Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το «φρόνιμα» είναι ελεύθερο
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το «φρόνιμα» είναι ελεύθερο

  • A-
  • A+

Ο νεοαυταρχισμός θα μπορούσε να έχει ελάχιστη σχέση με τα ιστορικά του πρότυπα, όπως ελάχιστη -σχεδόν ανύπαρκτη- έχει και ο νεοφιλελευθερισμός με τον πολιτισμό των ελευθεριών και η Νέα Δημοκρατία με την κλασική Δημοκρατία. Ομως εδώ τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά. Το νέο έχει οπωσδήποτε σχέση με το πρότυπο: η εξουσιαστική επιβολή που φτάνει στην ωμή βία, ο ολιγαρχικός πυρήνας που βλέπει τους άλλους σαν εχθρούς, ο εξοβελισμός του διαλόγου είναι κάποια από τα δομικά του στοιχεία, η βαρβαρότητα που όσο κι αν μεταμφιέζεται δεν κρύβεται. Πώς δικαιολογείται η προσθήκη «νεο-»; Δυστυχώς η ελληνική επικαιρότητα προσφέρει πολλές αφορμές για να το καταλάβουμε.

Μικρή παρένθεση: Δεν ισχυρίζομαι ότι ο νεοαυταρχισμός αποτελεί ελληνικό εφεύρημα. Το παγκόσμιο κράτος ασφάλειας έχει τα εγχειρίδιά του. Οι «γνωστοί-άγνωστοι», οι φυλακές-δήθεν περιστρεφόμενες πόρτες, οι μηχανισμοί του Μεγάλου Αδελφού αποτελούν διεθνείς πατέντες του. Το ελληνικό δείγμα εφαρμογής ωστόσο είναι ιδιαίτερα ωμό.

Πρώτο λοιπόν ντόπιο χαρακτηριστικό: Η καταστολή είναι μια πανάκεια για κάθε νόσο. Πανδημία; Δεν ασχολείται η αυταρχική εξουσία με το δημόσιο σύστημα περίθαλψης, ούτε με τον συνωστισμό στα μέσα μεταφοράς. Απευθείας ή κυρίως προσφεύγει στο λοκντάουν και στην απαγόρευση κυκλοφορίας. Κάποια στιγμή βέβαια η απαγόρευση αυτή γίνεται πραγματικά λύση ανάγκης. Ομως ο αυταρχισμός έχει παρακάμψει τα πιο ήπια και πιο αποτελεσματικά μέσα-εργαλεία δημόσιου συμφέροντος για να επιβάλει το έσχατο. Αλλο παράδειγμα το Πανεπιστήμιο. Εχουμε υποχρηματοδότηση και δυσλειτουργίες; Κατάργηση του ασύλου και αστυνομικές επιχειρήσεις, να το φάρμακο.

Δεύτερο μετανεωτερικό χαρακτηριστικό είναι η χρήση της κατασταλτικής βίας ως εργαλείου χειραγώγησης και αποπροσανατολισμού από καίρια κοινωνικοοικονομικά προβλήματα. Ανεργία, καθίζηση δημόσιου νοσηλευτικού συστήματος, όλα μπορούν να ξεχαστούν με το θέαμα μιας αναταραχής που καταστέλλεται. Οσο για τη χειραγώγηση, αυτή είναι πια «έξυπνη», κατά τον προσφιλή στον μέσο νεοφιλελεύθερο τεχνοκράτη όρο. Δεν χρειάζονται λογοκρισίες όπως στη χούντα, ούτε να κλείνουμε κανάλια. Αρκούν τα κόλπα της «Ομάδας Αλήθειας» για να δημιουργείται η αρεστή κοινή γνώμη.

Θα μου πείτε, η χειραγώγηση δεν πετυχαίνει πάντα, κάποτε ξεφεύγουν ειδήσεις ανεπιθύμητες όπως στο παράδειγμα του σκόιλ ελικίκου. Τότε πυροβολεί το τελευταίο όπλο του νεοαυταρχισμού, ο πολιτικός εκφοβισμός. Αν ενδιαφέρεσαι για την οικογένειά σου και δεν θέλεις να ζήσεις περιπέτειες ανάλογες με αυτές της οικογένειας Ινδαρέ ή άλλων λιγότερο γνωστών, μη διαμαρτύρεσαι. Αν θέλεις δουλειά, αν είσαι εκδότης και χρειάζεσαι ενίσχυση γιατί θα κλείσει το φύλλο σου, πειθάρχησε. Τι δεν καταλαβαίνεις;

Το είχα γράψει παλιότερα, αλλά θα το επαναλάβω: Το φρόνημα είναι ελεύθερο, όταν γράφεται με γιώτα.

* ομ. καθηγητής ΑΠΘ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Το Πολυτεχνείο και οι συμμαχίες
Η απόφαση για την απαγόρευση συναθροίσεων άνω των 3 ατόμων κατά το τετραήμερο του Πολυτεχνείου δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Ηταν μέρος μελετημένου σχεδίου για την αποδυνάμωση της Αριστεράς.
Το Πολυτεχνείο και οι συμμαχίες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποιος είναι υπέρ της ειρήνης;
Και τι δεν ακούσαμε αυτές τις μέρες. Ο κ. Γεραπετρίτης μάς λέει ότι «η κόκκινη γραμμή είναι…στα έξι μίλια». Το Oruc Reis έφτασε στα εννιά. Τον...
Ποιος είναι υπέρ της ειρήνης;
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Πετάει ο γάιδαρος;» -«Πετάει ακόμη, αλλά σαν κότα»!
Υποτίθεται ότι η Νέα Δημοκρατία ήταν πανέτοιμη να κυβερνήσει τη χώρα με διαφορετικό τρόπο από τον συνήθη πριν ακόμη κερδίσει τις εκλογές. Υποσχόταν ότι έχει αλλάξει και καλούσε τους πολίτες να την...
«Πετάει ο γάιδαρος;» -«Πετάει ακόμη, αλλά σαν κότα»!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Eνας χρόνος νεοσυντηρητικής εκπαιδευτικής πολιτικής
Εκλεισε ένας χρόνος κυβέρνησης της Ν.Δ. Στόχος μου είναι ένας απολογισμός των πεπραγμένων στην εκπαίδευση, εστιάζοντας στη «φιλοσοφία» της πολιτικής αυτής και εικονογραφώντας την με παραδείγματα.
Eνας χρόνος νεοσυντηρητικής εκπαιδευτικής πολιτικής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κορονοϊός και νεοφιλελευθερισμός
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, εκμεταλλευόμενη τον απόλυτο έλεγχο των ΜΜΕ και την αρχική αίγλη που της προσέδωσε η σχετικά έγκαιρη λήψη των μέτρων καραντίνας, αρνείται πεισματικά να προχωρήσει σε σοβαρά μέτρα στήριξης...
Κορονοϊός και νεοφιλελευθερισμός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το αναπτυξιακό κράτος επίκαιρο ξανά
Η παρούσα κυβέρνηση, που «έχτισε» το πολιτικό της κεφάλαιο στον πόλεμο ενάντια στον κρατισμό, βρίσκεται σήμερα σε στρατηγικό αδιέξοδο. Ενισχύει άνευ ανταλλάγματος τους παραχωρησιούχους των αυτοκινητοδρόμων,...
Το αναπτυξιακό κράτος επίκαιρο ξανά

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας