Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Πόσες είναι τελικά οι διαφορές μας με την Τουρκία;
EUROKINISSI/ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πόσες είναι τελικά οι διαφορές μας με την Τουρκία;

  • A-
  • A+

Οι διαφορές μας με την Τουρκία, που προφανώς είναι πάνω από μία, δεν είναι όλες αντικείμενο δικαστικής επίλυσης. Και εξηγούμαι:

Τα κύρια ανοιχτά ζητήματα με την Τουρκία είναι βασικά τα εξής:

  1. Χωρικά ύδατα. Αποτελούν αντικείμενο κυριαρχίας κάθε κράτους και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο ορίζονται μονομερώς, πάντα με κανόνα την καλή πίστη. Δεν μπορούμε π.χ. να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο, γιατί μετατρέπεται το Αιγαίο σε ελληνική λίμνη. Η Τουρκική Εθνοσυνέλευση έχει από μεριάς της κηρύξει casus belli (αιτία πολέμου) την επέκταση στα 12 ν.μ. Βασική αρχή πρέπει πάντα να είναι η καλή πίστη και η δίκαιη διευθέτηση.
  2. Οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ και η μειωμένη ή όχι επήρεια κάποιων νησιών, το γεγονός δηλαδή της ύπαρξης εκ μέρους τους πλήρους ή μειωμένης υφαλοκρηπίδας. Το Διεθνές Δικαστήριο έχει έως τώρα αποφανθεί και προς τις δύο κατευθύνσεις.
  3. Εναρμόνιση του εναέριου χώρου με τα χωρικά ύδατα. Σήμερα που τα χωρικά μας ύδατα στο Αιγαίο είναι 6 ναυτικά μίλια, ο εναέριος χώρος είναι 10 ν.μ. δημιουργώντας σειρά προβλημάτων.
  4. Οι επονομαζόμενες «γκρίζες ζώνες». Η επίσημη τουρκική θέση θεωρεί ότι όσα νησιά και βραχονησίδες δεν προβλέπονται ρητά από το άρθρο 12 της Συνθήκης της Λωζάννης, που αναφέρει ποια νησιά εκχωρούνται στην Ελλάδα, είναι αμφισβητούμενης κυριαρχίας. Τα Ιμια είναι χαρακτηριστική περίπτωση.
  5. Το ζήτημα της αποστρατιωκοποίησης των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου. Η Τουρκία ισχυρίζεται ότι η Ελλάδα παραβιάζει τη Συνθήκη της Λωζάννης ενώ η ελληνική θέση είναι ότι για όσο υπάρχει τουρκική απειλή, η οποία αποδεικνύεται και με το casus belli κατά της Ελλάδας με απόφαση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, η κατάσταση δεν μπορεί να αλλάξει.
  6. Η αμφισβήτηση του νομικού καθεστώτος και τα όρια του FIR Αθηνών που αφορούν τον έλεγχο της εναέριας κυκλοφορίας.

Από αυτά η διαφορά για την οποία συμφωνούν και τα δύο μέρη ότι πρέπει να λυθεί με διαπραγματεύσεις είναι η νομική διαφορά της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας/ ΑΟΖ. Το ζήτημα των χωρικών υδάτων, αν και άπτεται της κυριαρχίας του κράτους και ασκείται μονομερώς, πρέπει να συνεκτιμηθεί και να αποφασιστεί σε ένα πλαίσιο συνεννόησης με την άλλη πλευρά, όπως είχε επιχειρηθεί να γίνει κατά τις διερευνητικές την περίοδο Σημίτη - Παπανδρέου που είχαν φτάσει σε ένα πολύ καλό σημείο προς κοινό όφελος.

Πρέπει να σημειωθεί ότι στην Ελλάδα έχει επικρατήσει από το 1975 η νομική προσέγγιση, που ορίζει ότι οι διαφορές είναι νομικής υφής και αφορούν αυστηρά την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ. Ομως στη Μαδρίτη το 1997, στο ανακοινωθέν της συνάντησης Σημίτη με Ντεμιρέλ στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, εισάγονται για πρώτη φορά πολιτικά κριτήρια με την αναφορά «στον σεβασμό στα νόμιμα ζωτικά συμφέροντα της κάθε χώρας στο Αιγαίο», δήλωση που αναγνωρίζει για πρώτη φορά από ελληνικής πλευράς ότι και η Τουρκία έχει «νόμιμα (βάσιμα) ζωτικά συμφέροντα» στο Πέλαγος.

Αυτό που πρέπει να γίνει σαφές είναι ότι από τα ζητήματα διαφωνίας με την Τουρκία μόνο για ορισμένα θα πάμε σε δικαστική επίλυση, αν αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να ακολουθούμε τη λογική του στρουθοκαμηλισμού που λέει ότι δεν υπάρχει άλλη διαφορά πλην της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ, όπως καθημερινά αναμασούν τα ΜΜΕ. Θυμίζει, τηρουμένων των αναλογιών, το «δεν υπάρχει μακεδονικό ζήτημα».

Φυσικά στις διερευνητικές επαφές (που δεν είναι διαπραγμάτευση) πολλά θέματα θα τεθούν επί τάπητος. Και σε αυτό καθοριστικό ρόλο μπορεί να παίξει η διαδικασία Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Το κομβικό όμως ζήτημα είναι ποια θα μπουν στο συνυποσχετικό, αν η διαπραγμάτευση δεν καταλήξει, με σκοπό την επίλυση από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Εκεί η θεματολογία είναι η συγκεκριμένη: υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ.

Η διαδικασία προβλέπεται μακρά. Το σημαντικό όμως είναι να αρχίσει ο διάλογος. Ακόμα όμως πιο σημαντικό είναι να εκπαιδευτούν οι πολίτες στην αλήθεια και όχι στις πολεμόχαρες κραυγές των ΜΜΕ.

* αναπληρ. καθηγήτρια Συγκριτικής Πολιτικής Πάντειου Πανεπιστήμιου

ΑΠΟΨΕΙΣ
Λύσεις πάντα υπάρχουν, δυνατούς λύτες δεν έχουμε
Οπως συμβιβαστήκαμε και βρήκαμε λύση στο θέμα της Βόρειας Μακεδονίας, όπως συμβιβαστήκαμε και βρήκαμε λύση στη χάραξη ΑΟΖ με την Ιταλία, ασχέτως του ότι αποκρύψαμε τον συμβιβασμό για πολιτικούς λόγους, έτσι...
Λύσεις πάντα υπάρχουν, δυνατούς λύτες δεν έχουμε
ΑΠΟΨΕΙΣ
Χρειαζόμαστε μια άδολη σύγχρονη πατριωτική εθνική στρατηγική
Είναι προφανές πως δεν πρέπει να αδυνατίσει η διαπραγματευτική θέση της ελληνικής πλευράς, διολισθαίνοντας σε οποιουδήποτε τύπου συνομιλίες με την Αγκυρα. Για να γίνει πράξη ένας ουσιαστικός διάλογος, πρέπει...
Χρειαζόμαστε μια άδολη σύγχρονη πατριωτική εθνική στρατηγική
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι επιδιώκουμε με την Τουρκία;
Η στρατηγική των κυρώσεων, στην οποία επενδύει η κυβέρνηση –και ακόμη περισσότερο η αντιπολίτευση– βασίζεται σε αυταπάτες. Είναι όμως και επικίνδυνη, διότι οδηγεί κι αυτή, έστω με μικρή παράκαμψη, στη...
Τι επιδιώκουμε με την Τουρκία;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κοιμάται όπως έστρωσε
Θεωρούμε ότι η κυβέρνηση πρέπει να επιμείνει σε κυρώσεις προς την Τουρκία, εάν δεν υπάρχουν διαβεβαιώσεις –και μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν- ότι το τουρκικό ερευνητικό σκάφος «Ορούτς Ρέις» δεν θα επανέλθει σε...
Κοιμάται όπως έστρωσε
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εθνική αποτρεπτική στρατηγική απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα
Για πολλές δεκαετίες η ελληνική εξωτερική πολιτική χαρακτηρίζεται από την αδυναμία να αναλύσει με αντικειμενικούς όρους τους εκφρασμένους μεγαλεπήβολους στόχους της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας.
Εθνική αποτρεπτική στρατηγική απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το σταυρόλεξο της αποκλιμάκωσης
Το 1987 και το 1996 η κλιμάκωση της έντασης στο Αιγαίο ήταν μια παραφωνία σε ένα σχετικά σταθεροποιημένο γεωπολιτικό τοπίο. Σήμερα η ένταση είναι μία από τις πτυχές ενός περιφερειακού αναθεωρητισμού της...
Το σταυρόλεξο της αποκλιμάκωσης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας