• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 26.4°C / 30.2°C
    2 BF
    25%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.9°C / 28.3°C
    2 BF
    62%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    29°C 26.6°C / 28.8°C
    0 BF
    43%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    27°C 26.9°C / 27.0°C
    2 BF
    29%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    0 BF
    54%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    27°C 23.5°C / 29.0°C
    0 BF
    67%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.4°C / 25.4°C
    2 BF
    44%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    26°C 25.7°C / 25.7°C
    1 BF
    33%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.1°C / 27.7°C
    1 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    30°C 26.2°C / 29.9°C
    2 BF
    39%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.4°C / 27.8°C
    1 BF
    47%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.7°C / 24.7°C
    1 BF
    69%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    3 BF
    42%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.9°C / 28.3°C
    4 BF
    57%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 24.5°C / 29.9°C
    2 BF
    45%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.8°C / 26.8°C
    3 BF
    61%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.0°C / 29.4°C
    3 BF
    25%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 26.3°C / 26.3°C
    2 BF
    61%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 27.8°C
    2 BF
    80%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 23.8°C
    2 BF
    61%
Photo 181219547 © | Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η διεθνής πολιτική της πανδημίας

  • A-
  • A+

Στους εννέα μήνες από την επίσημη αναγνώριση της πανδημίας από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) σχεδόν ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι διαβιώνουν υπό συνθήκες λιμού, οι μεταναστευτικές ροές και τα εμβάσματα που πρόσφεραν κάποια διέξοδο στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής έχουν μειωθεί δραματικά ενώ από τον Ιούλιο τα σχολεία σε 160 χώρες -περίπου 1 δισεκατομμύριο μαθητές- παραμένουν κλειστά.

Το σκληρό πλήγμα που κατάφερε ο COVID-19 στην καρδιά του αναπτυγμένου ή «Δυτικού Κόσμου», τη Δυτική Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, οδήγησε στην παράλυση βασικών λειτουργιών της διεθνούς ζωής και στην περιχαράκωση των κρατών σε σύνορα-φρούρια. Η αντίδραση στην πανδημία, την κατεξοχήν παγκόσμια πρόκληση, ήταν η εσωστρέφεια και η όξυνση των εθνικών ανταγωνισμών, όχι η ενίσχυση της διακρατικής συνεργασίας.

Την πικρή και σκληρή αυτή διαπίστωση έκανε ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας, στις αρχές του προηγούμενου μήνα, το κατεξοχήν αρμόδιο πρόσωπο, ο Αντόνιο Γκουτέρες, γενικός γραμματέας του ΟΗΕ. Τα κράτη-μέλη του οργανισμού, είπε, απέτυχαν να εμποδίσουν την εξάπλωση του ιού και να περιορίσουν τις ανθρώπινες απώλειες λόγω «έλλειψης παγκόσμιου συντονισμού, ενότητας και αλληλεγγύης».

Υπενθύμισε με την ευκαιρία της 75ης επετείου από την ίδρυση του ΟΗΕ πως «πριν από 100 χρόνια τα φαινόμενα της πολυδιάσπασης και πόλωσης είχαν οδηγήσει στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο που τον ακολούθησε ο Δεύτερος: «O κόσμος μας δεν είναι πλέον διπολικός ή μονοπολικός. Βαδίζει προς την πολυπολικότητα»· και πρόσθεσε: «Η περιφρόνηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι ανθρωπιστικές κρίσεις και οι εξαιρετικά βραδείς ρυθμοί ανάπτυξης είναι φαινόμενα αλληλένδετα».

Είναι γνωστό ότι ο ΠΟΥ, η εξειδικευμένη οργάνωση του ΟΗΕ για την αντιμετώπιση κρίσεων υγείας, πάσχει από δομικές αδυναμίες που περιορίζουν την αποτελεσματικότητά του: δεν μπορεί να δεσμεύσει τα μέλη του ή να τους επιβάλει κυρώσεις και έχει πολύ μικρό προϋπολογισμό, 2 δισεκατομμύρια δολάρια (2019), για την κάλυψη αναγκών τόσο του τομέα δημόσιας υγείας όσο και έρευνας. Εχει όμως να επιδείξει, σε εποχές που ο επιθετικός εθνικισμός ορισμένων μεγάλων δυνάμεων δεν επηρέαζε σοβαρά τη λειτουργία του, κάποιες σημαντικές επιτυχίες όπως, π.χ., την εξάλειψη της ευλογιάς.

Η μέχρι σήμερα πορεία τού ΠΟΥ δείχνει επίσης ότι ο εκάστοτε γενικός γραμματέας αποτελεί σημαντικό αντίβαρο στις θεσμικές του αδυναμίες. O Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγεσούς, o Αιθίοπας σημερινός γενικός γραμματέας, εκλέχτηκε τον Ιούνιο του 2017, λίγους μήνες μετά την έναρξη της θητείας Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ. Ηταν η πρώτη φορά που αυτή τη θέση κατέλαβε υποψήφιος που δεν είχε τη στήριξη των ΗΠΑ και των Δυτικοευρωπαϊκών χωρών, αλλά της Κίνας και του σημαντικού αριθμού αφρικανικών και ασιατικών κρατών-μελών της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ που αυτή επηρεάζει.

Η επιδημιολογική νηνεμία των αρχών της θητείας του γενικού γραμματέα δεν έδωσε αφορμή σύγκρουσης με τη νέα ηγεσία των ΗΠΑ. Τα γεγονότα του Ιανουαρίου είναι λίγο-πολύ γνωστά. Αμεση εμπλοκή της Κίνας στη μεγαλύτερη πανδημία της σύγχρονής εποχής και μάλιστα υπό συνθήκες που δημιουργούν υποψίες απόκρυψης και σπουδή του Γκεμπρεγεσούς να επισκεφθεί το Πεκίνο προκειμένου να εξασφαλίσει πρόσβαση σε κινεζικά εργαστήρια και νοσοκομεία. Η αμερικανική ηγεσία είδε στην επίσκεψη αυτή αλλά και στη στήριξη της Κίνας στην υποψηφιότητα του Γκεμπρεγεσούς μια εύκολη λύση αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης από την παταγώδη αποτυχία αντιμετώπισης της πανδημίας μέσα στις ίδιες τις ΗΠΑ.

Αποκορύφωση της σύγκρουσης ήταν οι πρωτοφανείς απειλές τερματισμού της αμερικανικής χρηματοδότησης προς τον ΠΟΥ και η καταγγελία του Οργανισμού από τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο για απόκρυψη πληροφοριών, καθυστέρηση στην αντιμετώπιση του COVID-19 και κυρίως συγκάλυψη των ευθυνών της Κίνας. Η αντίδραση ήταν αναμενόμενη. Στις 13 Οκτωβρίου, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ εξέλεξε μέλη του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Οργανισμού τη Ρωσία και την Κίνα. Εύλογη επιλογή αν συνεκτιμήσει κανείς την υποψηφιότητα της Σαουδικής Αραβίας!

Η αποστασιοποίηση των ΗΠΑ από σημαντικές πτυχές και θεσμούς της διεθνούς ζωής και ταυτόχρονα τα σοβαρά πλήγματα που κατάφερε η πανδημία στον αναπτυγμένο ή «Δυτικό» κόσμο οδηγούν τη διεθνή πολιτική σε αχαρτογράφητα νερά. Ομως όσο ασθενείς και αν δείχνουν οι διεθνείς θεσμοί, αποτελούν το μοναδικό μέσο για την αντιμετώπιση παγκόσμιων προβλημάτων που οι πανδημίες και η κλιματική αλλαγή διαρκώς θα επιδεινώνουν. Λύση άλλη από την ενίσχυσή τους δεν υπάρχει.

*Fellow Πανεπιστημίου Dalhousie, Χάλιφαξ, Καναδάς

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Να αποφύγουμε το τέλμα στην εξωτερική πολιτική
Η κυβέρνηση πρέπει να αξιοποιήσει το παράθυρο ευκαιρίας που ανοίγει η ανάγκη της Τουρκίας να εξασφαλίσει ομαλό πολιτικό περιβάλλον σχέσεων με την Ε.Ε. και τις ΗΠΑ, ενόψει των μεγάλων προβλημάτων της οικονομίας...
Να αποφύγουμε το τέλμα στην εξωτερική πολιτική
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενδιαφέρεται κανείς για τα ανθρώπινα δικαιώματα;
Η πανδημία έχει δημιουργήσει μεγαλύτερη φτώχεια, αυξανόμενες ανισότητες, διαρθρωτικά και άλλα αυξανόμενα κενά στην προστασία των κοινωνικών και οικονομικών δικαιωμάτων. ● Μήπως έχει σβήσει η δημοτικότητα των...
Ενδιαφέρεται κανείς για τα ανθρώπινα δικαιώματα;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η υπενθύμιση του αυτονόητου
Το μήνυμα του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ είναι ξεκάθαρο: Καθολική υγειονομική κάλυψη και επένδυση σε ισχυρότερα συστήματα υγείας.
Η υπενθύμιση του αυτονόητου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πανδημία και ΤΙΝΑ
Η Covid-19 επέβαλλε την επιστροφή στον κρατικό παρεμβατισμό και στη δημοσιονομική χαλάρωση ως αναγκαίο κακό, που θα πρέπει να τερματιστεί όταν την επόμενη μέρα της πανδημίας επιστρέψουμε στην κανονικότητα.
Πανδημία και ΤΙΝΑ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θα γίνουμε καλύτεροι: Το μέλλον που θέλουμε, ο ΟΗΕ που χρειαζόμαστε
Τα Ηνωμένα Εθνη γίνονται φέτος 75 χρόνων σε μια περίοδο τεράστιων προκλήσεων. Ο COVID-19 απειλεί τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων, προκαλώντας ανείπωτο ανθρώπινο πόνο και αποσταθεροποιώντας τις κοινωνίες και τις...
Θα γίνουμε καλύτεροι: Το μέλλον που θέλουμε, ο ΟΗΕ που χρειαζόμαστε
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πραγματικότητα και ρητορική της συνεργασίας
Η πιθανολογούμενη ισχυρή ανάκαμψη μετά το πιθανολογούμενο τέλος της πανδημίας δεν είναι βέβαιο ότι θα είναι συνεχής και βιώσιμη. Είναι προετοιμασμένη η χώρα και οι πολίτες για αυτό το ενδεχόμενο;
Πραγματικότητα και ρητορική της συνεργασίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας