Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ορφανοί είναι...

Ύψωμα 731, μνημείο για τους πεσόντες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα

© Znm | Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ορφανοί είναι...

  • A-
  • A+

…όσοι δεν ζωντανεύουν τους προγόνους τους. Ετσι γράφει σε κάποιο ποίημά του ο οξύνους και στοχαστικός Μίμης Σουλιώτης που απήλθε νωρίς. Μας το θυμίζει το βιβλίο για το έργο και τον βίο του που κυκλοφόρησε πρόσφατα (Πεχλιβάνη-Κωτόπουλος). Ο ποιητικός λόγος θέτει ένα καίριο ζήτημα, με αφορμή και την επέτειο της φασιστική επίθεσης στη χώρα μας πριν από ογδόντα χρόνια.

Ο ποιητής προφανώς δεν υπαινίσσεται άγονη προσκόλληση στο παρελθόν. Ούτε διακρίνεται ο λόγος του από παρελθοντολαγνεία. Δεν πρόκειται για στερητικό σύνδρομο, αναμεμιγμένο με νοσταλγική εμμονή σε ηρωικά πρότυπα. Ετσι κι αλλιώς ουδείς απ’ αυτούς που κοκκίνισαν το χιόνι στα βουνά της Ηπείρου γεννήθηκε ήρωας. Ηταν το χρέος απέναντι στη δική τους αξιοπρέπεια και η αίσθηση καθήκοντος που τους έκαναν διάφανους στο φως του μέλλοντος. Είναι εκείνη η στιγμή που ο φόβος υποτάσσεται και το αδύναμο σαρκίο αποκτά δύναμη που οι επόμενες γενιές και οι ποιητές το βαφτίζουν γενναιότητα.

Ο ποιητής υπερβαίνει τον εγκλωβισμό των λέξεων σε νοηματοδοτήσεις ευτελείς. Αναβαπτίζονται στον ποιητικό του λόγο, ώστε η έγνοια για τους προγόνους να μην ταυτίζεται με τον αγοραίο χαρακτηρισμό του αναχρονιστικού. Αποκαθαίρονται οι λέξεις του μέσα στη μακρά διάρκεια της ιστορίας, η οποία λακτίζει την εμπάθεια και την προκατάληψη. Επισημαίνει τη ματαιότητα της πίστης σε μια διαρκή εξέλιξη, στην οποία τα παρελθόντα λειτουργούν ως ένα άχθος από το οποίο επιδιώκουν να απαλλαγούν.

Οντως, ο ποιητής, με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, αισθάνεται ορφανός στην πορεία του αυτή. Κι αυτό σημαίνει πως δεν έχει ασκήσει αρκούντως τη συναισθηματική του νοημοσύνη. Νιώθει την ερημία της εποχής του, που φρόντισε να οδηγήσει το παρελθόν στις χωματερές της μνήμης. Μαζί με τα ασημικά και τα έπιπλα του σπιτιού που θεωρήθηκαν αναχρονιστικά, εναπόθεσε στον σκουπιδοτενεκέ φωτεινές μορφές, παραδείγματα αυταπάρνησης, ατομικής και συλλογικής αξιοπρέπειας, ακόμη και την ώρα που το ναζιστικό απόσπασμα ήταν έτοιμο να ξεράσει τον θάνατο.

Την ώρα που γίνονταν περισπούδαστες αναλύσεις για το δέον. Για την υπεροπλία του φασισμού. Για την ανάγκη συμμόρφωσης στις εντολές των επιτιθέμενων αρχικά και των κατακτητών αργότερα. Για το τι είναι εθνικισμός και τι πατριωτισμός. Εδωσαν όλα αυτά τα αδύναμα σαρκία τη δική τους απάντηση αφήνοντας παρακαταθήκη την αξιοπρέπεια μες στους αιώνες. Την ώρα που οι «λαδάδες» του τόπου γίνονταν αργυραμοιβοί, αυτοί κατέθεσαν την ψυχή τους στα θεμέλια της μεταπολεμικής χώρας.

Ο φετινός εορτασμός γίνεται στον απόηχο ναζιστικών κρωγμών που ταλαιπώρησαν για αρκετό διάστημα τον δημόσιο βίο. Κι ο στίχος του ποιητή κυκλοφορούσε ανάμεσα σ’ αυτούς που μαζεύτηκαν στη λεωφόρο Αλεξάνδρας. Σαν ένας συνδετικός κρίκος με το παρελθόν. Για να μη νιώθουν ορφανοί.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Το «περίπλοκο» παρελθόν
Σήμερα που η γερμανική πολιτική ηγεσία επιθυμεί να γίνει αποδεκτή από τις «ισότιμες» κυβερνήσεις και τους λαούς της Ευρωπαϊκής Ενωσης η πολιτική της ηγεμονία, η εκστρατεία «βελτίωσης» του παρελθόντος έχει...
Το «περίπλοκο» παρελθόν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σκίτσο για το καλοκαίρι
Η πρώτη εικόνα που μου έρχεται στο μυαλό, είναι η εικόνα τριών παιδιών σε έναν δρόμο της Ινδίας το 1955. Μάλλον για μένα αυτή είναι η εικόνα της...
Σκίτσο για το καλοκαίρι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Ελλάδα στον καθρέφτη
Ετσι, όμως, ξεχνά πως υπερασπιζόμενη σθεναρά την Ελλάδα -τελευταίο της σύνορο- υπερασπίζεται δικά της εδάφη από κινδύνους που ξαναέζησε στο μακρινό παρελθόν. Επειδή η Ιστορία, ανεπίδεκτη μαθήσεως,...
Η Ελλάδα στον καθρέφτη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι «Λόγιοι του Εθνους»
Η εγχώρια ιστορική συγκυρία μάς ωθεί σε «στιγμές» του 19ου αιώνα; Για παράδειγμα στους «λογιώτατους» που έχουν νεκρώσει το «λογικόν» (1825), στους «πολιτικούς κοινωνιολόγους» (1885), στους «λογίους του έθνους»...
Οι «Λόγιοι του Εθνους»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι πρέπει να γίνει με τα ετοιμόρροπα «διατηρητέα»
Οι πρόσφατες καταρρεύσεις παλαιών κτιρίων στο κέντρο του Πειραιά και της Αθήνας επαναφέρουν στο προσκήνιο τη διαχείριση του κτιριακού αποθέματος και ειδικά ενός μεγάλου αριθμού κτιρίων, κατασκευής του 19ου και...
Τι πρέπει να γίνει με τα ετοιμόρροπα «διατηρητέα»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας