Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τι ανέσυρε στην επιφάνεια ο Covid-19
Eurokinissi-ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τι ανέσυρε στην επιφάνεια ο Covid-19

  • A-
  • A+

Ακούγεται παράδοξο, αλλά όσο πιο κοντά σε κάτι βρισκόμαστε τόσο λιγότερο το βλέπουμε. Πάρτε παράδειγμα τον κορονοϊό και πόσο μας επηρεάζει σε προσωπικό, καθημερινό επίπεδο. Με τα νέα μέτρα θα βρω δουλειά ή θα τη χάσω; Μήπως να περιμένω το επόμενο λεωφορείο που δεν θα έχει τόσο κόσμο; Αυτά μας απασχολούν άμεσα και βασανιστικά. Η συνολική εικόνα όμως μας διαφεύγει, ενώ γίνεται ολοένα και πιο διάχυτη η αίσθηση ότι μετά την πανδημία, o κόσμος δεν θα μοιάζει με εκείνον που ξέραμε. Τι καινούργιο θα προκύψει και κυρίως τι μας διδάσκει αυτή η επώδυνη εμπειρία για τον δικό μας ρόλο ως ατόμων, για το ποιοι είμαστε;

Ας αρχίσουμε με κάτι ευχάριστο και εμφανές: ο Covid-19 άλλαξε άρδην το πώς αντιλαμβανόμαστε το γενικότερο πρόβλημα της υγείας. Εδώ και μερικές δεκαετίες, κυριαρχούσε η άποψη ότι ο ιδιωτικός τομέας θα πρέπει σε κάποιο μέτρο να υποκαταστήσει τον ρόλο του κράτους πρόνοιας, αναιρώντας την έννοια της υγείας ως δημόσιου αγαθού. Με τον κορονοϊό η άποψη αυτή έχει αποσυρθεί από την κυκλοφορία.

Τρανή απόδειξη το σύνθημα που έριξε στην Αγγλία η κυβέρνηση του Μπόρις Τζόνσον «Να προστατεύσουμε το Δημόσιο Σύστημα Υγείας». Το οποίο επί δεκαετίες το κόμμα του συστηματικά υπονόμευε, πετσοκόβοντας τη χρηματοδότησή του και διαλαλώντας ότι η λύση είναι η ιδιωτική ασφάλιση. Το τι θα γινόταν αν ο ιδιωτικός τομέας αναλάμβανε να αντιμετωπίσει την πανδημία δεν τίθεται καν, γιατί όλοι ξέρουμε την απάντηση. Το τεράστιο μέγεθος του προβλήματος σημαίνει πως μόνο το κράτος και όχι οι ιδιώτες που επιδιώκουν το κέρδος μπορεί να το διαχειριστεί.

Νομίζω ότι ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι δικές μας αντιδράσεις στην πανδημία, κρατώντας κατά νου το εξής: ότι ο Covid-19 έχει μια έντονη κοινωνική διάσταση, σε σύγκριση με τις άλλες μεταδοτικές ασθένειες. Θέλω να πω ότι στην περίπτωση της γρίπης, π.χ., τα συμπτώματα είναι εμφανή και η μόλυνση ηπιότερη. Τον κορονοϊό όμως τον κουβαλάμε επί μέρες χωρίς να το ξέρουμε.

Γι’ αυτό ένα μεγάλο μέρος της ευθύνης για τη μόλυνση και συχνά τον θάνατο των άλλων βαρύνει εμάς προσωπικά. Αυτόν που στέκεται δίπλα μας στο μετρό δεν τον γνωρίζουμε, μπορούμε όμως να τον σκοτώσουμε ή να μας σκοτώσει. (Κάτι ανάλογο, αλλά λιγότερο επικίνδυνο, ισχύει και για το παθητικό κάπνισμα.) Το πώς λοιπόν αντιδρούμε σε έναν ιό με τόσο μεγάλη μεταδοτικότητα αποκαλύπτει τη στάση μας απέναντι στον συνάνθρωπο. Πόσο καλά τα πήγαμε σε αυτό;

Οχι και τόσο. Το lockdown στην Ελλάδα απέδωσε αλλά εκ των υστέρων αποδεικνύεται ότι σε προσωπικό επίπεδο το μέτρο ήταν μεν επαχθέστατο αλλά ως ηθική στάση δεν μπορεί να αξιολογηθεί εφόσον δεν είχαμε άλλη επιλογή ή το κίνητρο ήταν και ο φόβος. Με την άρση του lockdown τα πράγματα κάπως άλλαξαν. Στην αρχή πολλοί πίστεψαν ότι οι πρώτες εκδηλώσεις ήταν η φυσιολογική ανακούφιση έπειτα από μήνες εγκλεισμού. Στη συνέχεια όμως, όχι οι περισσότεροι αλλά μια αρκετά μεγάλη μειοψηφία, έδειξαν έμπρακτα με τη στάση τους ότι τώρα, αφού τα πήγαμε τόσο καλά και δεν φοβόμαστε πια, μπορούμε να ξεδώσουμε χωρίς να σκεφτόμαστε τους άλλους, κι ας λένε οι επιστήμονες ότι ο κορονοϊός εξακολουθεί να κυκλοφορεί ανάμεσά μας.

Ετσι εξηγούνται οι γκλαμουράτοι γάμοι και τα βαφτίσια, οι χοροί και τα πανηγύρια, τα beachbars και τα πάρτι στις βίλες της Μυκόνου. Οι δικαιολογίες ήταν χοντρικά δύο: σύμφωνα με την πρώτη, «μας εμποδίζουν να περάσουμε καλά», όπως δήλωσε μια κοπέλα, προφανώς σίγουρη ότι η ίδια δεν κινδύνευε λόγω ηλικίας, και η δεύτερη, ασχέτως ηλικίας, ότι ο κορονοϊός δεν υπάρχει επειδή δεν ξέρω κανέναν που πέθανε ή είναι έργο σκοτεινών δυνάμεων. Στο μυαλό έρχεται η ρήση του Αϊνστάιν ότι δύο πράγματα είναι άπειρα: το σύμπαν και η ανθρώπινη βλακεία. Και για το πρώτο, συνέχισε, δεν είμαι εντελώς σίγουρος.

Αυτά δεν συμβαίνουν μόνο στην Ελλάδα. Συμβαίνουν παντού. Και μολονότι το ισχυρότερο μήνυμα είναι θετικό –ναι, ο κορονοϊός έβγαλε τον καλύτερο εαυτό μας, επειδή αναγνωρίσαμε την ύπαρξη και τις ανάγκες των συνανθρώπων μας– τα κρούσματα του ανορθολογισμού σε συνδυασμό με το «εγώ να περνάω καλά και τι με νοιάζουν οι άλλοι» έχουν αρχίσει να παίρνουν ανησυχητικές διαστάσεις.

Και ειδικότερα στην πολιτική, όπου οι ακροδεξιοί υιοθέτησαν το επιχείρημα των «προχωρημένων» που πιστεύουν στον αυτοπροσδιορισμό ενάντια σε όσους θέλουν να μας μαντρώσουν (βλ. Αγκάμπεν). Δηλαδή μόνο εγώ αποφασίζω αν θα φορέσω ή δεν θα φορέσω μάσκα. Είναι μια προειδοποίηση για το τι μας περιμένει μετά το εμβόλιο.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Covid 19: To Λάθος
Σε περιπτώσεις μεγάλων κρίσεων και ιδιαίτερα εθνικών ή υγειονομικών, η κριτική σε πρώτο χρόνο δεν θεωρείται θεμιτή και κάθε δημοκρατική κοινωνία στοιχίζεται πίσω από τον στόχο επίσπευσης του καλύτερου δυνατού...
Covid 19: To Λάθος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επιλέγουμε να μείνουμε όρθιοι μετά την πανδημία
Ο κορονοϊός άλλαξε πάρα πολλά. Άλλαξε τις συνήθειες και την καθημερινότητά μας, καθώς όλοι κληθήκαμε να συμμορφωθούμε με ορισμένες κατευθυντήριες υποδείξεις των επιστημόνων για την ασφάλεια του κοινωνικού...
Επιλέγουμε να μείνουμε όρθιοι μετά την πανδημία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Να μείνουμε σπίτι;
Καθώς το σύστημα αποδεικνύονται ανίκανο και απρόθυμο να προστατέψει την υγεία του λαού, δίνουν εντολή καραντίνας γιατί είναι το μοναδικό μέσο προστασίας από την επέλαση του ιού.
Να μείνουμε σπίτι;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Προϊστάμενες και υφιστάμενες Βαβυλωνίες
Η πανδημία θα μπορούσε από την αρχή να εκληφθεί ως απειλή για την κοινωνία και να συσπειρώσει όλους τους μετέχοντες. Αυτό δεν έγινε. Αντίθετα, ο σχεδιασμός επέλεξε κάτι χειρότερο, σαν να μην υπάρχει αύριο για...
Προϊστάμενες και υφιστάμενες Βαβυλωνίες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οταν η εμπιστοσύνη χάνεται
Σήμερα η «πίστη» έχει χαθεί παρασύροντας την «εμπιστοσύνη», η οποία θεσμικά είναι προαπαιτούμενο για την επιβίωση της Δημοκρατίας. Α-λαζονεία; Α-διαφορία; Α-νεπάρκεια. Σε κάθε περίπτωση, το Α είναι......
Οταν η εμπιστοσύνη χάνεται
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κορονοϊός: να κερδίσουμε τον χρόνο που χάθηκε
Η επιτυχία της άνοιξης δεν αξιοποιήθηκε. Αστοχίες και αδιανόητη έλλειψη προετοιμασίας χαρακτηρίζουν την καλοκαιρινή περίοδο και την αρχή του φθινοπώρου. Τα σημάδια είναι ήδη ανησυχητικά.
Κορονοϊός: να κερδίσουμε τον χρόνο που χάθηκε

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας