το 1988. Μέχρι σήμερα, το υπουργείο Πολιτισμού αδιαφορεί για ό,τι του αναλογεί.

Με τις διατάξεις αυτές επιφορτίζονται το κράτος και οι ΟΤΑ να παρεμβαίνουν και να επισκευάζουν διατηρητέα κτίρια, επιμερίζοντας και καταλογίζοντας, ανάλογα με την περίπτωση, το σχετικό κόστος. Από όσο γνωρίζω, ποτέ μέχρι σήμερα κράτος και δήμοι δεν έχουν χρησιμοποιήσει αυτές τις διατάξεις… Και με την ευκαιρία θυμίζω ορισμένες κραυγαλέες περιπτώσεις, όπως της χρονίζουσας ακηδίας για τα ερείπια των «Αττικόν» και «Απόλλων» επί της οδού Σταδίου, για τη συμπεριφορά του Δήμου Αργους στο ιστορικό κέντρο της πόλης, υπό την ευλογία του υπ. Πολιτισμού, την ανάλογη του Δήμου Μυτιλήνης ως προς το σημαντικό κτίριο του τζαμιού της πόλης – και άλλα πολλά ων ουκ έστιν αριθμός.

Η μη εφαρμογή της υπάρχουσας επαρκέστατης νομοθεσίας (με τυχόν μικροπροσθήκες, όχι βέβαια εκ του πονηρού) συνταιριάζεται με την παντελή έλλειψη συστηματικής ενημέρωσης των πολιτών για την αξία αλλά και την πρακτική ωφελιμότητα της ιστορικής μνήμης της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. Πρόκειται για ένα θέμα όπου η κρατική αδιαφορία συστοιχίζεται με την πλήρη αποξένωση της τοπικής αυτοδιοίκησης, η οποία ούτως ή άλλως στερείται παντελώς της αναγκαίας δομής και υποδομής επιστημονικού χαρακτήρα. Και δεν πρόκειται να τις αποκτήσει, με «ξεφόρτωμα» αρμοδιοτήτων τύπου «Καποδίστρια» ή «Καλλικράτη».

Δείγμα της κρατικής ακηδίας είναι και η συμπεριφορά των αλληλοδιάδοχων φορολογικών νόμων, από το 2010 μέχρι σήμερα. Παρά τη συμμετοχή μας στις αλλεπάλληλες «διαβουλεύσεις», πριν από τη δημοσίευσή τους, όλες οι έλλογες προτάσεις πολιτών παραμερίστηκαν και ακολουθήθηκε η γνωστή, παραδοσιακή φορομπηχτική πολιτική, όταν με κατάλληλα φορολογικά κίνητρα και, βέβαια, με έλεγχο της εφαρμογής τους, θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια σημαντική συνιστώσα προστασίας.

Τέλος, είναι ανάγκη να αντιμετωπιστεί επιτέλους η διασπορά αρμοδιοτήτων μεταξύ των δύο υπουργείων, με την ενοποίηση υπηρεσιών και νομοθεσίας, πράγμα που δεν αποκλείει την εξειδίκευσή τους. Με τη δημιουργία ενιαίου και αποκεντρωμένου (του ίδιου!) υπουργείου Περιβάλλοντος, δίχως Δημόσια Εργα και Ενέργεια. Διαφορετικά, προβλέπω τον ρεαλισμό της μπουλντόζας να επικρατεί, ίσως και με την επιδοκιμασία κάποιων αλαλαζουσών (ή μη) ομάδων ψηφοφόρων.

 * δικηγόρος– πολιτικός επιστήμονας

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενας αναπόφευκτος (;) βιασμός
Η Αττική δεν είναι Ντουμπάι και Εμιράτα. Είναι ένας ξεχωριστός τόπος με έντονο γλυπτικό φυσικό ανάγλυφο και ιερά τοπόσημα· και πως: Η πραγματοποίηση αυτού του εγχειρήματος θα είναι ένας καταστροφικός βιασμός...
Ενας αναπόφευκτος (;) βιασμός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κοινόχρηστοι χώροι, χώροι αναψυχής…
Ο ρόλος των κοινόχρηστων χώρων είναι πολύ σημαντικός και προς τούτο οι χώροι πρασίνου προστατεύονται από το Σύνταγμα και σχεδιάζονται σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, οι οποίες πρέπει να τηρούνται χωρίς...
Κοινόχρηστοι χώροι, χώροι αναψυχής…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για τα αρχαία στη Νέα Αρτάκη
Αρχαιολογικός χώρος, από το 1985 μάλιστα, έχει κηρυχτεί η περιοχή Βολερίου Νέας Αρτάκης στον νομό Ευβοίας, δίπλα στον υγροβιότοπο του Κολοβρέχτη. Ευαίσθητοι [επαγρυπνούντες] πολίτες της περιοχής παρατηρούν...
Για τα αρχαία στη Νέα Αρτάκη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ανθρωπος και πόλη
Στις πόλεις τού σήμερα, απεικονίζεται η ιστορία του ίδιου του ανθρώπου: μια ιστορία φανταστική, γεμάτη φόρμες, μύθους, τοπία, πρόσωπα σε διαφορετικούς ρόλους, μέσα από γενιές και χώρες που βρίσκονται πάνω στην...
Ανθρωπος και πόλη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Ηλίας Ζέγγελης για τη Ζάχα Χαντίντ
«Εφυγε τόσο αναπάντεχα, στο απόγειο της δημιουργίας της. Δεν μπορώ ακόμη να το πιστέψω», δήλωσε στην «Εφ.Συν.» ο αρχιτέκτων Ηλίας Ζέγγελης, καθηγητής στο Γέιλ, που η πρόωρα χαμένη Ζάχα Χαντίντ αποκαλούσε με...
Ο Ηλίας Ζέγγελης για τη Ζάχα Χαντίντ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενεργειακή μετάβαση: ακόμα μια χαμένη (ευρωπαϊκή) ευκαιρία
H μετάβαση από την εποχή των ορυκτών καυσίμων στην εποχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και του υδρογόνου συμπίπτει με την ψηφιοποίηση του πλανήτη και την Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση.
Ενεργειακή μετάβαση: ακόμα μια χαμένη (ευρωπαϊκή) ευκαιρία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας