Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το ψέμα και η πολιτική
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το ψέμα και η πολιτική

  • A-
  • A+

Ο Αντρέ Φοντέν, τη δεκαετία του 1980 είχε γράψει ότι «από καταβολής κόσμου το ψέμα έχει γίνει η δεύτερη φύση στις κυβερνήσεις». Αυτά όμως που τώρα συμβαίνουν στον τόπο μας έχουν ξεπεράσει κάθε αποδεκτό όριο. Κάθε λέξη, κάθε φράση, κάθε δημόσια δήλωση που εκστομίζεται είτε από τον πρόεδρο της κυβέρνησης είτε από κάποιο μέλος του υπουργικού του συμβουλίου είτε από κάποιο χαμηλόβαθμο κυβερνητικό αξιωματίσκο, έρχεται η στιγμή που κάποιο άλλο μέλος της ίδιας κυβερνητικής ομάδας το διαψεύδει. Μια ιδιόμορφη κατάσταση στην οποία το Μαξίμου επιτελεί τρεις ρόλους, ταυτόχρονα: της κυβερνητικής πλειοψηφίας που αποφασίζει, της αντιπολίτευσης που ελέγχει και του Τύπου που αποκαλύπτει. Τρία σε συσκευασία του ενός, θα έλεγαν κάποιοι. Είναι ανίκανοι να στηρίξουν τα δικά τους ψέματα, θα σχολίαζαν κάποιοι άλλοι. Αυτή είναι η κατάντια μας, θα υποστήριζαν κάποιοι τρίτοι. Αυτά είναι επικίνδυνα πράγματα και φανερώνουν την αδυναμία του συστήματος να παίξει σωστά τον ρόλο του, θα ανέφεραν και διάφοροι άλλοι.

Αν αφήσουμε τα καλαμπούρια και προσπαθήσουμε να δούμε την πραγματικότητα κατάματα, τότε οδηγούμαστε στην ανησυχητική διαπίστωση ότι η κυβέρνηση είτε προσπαθεί να κατασκευάσει μια εικονική πραγματικότητα, ένα matrix, ώστε να ελέγχει τη σκέψη και την κρίση των πολιτών, είτε πειραματίζεται και ό,τι... προκύψει. Αν ισχύει το δεύτερο, τα πράγματα είναι σοβαρά. Αν ισχύει το πρώτο, τότε τα πράγματα είναι επικίνδυνα, αφού κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τι στ’ αλήθεια θεωρούν στο Μαξίμου σωστό για τη χώρα και τους ανθρώπους της και, επομένως, όλοι πρέπει να επιβιώσουμε σε ένα απροσδιόριστο αύριο, στο οποίο η αλήθεια και το ψέμα θα είναι δυσδιάκριτα. Αυτό αφορά όλα τα μείζονα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα.

Στα ελληνοτουρκικά, για μήνες ζούσαμε με την εντύπωση των αδιαπραγμάτευτων «κόκκινων γραμμών» μέχρι που μια δήλωση αξιωματούχου της κυβέρνησης ανέτρεψε το θορυβώδες αφήγημά της και προέκυψε ο... διάλογος.

Στην πανδημία, από τον Μάρτιο προσαρμόσαμε τη ζωή μας στους αριθμούς που δημοσιοποιούσαν και στις προθέσεις που διαλαλούσαν με διαγγέλματα, ώσπου νέες αποφάσεις και δηλώσεις σκόρπισαν το σκουλήκι της αμφιβολίας. Αποτέλεσμα; Σήμερα να προσπαθούμε να επιπλεύσουμε στα λιμνάζοντα νερά της καχυποψίας και της άγνοιας.

Στην οικονομία, συστηματικά η κυβέρνηση προσπάθησε να καλλιεργήσει ένα κλίμα καθησυχασμού. Τη σκυτάλη αρχικά πήρε ο πρωθυπουργός με τα 70 δισ., τα οποία στη συνέχεια έγιναν 30 και κάτι, μετά έπεσαν κάτω από τα 20 και σήμερα κανείς δεν γνωρίζει πόσα θα είναι τελικά. Ομως όλοι αντιληφθήκαμε μια διαφορετική εκδοχή της λέξης: «αλληλεγγύη». Την αλληλεγγύη υπό προϋποθέσεις. Δηλαδή, για να έρθουν όσα έρθουν, πρέπει προηγουμένως να υλοποιηθούν όσα έχει κατά νου ο κ. Μητσοτάκης, όπως διατυπώθηκαν από τον κ. Πισσαρίδη. Οι ανάγκες των ανθρώπων και η απελπισία δεν μετρούν. Το ίδιο και με τα δημοσιονομικά. Οι υπεύθυνοι υπουργοί περί των Οικονομικών μάς καθησύχαζαν για την εξέλιξη των δημοσιονομικών, ώσπου έφτασαν τα μαντάτα για το πρωτογενές έλλειμμα και σήμερα τρέχουν σαν τους λαγούς στο «μαξιλάρι», για το οποίο μέχρι πριν από λίγο καιρό υποδύονταν ότι δεν υπήρχε. Το ίδιο και με την εργασία. Οι υπεύθυνοι μας ζάλισαν για το πόσο αναγκαίο είναι να χαλαρώσουν τα μέτρα για την πανδημία, ώστε να πάρει μπροστά η οικονομία. Μετέτρεψαν τα ποστάλια σε συρμούς του μετρό σε ώρες αιχμής, τις εργασιακές συνθήκες σε πλαστελίνη και τα δικαιώματα σε προαίρεση. Το ίδιο και με την μικρο-επιχειρηματικότητα. Το ίδιο...

Στο ηλεκτρονικό αρχείο της «Εφ.Συν.» θα ανακαλύψει κανείς δεκάδες περιπτώσεις στις οποίες η κυβέρνηση προσπάθησε να κατασκευάσει μια εικονική πραγματικότητα την οποία η ίδια ανέτρεψε, όταν έκρινε ότι οι προτεραιότητές της άλλαξαν.

Η αλήθεια βρίσκεται όμως πίσω από τις δηλώσεις και τις διαψεύσεις. Με αυτούς τους τακτικισμούς η κυβέρνηση χάρισε χρόνο σε όσους χρησιμοποιούν την απελπισία για να κερδοσκοπήσουν. Για παράδειγμα, στα funds, που ήδη περιμένουν στην ουρά για να ξεκινήσουν τους πλειστηριασμούς. Στους επενδυτές, που προσπαθούν να αποκτήσουν φτηνή γη. Στους επιχειρηματίες της αιολικής ενέργειας, που εξακολουθούν να αναπτύσσουν τα σχέδιά τους. Στους «επενδυτές», που θέλουν να αρπάξουν για ψίχουλα το βιος του Δημοσίου και των ιδιωτών.

Ισως δεν υπάρχει πιο τρανταχτό παράδειγμα για την αποτελεσματικότητα της τακτικής «εφησυχασμός-αιφνιδιασμός» από αυτό που συμβαίνει στις μικρές περιφερειακές αγορές. Σε αυτές, ο κορονοϊός και οι αυτοδιαψευδόμενες κυβερνητικές παλινωδίες επιτάχυναν τον αποχωρισμό των ντόπιων από τις επιχειρήσεις τους, τα ακίνητά τους και από κάθε περιουσιακό στοιχείο που γυαλίζει στους... λεφτάδες. Πλέον η επιχειρηματική εντοπιότητα και η ακίνητη περιουσία, που λειτουργούσαν σαν συνεκτικός ιστός, αποδομούνται και πολύ σύντομα τα χωριά, οι πλατείες και οι παραλίες θα μετατραπούν σε Ελ Ντοράντο με κονκισταδόρες.

Αυτά είναι όμως τα προεόρτια εκείνων που έρχονται στους επόμενους μήνες. Ειλικρινά δεν ξέρω αν αυτό θα γίνει με διάγγελμα, όπως συνήθιζε να κάνει τους τελευταίους μήνες ο πρωθυπουργός, ή με κάποιον άλλο τρόπο. Το σίγουρο είναι ότι μια ωραία πρωία θα ανακοινωθεί το οικονομικό αδιέξοδο, το οποίο θα μας γυρίσει πίσω στα... Μνημόνια. Και για να μην τα συντάξουν οι ξένοι –θα πουν–, είναι προτιμότερο να εφαρμόσουμε το Μνημόνιο By Μητσοτάκης υπό την επιμέλεια των κ. Πισσαρίδη και Σκυλακάκη. Θα ζητήσουν θυσίες και θα επικαλεστούν τον πατριωτισμό για να κόψουν (μισθούς και συντάξεις) και να χαρίσουν (φιλέτα). Σε όποιον τολμήσει να φέρει αντιρρήσεις, θα κρεμάνε την ταμπέλα «αντεθνικώς δρων» και θα φωνάζουν... τον Χρυσοχοΐδη. Δεν είμαι σίγουρος αν τελικά θα επαναφέρουν το ιδιώνυμο, αλλά είμαι πεισμένος ότι θα προσπαθήσουν να συνδέσουν την επιβίωση του έθνους με την εθελοντική αυτοχειρία διά της ασιτίας και της εγκαρτέρησης. Και κάπου εκεί, ανάμεσα στη χρεοκοπία και στην ανάγκη για ανάταση του έθνους, θα αναδυθεί η... Χάγη, οι ιδιωτικοποιήσεις, οι ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις. Προφανώς πιστεύουν ότι αυτοί με τα παραμύθια τους θα ζήσουν καλύτερα και αδιαφορούν αν εμείς βουτηγμένοι στη μιζέρια και στην εγκαρτέρηση θα είμαστε όχι μόνο χειρότερα αλλά και... λειψοί.

*Δημοσιογράφος, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Kερδοληψία
Η πρώτη λέξη που έρχεται στον νου είναι η «ιδεοληψία». Αναφέρομαι στην εμμονή της κυβέρνησης να λύσει όλα τα συγκοινωνιακά και νοσοκομειακά προβλήματα μέσω της «ιδιωτικής πρωτοβουλίας» και της ατομικής ευθύνης.
Kερδοληψία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο κορονοϊός, η τεχνολογία και η Θεσσαλονίκη
Από αυτόν τον ιδιότυπο πολιτικό καθωσπρεπισμό, δεν μπορούσε να είναι εξαίρεση ο κ. Μητσοτάκης. Η ομιλία του στη Θεσσαλονίκη ήταν το πρότυπο ενός πολιτικού που μιλά για το σαλόνι του σπιτιού του, τη στιγμή που...
Ο κορονοϊός, η τεχνολογία και η Θεσσαλονίκη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Περί ατομικής ευθύνης και άλλων… δαιμονίων
Η ατομική ευθύνη δεν έρχεται σε σύγκρουση με τη συλλογική ή κοινωνική ευθύνη, ούτε με την ευθύνη της πολιτείας και των θεσμών απέναντι στον πολίτη. Δεν αποτελεί μια «μετάθεση» της ευθύνης στον έναν.
Περί ατομικής ευθύνης και άλλων… δαιμονίων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ας κλείσουν λοιπόν όλες οι μικρές επιχειρήσεις
Η εμμονική εστίαση στην αναποτελε­σματικότητα των πολύ μικρών επιχειρήσεων αγνοεί την ιστορική εξέλιξη της επιχειρημα­τικότητας στην Ελλάδα και δεν λαμβάνει υπόψη τις πολλαπλασια­στικές συνέπειές της στο...
Ας κλείσουν λοιπόν όλες οι μικρές επιχειρήσεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μάτι-Αθήνα, με το ΚΤΕΛ, στις μέρες του κορονοϊού και της αριστείας
Ποιος ενδιαφέρεται αν οι άνθρωποι σαν σαρδέλες παραδίδονται στον... ιό; Αν ήθελαν να είναι προφυλαγμένοι ας πήγαιναν με το ΙΧ, με ταξί, με μηχανάκι, με ποδήλατο, με τα... πόδια.
Μάτι-Αθήνα, με το ΚΤΕΛ, στις μέρες του κορονοϊού και της αριστείας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας