Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Να αποκαταστήσουμε την αριστεία
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Να αποκαταστήσουμε την αριστεία

  • A-
  • A+

Είναι κάποιος καιρός που η αριστεία τέθηκε στο επίκεντρο της δημόσιας αντιπαράθεσης. Από μία άποψη, εξέλιξη καλοδεχούμενη. Εκφραστές ενός πολιτικού συστήματος που διαχρονικά απαξίωνε έμπρακτα την αριστεία, όψιμα φορτίζονται έντονα γι' αυτήν. Και υψώνουν τη σημαία της ωσάν να ονομάτισαν μόλις μία καινούργια ήπειρο. Διπλώματα υψηλών διδάκτρων, επίκληση «πατροπαράδοτων» αξιών και καλών προθέσεων συναγωνίζονται στο αριστόμετρο, θολώνοντας την έννοιά της και διαβρώνοντας σε βάθος την ουσία της.

Παρά ταύτα, καλοδεχούμενη εξέλιξη, αφού γεννά μία ανάγκη και μία ευκαιρία. Στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα ο προοδευτικός χώρος επιβάλλεται να νοηματοδοτήσει εκ νέου, να αποκαταστήσει -ενίοτε και με αυτοκριτική- και να επανεισαγάγει με νέους όρους την αριστεία ως έννοια στον δημόσιο λόγο.

Η αριστεία δεν είναι, όπως πρεσβεύουν οι θιασώτες του συντηρητισμού, κάτι κληρονομημένο. Ούτε προσόν μιας περίκλειστης ελίτ. Είναι επίκτητη ιδιότητα. Είναι υπόθεση αξιακή, όχι ταξική. Αφορά τη στάση μας γύρω από το δίκαιο και το άδικο, το αληθές και το επίπλαστο, το ηθικό και το ανήθικο.

Ανάμεσα σε μικρότερα ή μεγαλύτερα διλήμματα που καθημερινά τίθενται επιτακτικά, υπάρχει ένας αξιακός κώδικας στο υπόβαθρο που λειτουργεί ως πυξίδα και καθορίζει τι επιλέγουμε ή μη, τι ανεχόμαστε ή μη, τι επιδοκιμάζουμε ή μη, τι μέσα χρησιμοποιούμε:

● Δημιουργούμε ή σφετεριζόμαστε;

● Προσφέρουμε ή αποσπούμε;

● Αισθανόμαστε μέρος μιας ελίτ ή συμμετέχουμε κοινωνικά ενεργά;

● Αναζητούμε την ουσία των πραγμάτων ή προσκολλώμαστε στη χρηστική υφή τους;

● Καλλιεργούμε παιδεία-εφόδιο αλλά και στάση ζωής ή παιδεία-εργαλείο;

● Επιζητούμε πτυχίο κοινωνικής καταξίωσης ή πτυχίο «κοινωνικής επιφάνειας»;

● Διεκδικούμε κοινωνία ίσων ευκαιριών, δημιουργούμε νέες κοινωνικές δυνατότητες ή συντηρούμε κλειστές φατρίες και προνόμια λίγων;

● Δίνουμε τον ατομικό αγώνα για την πρόοδο ή αναζητούμε «μέσο»;

● Από την άλλη, αναγνωρίζουμε την ατομική αξία ή ακολουθούμε τη λογική της ισοπεδωτικής εξίσωσης;

● Αναζητούμε δρόμους πρωτοπορίας ή ιδεοληπτικά πορευόμαστε στα γνωστά μονοπάτια;

Στο πολιτικό περιβάλλον κόπωσης και γενικευμένης δυσπιστίας, όπου ευδοκιμεί η εντύπωση ότι «όλοι ίδιοι είναι», ο προοδευτικός χώρος ας καταθέσει τη δική του πρόταση-ερμηνεία για την αριστεία, ως προτροπή κοινής μας δράσης. Αλλωστε, επιχειρώντας έναν επίκαιρο ορισμό της μπορεί να ειπωθεί ότι δεν είναι άλλο από την προσήλωση στην πρόοδο, με σκοπό την ατομική και συλλογική βελτίωση. H «πρόοδος» ενέχει την κίνηση προς τα εμπρός. Επομένως, η αριστεία δεν είναι κάτι στατικό, κάτι στιγμιαίο, μία μόνο νίκη. Απεναντίας, είναι απόρροια διαρκούς στάσης, μιας συνεπούς πορείας ζωής, έξω και πέρα από τις συνθήκες. Δεν μπορεί να είναι ξένο σώμα για τον προοδευτικό χώρο που χρειάζεται να ενσαρκώνει την πρόοδο, όχι ως κούφιο αριθμητικό σχήμα αλλά ως κοινωνική αρετή. Και καθώς ο δρόμος της είναι δυσκολότερος για εκείνον που θα τον περπατήσει, είτε πρόκειται για την επίτευξη ενός σημαντικού αποτελέσματος είτε για τη διαυγή αλληλεπίδραση με τους συνανθρώπους του, η επιβράβευση αποτελεί στοιχείο προοδευτικής πολιτικής κουλτούρας.

* διδάκτωρ Πολιτικής Επικοινωνίας στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης του Πανεπιστημίου Αθηνών

ΑΠΟΨΕΙΣ
Aριστεία: το μαλακό υπογάστριο της ελληνικής ακαδημαϊκής κοινότητας
Tο πρόταγμα της «αριστείας» είναι ίσως το πιο αγαπημένο σενάριο διαφόρων φιλόδοξων μεταρρυθμιστών/σωτήρων του ελληνικού ακαδημαϊκού χώρου και ειδικά αυτών που έχουν τη βάση τους εκτός της χώρας.
Aριστεία: το μαλακό υπογάστριο της ελληνικής ακαδημαϊκής κοινότητας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Υπάρχει, άραγε, η δυνατότητα για μία ισορροπημένη πρόοδο;
Κάθε καινούριος ανθρωπολογικός βηματισμός κουβαλάει τις ήττες, τα στίγματα, τις αδιαφορίες, τις απληστίες, τις αναποτελεσματικότητες, τα λάθη και τις ραθυμίες του χτες.
Υπάρχει, άραγε, η δυνατότητα για μία ισορροπημένη πρόοδο;
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Ανορθογραφίες» για το ασφαλιστικό στην Έκθεση Πισσαρίδη
Η δημοσίευση της «Έκθεσης Πισσαρίδη», την περασμένη εβδομάδα, έφερε στο φως της δημοσιότητας, κρυφές πτυχές των εισηγήσεων της Επιτροπής, που δεν είχαν αναδειχθεί μέχρι σήμερα.
«Ανορθογραφίες» για το ασφαλιστικό στην Έκθεση Πισσαρίδη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για μια «κοινωνία της βλακείας»
Πρόκειται για μια πολιτική εν εξελίξει, που «δεν έτυχε, αλλά πέτυχε». Η καθολική αποβλάκωση, ως μέγιστος κίνδυνος για το μέλλον αυτής της κοινωνίας.
Για μια «κοινωνία της βλακείας»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ασκήσεις επί χάρτου...
Μεταξύ των σημείων εμβολιασμών που αναρτήθηκαν ήταν και το Κέντρο Υγείας Μουζακίου Καρδίτσας. Μόνον που αυτό έχει εξαφανιστεί από προσώπου γης, καθώς, χτισμένο σχεδόν στην κοίτη του ποταμού, έχει παρασυρθεί...
Ασκήσεις επί χάρτου...
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κορονοϊός, πόλεμος και ειρήνη
Πολλοί αναφέρονται στην πανδημία και την αντιμετώπισή της σαν να είμαστε σε πόλεμο. Ο ιός εμφανίζεται ως ένας αδυσώπητος και μπαμπέσης εχθρός, το ίδιο βλαβερός για όλους γιατί είμαστε όλοι εξίσου έκθετοι, στην...
Κορονοϊός, πόλεμος και ειρήνη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας