• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 18.9°C / 23.1°C
    2 BF
    58%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 17.6°C / 21.4°C
    1 BF
    69%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.1°C / 22.6°C
    3 BF
    64%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    0 BF
    55%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    3 BF
    63%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    20°C 17.0°C / 20.2°C
    2 BF
    66%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.2°C / 17.4°C
    2 BF
    48%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.2°C / 21.8°C
    2 BF
    53%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.5°C / 22.1°C
    2 BF
    65%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    1 BF
    59%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.4°C / 22.8°C
    3 BF
    49%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.0°C / 19.7°C
    0 BF
    68%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 21.9°C
    0 BF
    64%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.5°C / 19.9°C
    0 BF
    56%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.5°C / 20.6°C
    1 BF
    47%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.8°C / 22.8°C
    2 BF
    55%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 19.1°C / 23.3°C
    3 BF
    35%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 17.1°C / 18.2°C
    2 BF
    73%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 17.7°C / 21.7°C
    2 BF
    65%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.8°C / 17.8°C
    2 BF
    39%
EUROKINISSI/ΓΕΝ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ανατολική Μεσόγειος και «μεταεθνική» συνθήκη

  • A-
  • A+

Τα προβλήματα τα οποία έχουν ανακύψει στη θαλάσσια περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου έχουν δύο δομικά χαρακτηριστικά: πρώτον, δεν αφορούν μόνο δύο εθνικά κράτη, δηλαδή την Ελλάδα και την Τουρκία, αλλά εμπλέκονται όλα τα παράκτια εθνικά κράτη της Ανατολικής Μεσογείου. Και δεύτερον, η αντιμετώπισή τους δεν μπορεί να επιτευχθεί στο ανταγωνιστικό πλαίσιο των επιμέρους εθνικών ιδεολογιών, αλλά μπορούν να επιλυθούν μέσω του επικοινωνιακού και συνεννοητικού πλαισίου του διαλόγου και της συνεργασίας.

Και όταν μιλάμε για προβλήματα στην Ανατολική Μεσόγειο, ουσιαστικά αναφερόμαστε σ’ ένα πρόβλημα το οποίο έχει τεχνικό χαρακτήρα: πώς θα γίνει η οριοθέτηση των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών (ΑΟΖ) ανάμεσα σε όλα τα κράτη της περιοχής. Ενδεχομένως για την περίπτωση της Ελλάδας και της Τουρκίας να τίθεται ως προϋπόθεση η διευθέτηση ζητημάτων διεθνούς δικαίου, αλλά και τότε δεν θα πρέπει η επίλυση του τεχνικού προβλήματος να συνδέεται με τη διαχείριση των εθνικών ιδεολογιών και πιο συγκεκριμένα να εξαρτάται από την εθνική χρήση της δημόσιας ιστορίας.

Στα μέσα επικοινωνίας και ενημέρωσης της ελληνικής δημόσιας σφαίρας, δυστυχώς κάτι τέτοιο συμβαίνει. Αντί η κοινή γνώμη να πληροφορηθεί ότι έχουμε να κάνουμε με ένα πρόβλημα οριοθέτησης αυτών των ζωνών, οι επικοινωνιακοί φορείς συνδέουν το τεχνικό αυτό πρόβλημα με την ορθή (;) χρήση της δημόσιας ιστορίας. Η ιστορική φάση των διαδικασιών εθνογένεσης όμως και για την Ελλάδα και για την Τουρκία έχει παρέλθει. Ανήκει στο παρελθόν. Από την άλλη, οι μαθησιακές διαδικασίες, οι οποίες σχετίζονται με την εθνική ιδεολογία, βεβαίως και διεκπεραιώνονται με αποκλειστικό στόχο την ενσωμάτωση των ατόμων σ’ ένα ενιαίο εθνικό σύνολο και την ενίσχυση της εθνικής ταυτότητας. Οποιαδήποτε όμως σύνδεση αυτών των διαδικασιών με τις σχέσεις της χώρας μας με την Τουρκία είναι ανιστόρητη. Και πολύ περισσότερο οποιαδήποτε προσπάθεια να θεμελιωθεί ο διάλογος ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, στη δήθεν ορθή χρήση της δημόσιας ιστορίας, είναι τυφλή πολιτική πράξη.

Πώς όμως και γιατί μια ορθολογικώς δομημένη πολιτική κοινωνία, όπως είναι η Ελλάδα, έπεσε στην παγίδα της πολιτικής τύφλωσης από τον Αύγουστο του 2020, οπότε συνέβησαν δύο γεγονότα: πρώτον, η περιπολία ενός ερευνητικού τουρκικού σκάφους στα παράλια της Μικράς Ασίας και δεύτερον, η επικοινωνιακή «αυτοαναφορά» των ελληνικών ΜΜΕ. Και τα δύο αυτά συμβάντα μπορούν και πρέπει να ερμηνευθούν με ορθολογικό τρόπο. Και αυτός είναι ο εξής: Κάθε κράτος στη θαλάσσια περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου (επομένως και η Τουρκία) μπορεί να διεξάγει έρευνες για την ανεύρεση ενεργειακών κοιτασμάτων. Μπορεί να το κάνει και η Ελλάδα και ο Λίβανος και η Συρία και όλες οι χώρες.

Οσον αφορά το δεύτερο πρόβλημα, τη λειτουργία των ΜΜΕ σχετικά με το τεχνικό πρόβλημα της χωροταξικής διευθέτησης των θαλάσσιων ζωνών, θέλω να παρατηρήσω ότι τα ίδια αυτά τα μέσα ενημέρωσης, επειδή ακριβώς «τρέφονται» απ’ αυτό το υλικό της σύγκρουσης με την Τουρκία, έφτασαν στον ύψιστο βαθμό «αυτοαναφοράς» τους.

Μπροστά σ’ αυτά τα δεδομένα και ενώ έχουμε κατά τα επόμενα χρόνια να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα που ανέκυψαν στην Ανατολική Μεσόγειο, τίθεται το ερώτημα: Τι σκοπεύει να κάνει η Αθήνα (η ελληνική κυβέρνηση, αλλά και το σύνολο του πολιτικού κόσμου); Μήπως θα πρέπει να αναλάβει πολιτικές πρωτοβουλίες, οι οποίες εντάσσονται στις πραγματολογικές συνθήκες της εποχής μας;

Η σανίδα σωτηρίας για την Ελλάδα (όπως και για την Τουρκία) ονομάζεται «μεταεθνική» συνθήκη. Τα δύο κράτη (Ελλάδα και Τουρκία) δεν χρειάζεται να απεμπολήσουν τον εθνικό πολιτικό αυτοπροσδιορισμό τους το καθένα. Στην προκειμένη περίπτωση της χάραξης των θαλάσσιων ζωνών (δηλαδή για την επίλυση ενός τεχνικού ζητήματος), χρειάζεται η Αθήνα να κάνει το πρώτο βήμα: να προσέλθουν όλα τα εμπλεκόμενα κράτη της Ανατολικής Μεσογείου σε μια διάσκεψη, σε μια διαβούλευση, με τον όρο να θέσουν εντός παρενθέσεως την ιδιοσυστασία τους ως εθνικών κρατών και να σκεφτούν ως πολιτικά υποκείμενα, τα οποία διαχειρίζονται τις τύχες ολόκληρων λαών έξω και πέρα από τις διαδικασίες συγκρότησης εθνικών ταυτοτήτων.

Συμπερασματικά επισημαίνω ότι μόνο με την πολιτική μέθοδο της «μεταεθνικής» συνθήκης μπορεί η Ανατολική Μεσόγειος να απεμπλακεί από το ιστορικό παρελθόν της και να κοιτάξει τον εαυτό της κατάματα στον καθρέφτη του μέλλοντος.

*  καθηγητή Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
H ελληνοτουρκική φιλία, μοναδική ειρηνική προοπτική στη Μεσόγειο
Η επίτευξη θετικής έκβασης μιας ειρηνευτικής διαδικασίας, όπως εν προκειμένω οι πρόσφατες διερευνητικές επαφές μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, με βάση τις ιστορικές παραμέτρους μέσα στις οποίες διαμορφώθηκαν,...
H ελληνοτουρκική φιλία, μοναδική ειρηνική προοπτική στη Μεσόγειο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το σταυρόλεξο της αποκλιμάκωσης
Το 1987 και το 1996 η κλιμάκωση της έντασης στο Αιγαίο ήταν μια παραφωνία σε ένα σχετικά σταθεροποιημένο γεωπολιτικό τοπίο. Σήμερα η ένταση είναι μία από τις πτυχές ενός περιφερειακού αναθεωρητισμού της...
Το σταυρόλεξο της αποκλιμάκωσης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το νέο Ανατολικό Ζήτημα;
Οι διαδοχικές ελληνοτουρκικές κρίσεις αλλά και οι υφέσεις τους οδηγούν σε κάποιες διαπιστώσεις.
Το νέο Ανατολικό Ζήτημα;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο πολιτικός διάλογος Ελλάδας-Τουρκίας
Βρισκόμαστε, όπως φαίνεται, ένα βήμα πριν ανακοινωθεί από την Ελλάδα και την Τουρκία, δηλαδή και από τις δύο πλευρές, η έναρξη του διαλόγου για να επιλυθούν οι διαφορές μεταξύ των δύο σύγχρονων εθνικών κρατών.
Ο πολιτικός διάλογος Ελλάδας-Τουρκίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μαξιμαλισμοί και μπαμπεσιές
Έστω και σύντομη σύγκρουση με την Τουρκία θα είναι καταστροφική και για τις δύο πλευρές και περισσότερο για εμάς, ανεξαρτήτως έκβασης.
Μαξιμαλισμοί και μπαμπεσιές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ελληνοτουρκικά: διάλογος για ειρήνη και σταθερότητα
Η Τουρκία είναι μια χώρα που μπορεί να θέτει την ατζέντα και που έχει αποφασίσει ότι η ευρωπαϊκή προοπτική της δεν υπάρχει, οπότε και δεν νιώθει δεσμευμένη από υποχρεώσεις που πηγάζουν από το διεθνές δίκαιο.
Ελληνοτουρκικά: διάλογος για ειρήνη και σταθερότητα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας