• Αθήνα
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 18.2°C
    3 BF
    94%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 14.6°C
    2 BF
    82%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    4 BF
    92%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    2 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    3 BF
    94%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 13.0°C / 14.0°C
    1 BF
    76%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.4°C / 9.4°C
    1 BF
    71%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 11.6°C / 12.6°C
    2 BF
    96%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.8°C / 19.8°C
    4 BF
    64%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    3 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.4°C / 18.8°C
    3 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    17°C 16.5°C / 16.5°C
    3 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 15.3°C / 15.3°C
    2 BF
    77%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    12°C 9.5°C / 11.9°C
    0 BF
    87%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.5°C / 9.5°C
    2 BF
    96%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 19.8°C / 20.8°C
    3 BF
    88%
  • Χαλκίδα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    17°C 17.0°C / 18.4°C
    3 BF
    78%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 13.4°C / 13.4°C
    2 BF
    84%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.2°C / 14.7°C
    1 BF
    71%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    1 BF
    84%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Tenet ή… η τρέλα του μεγαλείου!

  • A-
  • A+

Υπάρχουν σκηνοθέτες που αφήνουν τη δουλειά τους να μιλήσει γι’ αυτούς χωρίς να πασχίζουν να επιδείξουν σε κάθε πλάνο τις αρετές τους. Υπάρχουν και οι άλλοι, εκείνοι που θέλουν να δείχνουν με κάθε τρόπο πόσο καλοί σκηνοθέτες είναι. Ομως κι αυτοί ακόμα, οι μεγάλοι, οι ιδιοφυείς, είχαν τη σύνεση να καταφύγουν και σε άλλες πηγές έμπνευσης, πέρα από τον εαυτό τους.

Ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ πειραματίστηκε με όλα τα κινηματογραφικά είδη, αλλά συγχρόνως φρόντισε να εξασφαλίσει μια στέρεη φιλολογική βάση. Πίσω σχεδόν από κάθε ταινία του βρίσκεται ένα βιβλίο (από κλασική λογοτεχνία μέχρι αστυνομικά) και δεν ξέρουμε αν θα υπήρχε η ταινία χωρίς το βιβλίο – όσες αλλαγές κι αν έγιναν σε αυτό.

Ο μεγαλομανής Ορσον Γουέλς κατέφυγε στον Σέξπιρ και τον Κάφκα – και στις νουάρ ταινίες του, σε αντίστοιχα μυθιστορήματα. Αλλά και ο Χίτσκοκ, που δεν ήταν λιγότερο φιλόδοξος, ήταν εξίσου χαρισματικός στο να επιλέγει βιβλία και συγγραφείς. Ολες σχεδόν οι μεγάλες επιτυχίες του κρύβουν μέσα τους ένα καλό βιβλίο: «Ψυχώ», «Ρεβέκκα», «Τα πουλιά», «Δεσμώτης του ιλίγγου», «Σιωπηλός μάρτυς», «Ο άγνωστος του εξπρές», «Ο βρόχος», «Τα 39 βήματα».

Ο Κρίστοφερ Νόλαν αποδεικνύεται τελικά πιο φιλόδοξος απ’ όλους. Αφού εντρύφησε στο φιλμ νουάρ, το θρίλερ και τους ήρωες των κόμικς, στις τελευταίες ταινίες του κατέφυγε στην πιο δύσκολη και απαιτητική επιστημονική φαντασία: στη θεματική του χρόνου και τα χωροχρονικά παράδοξα και τις συνέπειές τους όχι μόνο για το άτομο αλλά και για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Το τελευταίο του έργο, το «Tenet», που το συνέλαβε και έγραψε ο ίδιος, είναι η φυσιολογική κατάληξη ενός χαρισματικού σκηνοθέτη που πάσχει από την… τρέλα του μεγαλείου: απλά, θέλει να τα κάνει όλα μόνος του! Υπέρμετρα μέσα, άψογη τεχνική, σκηνοθετική δεξιοτεχνία, χορταστική διάρκεια – λείπει κάτι;

Ισως το πιο σημαντικό. Οι ΙΔΕΕΣ! Ενας Κιούμπρικ («2001») βασίστηκε στον Αρθουρ Κλαρκ, ένας Τέρι Γκίλιαμ («Οι 12 πίθηκοι») στον Κρις Μαρκέρ, ένας Ταρκόφσκι («Σολάρις») στον Στανισλάβ Λεμ, ένας Ρίντλεϊ Σκοτ κι ένας Ντενί Βιλνέβ («Blade runner») στον Φίλιπ Κ. Ντικ. Και ο Κρίστοφερ Νόλαν… στον Κρίστοφερ Νόλαν!

Τόσα χρήματα, τόση δεξιοτεχνία, για να εξυπηρετηθεί μια ίντριγκα νηπιώδους πολιτικής σκέψης («καλός» πράκτορας CIA, «κακός» Ρώσος μεγιστάνας), να γυριστούν ατελείωτες σκηνές δράσης (που όμως έχουμε όλοι ξαναδεί), να λανσαριστεί ένα εύρημα για τον χρόνο που θα ταίριαζε περισσότερο σε video game… Κι όλα αυτά χωρίς την ελαφράδα και το χιούμορ του οποιουδήποτε Τζέιμς Μποντ, δοσμένα με τη σοβαροφάνεια ενός δράματος Αποκάλυψης.

Πάντα πίστευα ότι κάθε ταινία, όσο επιδέξια φτιαγμένη κι αν είναι, αξίζει όσο οι ιδέες που μας υποβάλλει μέσα από τη μορφή της. Το «Tenet» είναι η περίπτωση ενός υπερφιλόδοξου σκηνοθέτη ο οποίος, υπερτιμώντας τις δυνάμεις του, κατέληξε, παρά τις αναμφισβήτητες τεχνικές και σκηνοθετικές του αρετές, να φανερώσει ξεκάθαρα τα όρια και τις αδυναμίες του.

*σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA MA, New York College, Athens

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Παγίδα στην καταραμένη κοιλάδα
Αν το ζητούμενο στην ταινία του Jodie Copelan ήταν να εφαρμοστεί το «δόγμα Χίτσκοκ» σε μια ταινία γουέστερν, το «Ambush at Cimarron pass» μπορεί τότε να περηφανεύεται ότι είναι ο απόλυτα επιτυχημένος...
Παγίδα στην καταραμένη κοιλάδα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στις πίστες των 60s
Θρυλικό road movie του Monte Hellman, με το οποίο πέρασε στη σινε-αιωνιότητα. Το «2 Lane Blacktop», σε αντίθεση με πολλά φιλμ χαμηλού προϋπολογισμού, δεν περίμενε δεκαετίες για να αναγνωριστεί από τους...
Στις πίστες των 60s
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ολα είναι δράση!
Αν αργά το βράδυ κάνετε ζάπινγκ στα κανάλια, θα διαπιστώσετε ότι όλες σχεδόν οι ταινίες που προβάλλονται είναι ταινίες δράσης. Δεν προλαβαίνεις να μετράς πτώματα, συγκρούσεις κάθε είδους, καταδιώξεις και...
Ολα είναι δράση!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ρήξεις και όρια του μοντέρνου κινηματογράφου
Η ταινία του Λούμετ «Ο ενεχυροδανειστής» είναι μια σύγχρονη τραγωδία. Πρέπει να δούμε την ταινία στον τρόπο που συγκροτείται κινηματογραφικά και στον τρόπο που εντάσσεται στο κίνημα του μοντέρνου...
Ρήξεις και όρια του μοντέρνου κινηματογράφου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι «ελαφοκυνηγοί»
Ενας μεγάλος διάλογος έντονων αντιπαραθέσεων είχε ανοίξει -κυρίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης - για την ταινία του Γιώργου Λάνθιμου «Ο φόνος του ιερού ελαφιού». Στο 70ό Φεστιβάλ των Κανών, η ταινία...
Οι «ελαφοκυνηγοί»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η δυστοπία ως ιδεολογία
Μάλλον η μοναδική κινηματογραφική ταινία που με έχει τρομάξει στην ενήλικη ζωή μου είναι το «Funny games» του σημαντικού Αυστριακού σκηνοθέτη Μίχαελ Χάνεκε.
Η δυστοπία ως ιδεολογία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας