• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 14.7°C / 17.9°C
    1 BF
    79%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.2°C / 16.2°C
    0 BF
    83%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.0°C / 15.7°C
    0 BF
    75%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 13.1°C
    1 BF
    94%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 13.0°C
    3 BF
    82%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 12.7°C / 15.5°C
    0 BF
    80%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 9.1°C / 11.4°C
    1 BF
    71%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.6°C / 15.7°C
    1 BF
    90%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.0°C / 18.7°C
    2 BF
    79%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    3 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 16.2°C / 19.1°C
    4 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 14.6°C
    4 BF
    71%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    1 BF
    68%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 13.5°C / 13.9°C
    0 BF
    88%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.4°C / 15.6°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 15.8°C / 19.8°C
    2 BF
    71%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.9°C / 18.1°C
    1 BF
    90%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.3°C / 15.5°C
    1 BF
    89%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 14.7°C / 16.3°C
    1 BF
    78%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    1 BF
    80%
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Υπάρχει ελπίδα;

  • A-
  • A+

Εγραφε εν έτει 2014 ο Βόλφγκανγκ Στρέεκ [Wolfgang Streeck, «Πώς θα τελειώσει ο καπιταλισμός; - Δοκίμιο για ένα σύστημα που αποτυγχάνει» (μτφρ.: Γιάννης Πεδιώτης), εκδόσεις Πλέθρον]:

«[Α]ντί να διαλέξω ένα από τα σενάρια της κρίσης […] υποστηρίζω ότι όλα, […], μπορούν να συναθροισθούν σε μια διάγνωση πολλαπλής κακοήθειας, [όπου] συνυπάρχουν διαφορετικές διαταραχές και οι οποίες […], ενισχύονται αμοιβαία. Ο καπιταλισμός […] ήταν ανέκαθεν μια εύθραυστη και απίθανη τάξη και για την επιβίωσή του βασίστηκε σε μια συνεχή εργασία επισκευών. Σήμερα, ωστόσο, υπάρχουν πάρα πολλά ευπαθή σημεία του που έχουν οξυνθεί και ταυτοχρόνως πάρα πολλά φάρμακα που έχουν εξαντληθεί ή καταστραφεί. Ετσι μπορούμε να συλλάβουμε το τέλος του καπιταλισμού ως θάνατο από χίλια τραύματα, ή από πολλαπλές εξασθενήσεις, καθεμία από τις οποίες γίνεται όλο και πιο αθεράπευτη, καθώς όλες απαιτούν ταυτοχρόνως θεραπεία […] Δεν έχει απομείνει καμία αποτελεσματική αντίσταση και κανένα πραγματοποιήσιμο μοντέλο δεν περιμένει στα φτερά της ιστορίας -η συσσώρευση ελαττωμάτων του καπιταλισμού, παράλληλα με την συσσώρευση του κεφαλαίου, μπορεί να ιδωθεί […] ως μια πλήρως ενδογενής δυναμική αυτοκαταστροφής, η οποία ακολουθεί μια εξελικτική λογική, διαλυτική στην εκδίπλωσή της, που δεν αναστέλλεται από ενδεχόμενα ή συγκυριακά συμβάντα, κατά μήκος μιας ιστορικής πορείας, από τον πρώιμο φιλελεύθερο καπιταλισμό και τον κρατικά διοικούμενο καπιταλισμό στον νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό […]

Αποτελεί ενδιαφέρον πρόβλημα για την κοινωνιολογική θεωρία το αν και πώς μια κοινωνία δύναται να μετατραπεί για σημαντικό χρονικό διάστημα σε κάτι λιγότερο από κοινωνία […]

Υπο-κυβερνώμενος και υπο-διευθυνόμενος ο κοινωνικός κόσμος της μετακαπιταλιστικής μεσοβασιλείας, ως συνέχεια του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού […] μπορεί ανά πάσα στιγμή να χτυπηθεί από μια καταστροφή».

Νομίζω, πολλά από όσα επισημαίνονται στα παραπάνω είναι εξαιρετικά βάσιμα. Η πανδημία το δείχνει ανάγλυφα. Ακόμη κι αν, με την παραγωγή του εμβολίου, τα πράγματα μαζευτούν λίγο, είναι φανερό πως το σύστημα «έχει θέματα» σοβαρά. Αυτός ο «υπο-κυβερνώμενος και υπο-διευθυνόμενος κόσμος», ταυτόχρονα, όμως, «πανεποπτικός», όπως ούτε οι πιο απαισιόδοξοι προφήτες της δυστοπίας θα μπορούσαν να προβλέψουν, με την ιδεοληπτική του εμμονή στην απληστία, με τη βαθιά εγκαθιδρυμένη ιδέα πως η λύση των κρίσεων πάντοτε περιλαμβάνει επίταση της εκμετάλλευσης, βρίσκεται μπροστά σε πλήρη αδυναμία να διατυπώσει οποιαδήποτε βιώσιμη στρατηγική στοιχειώδους εξομάλυνσης.

Οντας ένα εξαιρετικά πολύπλοκο -και έτσι δυνητικά χαοτικό- συνεχές υπό ολοκληρωτική καπιταλιστική κυριαρχία, δεν έχει κανένα τρόπο να προετοιμαστεί απέναντι στην επόμενη καταστροφή. Μια τέτοια προετοιμασία δεν είναι δυνατή με «πρωτεργάτρια την αγορά». Θα απαιτούσε μια πολύ ισχυρή και αναμφισβήτητη πρωτοκαθεδρία της (δημοκρατικής) πολιτικής, μια πολύ μεγάλη ενδυνάμωση της οργανωμένης κοινωνίας απέναντι στα τερατώδη corporations.

Υπάρχει ελπίδα να επιδιωχθεί κάτι τέτοιο; Δεδομένου πως στη διεθνή μέινστριμ συζήτηση κυριαρχεί όλο και περισσότερο ο φόβος απέναντι στις εξελίξεις -πολλές φορές ο πανικός- και πολλά από όσα ήταν αναμφισβήτητα μέχρι πρόσφατα [π.χ. η επεκτατική (sic) λιτότητα] τίθενται εντός παρενθέσεως, έστω προσωρινά, μήπως μπορούμε να προσδοκούμε κάτι καλύτερο;

Η απάντηση, νομίζω, είναι κατηγορηματικά όχι.

Δείτε την Αμερική, για παράδειγμα. Τόση χαρά για την αποπομπή του Τραμπ, τόση προοδευτική προσήλωση στη μητέρα των μαχών, που αποτέλεσε η πρόσφατη προεδρική εκλογή! Δίκαιη η ανακούφιση από την ήττα του τραμπισμού, χωρίς αμφιβολία. Υπάρχει, όμως, ελπίδα να επιδιωχθούν, έστω μερικά, κάποια από όσα είναι αναγκαία στη σημερινή ακραία συνθήκη που ζει ο κόσμος.

Δεν λέω για ουσιώδη αμφισβήτηση της αγοράς, ούτε για σύγκρουση με τους εταιρικούς μεγαλοκαρχαρίες. Μιλώ, έστω, για μια επαρκή δημόσια οικονομική πρωτοβουλία, η οποία θα επέτρεπε κάποιες ουσιώδεις βελτιώσεις για την κοινωνική πλειονότητα.

Εχει υποστηριχτεί πως ο Μπάιντεν με την προεκλογική οικονομική του πρόταση -κάποιοι μίλησαν για Bidenomics- κινείται σε μια κατεύθυνση σχετικά ελπιδοφόρα. Υπόσχεται πως θα πραγματοποιηθούν δημόσιες επενδύσεις 2 τρισ. δολαρίων σε βασικές υποδομές, άλλα 2 τρισ. στην εκπαίδευση, ακόμη 1,6 τρισ. στη δημόσια υγεία, 700 δισ. σε έρευνα, άλλα 500 σε κοινωνική ασφάλεια και κοινωνική κατοικία. Πάνω από το 30% του ΑΕΠ σε χρήσιμες κοινωνικά επενδύσεις! Εξαιρετικά κοινωνικός κεϊνσιανισμός!

Μόνο που δεν είναι έτσι. Διότι, εκτός του ότι ούτε τα μισά από αυτά δεν θα εγκριθούν από το Κονγκρέσο, το «πρόγραμμα» αφορά μια ολόκληρη δεκαετία. Που σημαίνει πως η ετήσια «συμβολή» δεν αφορά ούτε το 1,5% του ΑΕΠ.

Ανθρακες ο θησαυρός! Για να φανεί άλλη μια φορά πόσο το νεοφιλελεύθερο πλαίσιο είναι απολύτως αδιαπραγμάτευτο.

Ας το θυμόμαστε κι εμείς εδώ. Τα νέα Μνημόνια ήδη προετοιμάζονται. Βλέπετε, θα έχουμε πολύ μεγάλο Δημόσιο Χρέος. Μήπως να ξαναρχίσουμε να μιλάμε για την απολύτως αναγκαία μεγάλη διαγραφή του;

 * οικονομολόγος - εκπαιδευτικός

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κάτι δεν πήγε καλά, πρέπει να ξαναρχίσουμε
Ενώ η χώρα καίγεται, με ανυπολόγιστες συνέπειες για το περιβάλλον, και το «επιτελικό» κράτος έφτασε στην κατάρρευσή του, αποκαλύπτεται η μεγάλη σύγχυση στην οποία βρίσκεται το πολιτικό σύστημα.
Κάτι δεν πήγε καλά, πρέπει να ξαναρχίσουμε
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το μέλλον της εργασίας στην 4η βιομηχανική επανάσταση
Οι πόροι που θα χρηματοδοτήσουν το Ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας πρέπει να διατεθούν μέσα από ένα συνεκτικό σχέδιο το οποίο θα πυροδοτεί την αναγκαία αλλαγή αναπτυξιακού υποδείγματος με στόχο τη...
Το μέλλον της εργασίας στην 4η βιομηχανική επανάσταση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενας «πράσινος» πλανήτης… από «κόκκινη» βάση
Η πανδημία του Covid-19 και ο καπιταλισμός έχουν μια κοινή ρίζα... την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος, αναπόσπαστο κομμάτι του οποίου είναι και ο ίδιος ο άνθρωπος.
Ενας «πράσινος» πλανήτης… από «κόκκινη» βάση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η πανδημία της Ιδιοκτησίας
Η πανδημία ήρθε να αμφισβητήσει στον συστατικό πυρήνα τους αυτές τις αλληλοσήμαντες έννοιες της «ανάπτυξης» και της «προόδου», μαζί και την ιδέα της απροϋπόθετης υπεροχής τους. Υπεροχής του πολιτισμικά...
Η πανδημία της Ιδιοκτησίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η δυναμική του πληθωρισμού στη διάρκεια της πανδημίας
Άρθρο του Philip R. Lane, μέλους της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το οποίο δημοσιεύεται ταυτόχρονα σε οκτώ ευρωπαϊκά ΜΜΕ, μεταξύ των οποίων και η Εφ.Συν.
Η δυναμική του πληθωρισμού στη διάρκεια της πανδημίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μακρύς ο «δρόμος» για επάνοδο της οικονομίας στο επίπεδο του 2019
Στις αρχές Φεβρουαρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε στη δημοσιότητα τις ενδιάμεσες εκτιμήσεις της για τη μεταβολή του ΑΕΠ το 2020 καθώς και τις προβλέψεις της για την αύξησή του τα έτη 2021 και 2022 στα...
Μακρύς ο «δρόμος» για επάνοδο της οικονομίας στο επίπεδο του 2019

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας