• Αθήνα
    Χιονοπτώσεις
    1°C -0.2°C / 2.2°C
    2 BF
    92%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 0.3°C / 4.1°C
    2 BF
    32%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 2.6°C / 6.8°C
    4 BF
    49%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    -1°C -2.5°C / -1.1°C
    4 BF
    40%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C -0.1°C / -0.1°C
    5 BF
    55%
  • Βέροια
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    1°C -0.3°C / 4.0°C
    2 BF
    42%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    -3°C -3.6°C / -1.6°C
    3 BF
    33%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 0.7°C / 4.6°C
    3 BF
    46%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 2.7°C / 7.5°C
    4 BF
    88%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 1.9°C / 5.9°C
    3 BF
    52%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 3.1°C / 4.8°C
    7 BF
    87%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    3°C 2.6°C / 2.6°C
    7 BF
    56%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 6.9°C / 6.9°C
    3 BF
    39%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    2°C -0.5°C / 1.9°C
    4 BF
    38%
  • Λαμία
    Ήπιες χιονοπτώσεις
    0°C -1.1°C / 0.6°C
    3 BF
    80%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 4.8°C / 7.8°C
    2 BF
    69%
  • Χαλκίδα
    Ασθενής ομίχλη
    1°C -0.6°C / 2.0°C
    0 BF
    96%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    1°C 0.3°C / 2.1°C
    3 BF
    37%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 0.4°C / 4.2°C
    3 BF
    51%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    -3°C -3.2°C / -3.2°C
    3 BF
    47%
EUROKINISSI/ΣΤΕΛΙΟΣ ΜΙΣΙΝΑΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η παιδαγωγική της πανδημίας

  • A-
  • A+

Η παιδαγωγική της πανδημίας

Του Δημήτρη Π. Σακκούλη *

Οταν στις 26 Φεβρουαρίου επιβεβαιωνόταν το πρώτο κρούσμα του COVID-19 στην Ελλάδα, δύσκολα μπορούσε να φανταστεί κανείς τη συνέχεια: ένα εφιαλτικό ντόμινο που ανέτρεψε βίαια, σε σύντομο χρόνο, βεβαιότητες, παραδοχές και εν τέλει τον ώς τότε ρου σε κάθε επιμέρους πτυχή της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής ζωής.

Η εκπαίδευση βρέθηκε ανέτοιμη να αντιδράσει άμεσα στις νέες συνθήκες. Υπολογίζεται ότι περισσότερο από 1,5 δισεκατομμύριο μαθητές παγκοσμίως (87,3% του συνόλου του μαθητικού πληθυσμού) βρέθηκαν μακριά από τις αίθουσες διδασκαλίας. Σταδιακά, καθώς η πανδημία εξαπλωνόταν, τα εκπαιδευτικά συστήματα ανά τον κόσμο «ανασκουμπώθηκαν» και συνδυάζοντας υπάρχουσα εμπειρία και γνώση μαζί με τα νέα δεδομένα διαμόρφωσαν το νέο πλαίσιο λειτουργίας.

Στη χώρα μας όταν, στα μέσα του Μάρτη, η πανδημία άρχισε να «ριζώνει», αποφασίστηκε αρχικά η αναστολή λειτουργίας και το κλείσιμο των σχολείων και στη συνέχεια η από απόσταση λειτουργία τους. Το υβριδικό μοντέλο που υλοποιήθηκε βαφτίστηκε εξ αποστάσεως εκπαίδευση (εξΑΕ), αν και στην πραγματικότητα, όπως καταμαρτυρείται και στη διεθνή αρθρογραφία, ήταν «κατεπείγουσα διδασκαλία» (η εξΑΕ είναι διακριτός κλάδος της παιδαγωγικής με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, μεθοδολογία και παιδαγωγικό υλικό). Οταν τα σχολεία άνοιξαν πάλι, η λειτουργία τους έγινε υπό συγκεκριμένους όρους με εκ περιτροπής λειτουργία και αυξημένα μέτρα προστασίας των μαθητών και των εκπαιδευτικών.

Το διάστημα Μάρτη-Ιούνη ήταν ιδιαίτερα διδακτικό για το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας. Το πρώτο σοκ διαδέχτηκαν ο στοχασμός, η διαμόρφωση σχεδίων εκπαιδευτικής δράσης και η υλοποίησής τους από απόσταση ή στην αίθουσα. Το εκπαιδευτικό προσωπικό, χωρίς ουσιαστική υποστήριξη, με ίδια μέσα και χάρη σε εκτεταμένα δίκτυα αλληλοϋποστήριξης έδειξε υψηλού επιπέδου επαγγελματισμό και κατάφερε να διατηρήσει «την επαφή των μαθητών με τη γνώση». Ενδεχομένως υπήρξαν αστοχίες ή περιπτώσεις ολιγωρίας, αλλά η μεγάλη εικόνα, στο τέλος του Ιούνη, προβάλλει ένα σύστημα που στάθηκε όρθιο και γι' αυτό ήταν καθοριστική η συμβολή των ανθρώπων που στελεχώνουν τα σχολειά μας…

Η λογική λέει ότι η σημαντική και συσσωρευμένη εμπειρία όλων πρέπει να αποτελέσει τη βάση για τον σχεδιασμό της λειτουργίας των σχολείων τη νέα χρονιά. Μάταια! Ούτε σχετική επίσημη αποτίμηση λειτουργίας έγινε, ούτε συλλογή δεδομένων. Επιμέρους έρευνες μεμονωμένων ερευνητών θα υπάρξουν, αλλά αναστοχασμός επί της τρίμηνης δράσης δεν υπήρξε. Ορίστηκε η ημερομηνία έναρξης του επόμενου σχολικού έτους και περιμέναμε το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου για «να δούμε και να κάνουμε».

Και όντως, εδώ και έναν μήνα, αναπτύσσεται έντονος διάλογος για τις συνθήκες ανοίγματος των σχολείων. Πότε και με ποιους όρους. Ο διάλογος εστιάζει στα αυτονόητα για τη λειτουργία του σχολείου, ανεξάρτητα από τις συνθήκες πανδημίας. Την παροχή, δηλαδή, εκπαίδευσης σε περιβάλλον ασφαλές, με υψηλό επίπεδο υγιεινής, ευχάριστο και φιλικό για τους χρήστες του (μαθητές και εκπαιδευτικούς), που υποστηρίζει τη μαθησιακή διεργασία. Την ύπαρξη, ακόμη, μόνιμου και με διαρκή παρουσία στον χώρο υποστηρικτικού προσωπικού καθαριότητας, γραμματειακής και τεχνικής υποστήριξης. Την επάρκεια, τέλος, υλικοτεχνικών υποδομών –χώρων και μέσων– που απέχουν από τα ψυχρά, απρόσωπα και κάποιες φορές ακατάλληλα σχολικά κτίρια.

Η έκταση και η ένταση του σχετικού διαλόγου αποτελούν την αποθέωση της κουστωδιακής λειτουργίας του σχολικού θεσμού. Τα σχολεία αντιμετωπίζονται κυρίως ως τόπος φύλαξης και απασχόλησης των παιδιών. Υποβαθμίζεται η μαθησιακή, κοινωνικοποιητική και ιδεολογική λειτουργία τους. Ακόμη και η ταυτότητα των εμπλεκόμενων στον διάλογο είναι ιδιάζουσα. Συμμετέχουν οι πάντες πλην των παιδαγωγών. Κανείς δεν ασχολείται με το τι και το πώς της παιδαγωγικής διεργασίας εντός του προτεινόμενου πλαισίου λειτουργίας. Η οργάνωση της σχολικής ζωής, οι χωροχρονικές ρυθμίσεις αποφασίζονται από επιστήμονες, άξιους ενδεχομένως στο πεδίο τους, που λησμονούν όμως την παιδαγωγική. Σχεδιαγράμματα οργάνωσης της αίθουσας προτάθηκαν, δίαυλοι διάδρασης αναλύθηκαν, εν ολίγοις άρχισε να διαμορφώνεται ένα μοντέλο παιδαγωγικής πρακτικής από… υγειονομικούς.

Ομως οι παιδαγωγικές πρακτικές (το «τι» και το «πώς» της διδασκαλίας) διαμορφώνουν το επικοινωνιακό πλαίσιο της τάξης και, αν και εμφανίζονται στο μικρο-επίπεδο της αίθουσας, εκφράζουν συγκεκριμένα δομικά στοιχεία του μακρο-επιπέδου. Η υβριδική λειτουργία που προτείνεται μας μεταφέρει σε γνωστές πρακτικές, στη μετωπική διδασκαλία, την αυστηρή διάταξη, την άκριτη αναπαραγωγή. Η ανοιχτότητα που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη παιδαγωγική, οι προσεγγίσεις της συνεκπαίδευσης, της διαφοροποιημένης ή της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας, η μέριμνα για τις ευάλωτες / ευπαθείς ομάδες θυσιάζονται στον βωμό της νέας «παιδαγωγικής».

Η επαναλειτουργία των σχολείων με ασφάλεια, με υψηλά επίπεδα υγιεινής, είναι αυτονόητη και αδιαπραγμάτευτη. Οι υιοθετούμενες παιδαγωγικές πρακτικές όμως είναι διακύβευμα και αποκαλύπτουν την κρατούσα άποψη για «τι» περιεχόμενα αναμεταδίδονται από τον σχολικό θεσμό και «πώς» γίνεται η αναμετάδοσή τους.

* εκπαιδευτικός

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται!
Προτείνω στο υπουργείο Παιδείας και στην κυβέρνηση, μέχρι του αναμενόμενου σταδιακού ανοίγματος των σχολείων, να μεριμνήσουν για τον άμεσο εμβολιασμό όλων των εκπαιδευτικών και τη χορήγηση δωρεάν εβδομαδιαίων...
Δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται!
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Τα σχολεία της αγέλης» άνοιξαν για να μην «κλείσει» η υπουργική καριέρα της κυρίας Κεραμέως
Άνθρακες λοιπόν ο θησαυρός της κυβερνητικής προπαγάνδας και από την άποψη της γενικότερης αποτελεσματικότητας του testing.
«Τα σχολεία της αγέλης» άνοιξαν για να μην «κλείσει» η υπουργική καριέρα της κυρίας Κεραμέως
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σχολεία: Χάος στην Ιταλία! Τάξη και ασφάλεια στην Ελλάδα!
Όποιος έχει στοιχειώδη εμπειρία από τους μάγιστρους των επικοινωνιακών τρικ της κυρίαρχης πολιτικής, μπορεί πλέον να διακρίνει με γυμνό οφθαλμό τις αθέατες σκοπιμότητες που ντύνονται τη γλώσσα της απάτης.
Σχολεία: Χάος στην Ιταλία! Τάξη και ασφάλεια στην Ελλάδα!
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Εξωσχολικός ιός
Εξετάζεται μάλιστα το ενδεχόμενο παιδιά, δάσκαλοι και καθηγητές να διανυκτερεύουν σε αντι-κόβιντ υπνόσακους πάνω στα θρανία, αφού στους δρόμους, στις πλατείες, ακόμα και στα σπίτια τους η απειλή πιθανής...
Εξωσχολικός ιός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι μαθητές μετά την πανδημία
Οι μαθητές όμως όλων των βαθμίδων, και ιδιαίτερα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, δεν έχουν καταφέρει να «ξεκλειδώσουν» τη νέα κατάσταση.
Οι μαθητές μετά την πανδημία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας