Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ημέρες Σεπτεμβρίου: Γυμνασιάρχης Χρήστος Κοντός
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ημέρες Σεπτεμβρίου: Γυμνασιάρχης Χρήστος Κοντός

  • A-
  • A+

Τον θυμάμαι κάθε χρόνο. Κάθε φορά που αρχίζει το μέτρημα των θυμάτων και η απόδοση των ευθυνών. Τον θυμάμαι τις ημέρες του Σεπτέμβρη. Στις 14 του Τρυγητή αποχώρησαν οι Γερμανοί. Σχεδόν αμέσως αποβιβάστηκαν οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ και του ΕΛΑΝ. Εγκαταστάθηκαν σε κάστρα και στο Γυμνάσιο της πόλης. Οι άνδρες του ναυτικού επέλεξαν την Εθνική Τράπεζα, ένα επιβλητικό κτίριο στην παραλία της Πρέβεζας. Λίγο μετά ήρθαν στην πόλη οι δυνάμεις του ΕΔΕΣ που επέλεξαν το κάστρο του Παντοκράτορα, στο φρύδι του Ιονίου.

Ο Γυμνασιάρχης Κοντός, εμβληματική προσωπικότητα, βενιζελογενής, έγινε αποδεκτός κι από τα δύο πολιτικά και στρατιωτικά στρατόπεδα. Ορίστηκε πρόεδρος της μικτής επιτροπής για την προετοιμασία της απελευθέρωσης και της μετάβασης της πόλης στη μετακατοχική περίοδο.

Η ευφορία κράτησε λίγο. Διακυβεύονταν πολλά για τον κόσμο που μόλις ξημέρωνε – και όχι μόνο στην Ελλάδα. Η Πρέβεζα έγινε το θέατρο προεμφυλιακών συγκρούσεων. Το μίσος και η εκδίκηση για όσα φώλιαζαν τόσον καιρό βρήκαν διέξοδο. Ο Κοντός βρήκε τραγικό θάνατο και άλλοι 48 πολίτες αλλά και τα μέλη της Υποδειγματικής ΕΠΟΝ εκτελέστηκαν στην Παργινόσκαλα, έξω από την πόλη.

Προηγήθηκαν μάχες μες στην πόλη. Ανάμεσά τους η μάχη της Εθνικής Τράπεζας. Σ’ αυτούς που πολέμησαν εκεί ήταν και ο Αβραάμ Λεσπέρογλου – ο εγγονός του απασχόλησε αργότερα την επικαιρότητα, για άλλους λόγους. Ο εγγονός ενός συναγωνιστή του, του Καταραχιά που υπήρξε εμβληματική προσωπικότητα της πόλης, αναλαμβάνει να δώσει πνοή σε όσα συνέβησαν την εποχή εκείνη. Το βλέμμα του είναι καρφωμένο στο μέλλον και στην ανάγκη να πραγματευθεί ζέοντα ζητήματα της νεοελληνικής ιστορίας. Πρόκειται για το μυθιστόρημα του γιατρού Σπύρου Μπρίκου, «Το κύκνειο άσμα του Αβραάμ Λεσπέρ» (Μανδραγόρας 2020). Η πρώτη συλλογή διηγημάτων του συγγραφέα προκάλεσε το ενδιαφέρον για το μπόλιασμα της αφηγηματικής του γλώσσας με την ιατρική ορολογία.

Το πιο ενδιαφέρον είναι πως αυτοί οι άνθρωποι, που ουδέποτε εντάχθηκαν στην τοπική μνήμη –ακόμη και σήμερα είναι σχεδόν μισοσβησμένες οι σελίδες αυτής της περιόδου– επανέρχονται μέσα από την πένα ενός νεαρού συγγραφέα. Αποτελούν την ιστορική του βάση για να τιμήσει τη μνήμη τους αλλά πρωτίστως να συνομιλήσει μαζί τους. Για τον κόσμο που ζούμε. Για τις απογοητεύσεις.

Εκεί που η Ιστορία αναζητεί τα ντοκουμέντα η λογοτεχνία αξιοποιεί τη φαντασία που γίνεται όχημα επιστροφής ενός παρελθόντος που βρίσκεται καταχωνιασμένο στον ταραγμένο βυθό του Αμβρακικού. Εκεί που ο συγγραφέας συναντά τα ιστορικά πρόσωπά του, τα οποία αποκτούν μυθολογικές διαστάσεις.

Και πάλι Σεπτέμβρης. Και πάλι επανέρχεται το δίλημμα από πολλούς. Μνήμη ή λήθη; Ο Μπρίκος –και σωστά πράττει– δεν εγκλωβίζεται σε διλήμματα. Ετσι κι αλλιώς, η Ιστορία επανέρχεται. Αν αδιαφορήσουμε γι’ αυτήν, βρικολακιάζει.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Αλήθεια για ποια ιστορική αλήθεια κάνει λόγο η κ. Υπουργός;
Στο μήνυμα που έστειλε σήμερα η Υπουργός Παιδείας κ. Κεραμέως προς τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου (στο οποίο «ξέχασε» τη λέξη φασισμός) σημειώνει ανάμεσα σε άλλα...
Αλήθεια για ποια ιστορική αλήθεια κάνει λόγο η κ. Υπουργός;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τσέζαρε Παβέζε: ο μύθος του λυρικού ρεαλισμού
Η συμμετοχή των διανοουμένων στο «μετα-αντιστασιακό» και «νεο-ρεαλιστικό» ιταλικό κλίμα υπήρξε για ορισμένους επιφανειακή. Για άλλους, ήταν μια τραγική περιπέτεια – κι αυτή είναι η περίπτωση του Τσέζαρε...
Τσέζαρε Παβέζε: ο μύθος του λυρικού ρεαλισμού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στη σκιά του Παρνασσού
Στην κορφή του Παρνασσού βασίλευε ένας κέδρος. Και στα πόδια του βουνού, στη σκιά η Αγόριανη. Στον τόπο αυτόν γεννήθηκε και ανδρώθηκε ο άνθρωπος που συνδέει τον Αρη Βελουχιώτη με τον καπετάν Διαμαντή....
Στη σκιά του Παρνασσού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η εαρινή σύναξη των βιβλίων
Δεν μαρμάρωσε αυτή η πίστη όσους ήταν στο τιμόνι της Διεθνούς Εκθεσης στη Θεσσαλονίκη. Στήσανε το πανηγύρι του βιβλίου. Κάθε χρόνο στη μέση του Μαΐου. Είναι το δεύτερο αποτύπωμα του μήνα. Εκδότες, συγγραφείς...
Η εαρινή σύναξη των βιβλίων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι καπνό φουμάρεις;
Να πω την αμαρτία μου, χάζευα τα επιδέξια χέρια που μαστόρευαν την καπνική απόλαυση. Το χάζευα ως θέαμα, είχα πριν από πολλά χρόνια αποσκιρτήσει από την ομάδα των καπνιστών.
Τι καπνό φουμάρεις;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στέλιος Ζαμάνος: στο φως της αιωνιότητας!
Ο κορυφαίος αντιστασιακός Στέλιος Ζαμάνος, που έφυγε πριν από λίγες μέρες πλήρης ημερών και αγώνων, αποτελεί ένα αυθεντικό αγωνιστικό πρότυπο, που τόσο πολύ έχουμε ανάγκη στους αδυσώπητους καιρούς μας. Μορφή...
Στέλιος Ζαμάνος: στο φως της αιωνιότητας!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας