Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τεχνοκρατικό πρόγραμμα ή πολιτικό σχέδιο ανάπτυξης;
John Thys, Pool Photo via AP
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τεχνοκρατικό πρόγραμμα ή πολιτικό σχέδιο ανάπτυξης;

  • A-
  • A+

Η Ελλάδα ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης, κατά τα επόμενα χρόνια (2021-2027), θα χρηματοδοτηθεί από το υπό ίδρυση «Ταμείο Ανάκαμψης» σύμφωνα με την απόφαση της συνόδου κορυφής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ενωσης (21 Ιουλίου 2020). Το πρόβλημα για την οικονομία μας και την κοινωνία μας δεν είναι φυσικά η «απορρόφηση» των κονδυλίων και των σχετικών πόρων. Εξάλλου η Ελλάδα ως ευρωπαϊκό κράτος εδώ και σαράντα χρόνια (1981-2021) «απορρόφησε» κονδύλια επί κονδυλίων, πόρους επί πόρων, αλλά το αναπτυξιακό αποτέλεσμα ήταν μηδενικό.

Η χώρα μας ως πολιτικό υποκείμενο θα καταθέσει τις προτάσεις της για τη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων στην ίδια την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία είναι τελικά ο θεσμός που έχει την αρμοδιότητα για την έγκριση του σχετικού προγράμματος.

Το θεωρητικο-πολιτικό ενδιαφέρον μου διατυπώνεται ως εξής: Πράγματι, άραγε, η πολιτική βούλησή μας είναι να κάνουμε προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τεχνοκρατικές προτάσεις διαχείρισης των ευρωπαϊκών πόρων ή μήπως ενδιαφερόμαστε, από πολιτικής απόψεως, για την πολιτική θέσμιση της ελληνικής κοινωνίας; Πρόκειται για δύο διαφορετικά «πράγματα» (με τη φιλοσοφική έννοια του όρου). Ή θα επιχειρήσουμε με τη βοήθεια των ευρωπαϊκών πόρων να ανασυγκροτηθούμε ως πολιτική κοινωνία, κατά τον τρόπο που μας ταιριάζει κατά τον εικοστό πρώτο αιώνα, ή θα διαχειριστούμε και αυτά τα χρήματα στο πλαίσιο της «πελατειακής χρηματοδότησης» όπως συνέβη και με τα προηγούμενα «χρηματοδοτικά πακέτα».

Το τεχνοκρατικό πρόγραμμα με την επωνυμία «πρόταση Πισσαρίδη» είναι ένα άρτιο σύνολο σχεδιασμού για την ενίσχυση των επιμέρους τομέων της οικονομικής δραστηριότητας, αλλά επιβάλλεται ως πολιτική κοινωνία να προχωρήσουμε παραπέρα. Η «πρόταση Πισσαρίδη» είναι εξ ορισμού τεχνοκρατικό πρόγραμμα ενίσχυσης και ενδυνάμωσης της ελληνικής οικονομίας.

Αυτό σημαίνει τα εξής: πρώτον, απομονώνει το οικονομικό σύστημα ως κοινωνική δομή και λειτουργία και εντάσσει τους επιμέρους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας (όπως π.χ. η επέκταση της ψηφιακής κοινωνίας, ο τομέας της κλιματικής αλλαγής κ.λπ.) στον καταμερισμό των ευρωπαϊκών πόρων και ενισχύσεων. Και δεύτερον, επειδή ακριβώς είναι τεχνοκρατικό πρόγραμμα, δεν μπορεί να ανασχεδιαστεί ως συνολικό εθνικό και πολιτικό σχέδιο για τη μελλοντική ιστορική εξέλιξη της ελληνικής κοινωνίας.

Επομένως το ερώτημα διατυπώνεται ως εξής: Τι είναι αυτό που χρειαζόμαστε ως Ελλάδα, ως πολιτική κοινωνία, σ’ αυτή την κρίσιμη ιστορική συγκυρία; Χρειαζόμαστε, χωρίς καμία αμφιβολία, ένα εθνικό πολιτικό σχέδιο συνειδησιακής αυτογνωσίας και πολιτικής θέσμισης της Ελλάδας.

Τα περιεχόμενα αυτού του σχεδίου μπορούν να περιγραφούν ως εξής: Η Ελλάδα μετά από σαράντα χρόνια (1981-2021) εκδυτικισμού (δηλαδή ένταξής της στη Δύση) δεν μπορεί να εκφραστεί θεσμικά και δημοκρατικά σ’ αυτόν τον κόσμο; Μιλάω για τη μεταπολιτευτική Ελλάδα και το πνεύμα της. Γιατί άραγε το δημοκρατικό πνεύμα της ελληνικής πολιτικής κοινωνίας δεν διαχέεται στον ευρωπαϊκό κόσμο;

Το άλλο σημείο έχει να κάνει με την αυτοσυνείδηση της ελληνικής πολιτικής κοινωνίας. Εάν οι «τεχνοκρατικές Βρυξέλλες» χρηματοδοτούν την Ελλάδα, αυτό δεν γίνεται στο συνειδησιακό πλαίσιο ενός νέου «σχεδίου Μάρσαλ». Σχεδιάζεται έστω ως «χρηματοδοτικό πακέτο» ενώ η ίδια η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αραγε η τεχνοκρατική επιτροπή του κυρίου Πισσαρίδη γνωρίζει τη «διαφορά»; Γιατί τελικά αυτή η διαφορά είναι και η ιδρυτική συνθήκη της νέας θεσμικής Ελλάδας σε πολιτικό επίπεδο!

Ως συμπέρασμα των ερμηνευτικών καταγραφών μου τονίζω το εξής: Η «χρηματοδότηση» της Ελλάδας από το ευρωπαϊκό «Ταμείο Ανάκαμψης» δεν είναι ακόμη ένα «χρηματοδοτικό πακέτο». Είναι και θα μπορέσει να είναι η ιδρυτική συνθήκη της νέας θεσμικής δημοκρατικής Ελλάδας, εάν και εφόσον όλες οι κομματικές και κοινωνικές δυνάμεις του τόπου μας συνειδητοποιήσουν κάτι τέτοιο.

* καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

ΑΠΟΨΕΙΣ
Βέτο ή αυτογκόλ;
Λίγους μήνες μετά την ανταρσία των Φειδωλών του Βορρά το βέτο της Ουγγαρίας και της Πολωνίας βραχυκυκλώνει τη γραμμή πλεύσης που χάραξε η Γερμανία από το 2005.
Βέτο ή αυτογκόλ;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Ευρωπαϊκός Προϋπολογισμός, το Ταμείο Ανάκαμψης και το Ευρωκοινοβούλιο
Το Ευρωβαρόμετρο αναδεικνύει ότι η απόλυτη πλειοψηφία (54%) των Ευρωπαίων θέλει μεγαλύτερο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό για την αντιμετώπιση της πανδημίας, ενώ το 77% υποστηρίζει την εφαρμογή του Κράτους Δικαίου ως...
Ο Ευρωπαϊκός Προϋπολογισμός, το Ταμείο Ανάκαμψης και το Ευρωκοινοβούλιο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μετέωρο βήμα
Το βέτο της Ουγγαρίας και της Πολωνίας κατέστη δυνατό κυρίως πριν και πάνω από όλα λόγω της διαχρονικής εμμονής του Βερολίνου οι κρίσιμες αποφάσεις για την ευρωζώνη να λαμβάνονται από το σύνολο της Ε.Ε.
Μετέωρο βήμα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στη σκιά της πανδημίας
Η πρόκληση είναι διπλή και ταυτόχρονη για τη Δύση, τις ΗΠΑ και την Ε.Ε. στη σκιά πλέον της βεβαιότητας ότι η πανδημία και οι επιπτώσεις της...
Στη σκιά της πανδημίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πολιτικός απολογισμός οχτώ μηνών για την πανδημία
Ποτέ μα ποτέ η επιστήμη (στην προκειμένη περίπτωση η ιατρική επιστήμη) δεν καθίσταται «θεραπαινίδα» της πολιτικής. Η «περίπτωση Τσιόδρα» είναι και εξακολουθεί να είναι μια πολιτική βόμβα για την ελληνική...
Πολιτικός απολογισμός οχτώ μηνών για την πανδημία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποια ανάκαμψη;
Είναι βέβαιο ότι οι πρόσθετες θυσίες που θα ζητηθούν από τους πολίτες της Ε.Ε. και κυρίως του Νότου θα πρέπει να νομιμοποιούνται από ένα νέο συνολικό όραμα κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης.
Ποια ανάκαμψη;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας