• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 17.9°C / 22.9°C
    1 BF
    64%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 15.9°C / 19.6°C
    1 BF
    65%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 17.0°C / 19.8°C
    2 BF
    72%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 15.3°C / 15.9°C
    1 BF
    72%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    4 BF
    63%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 15.2°C / 18.3°C
    0 BF
    71%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 13.4°C / 14.4°C
    3 BF
    58%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.6°C / 19.6°C
    2 BF
    69%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 21.6°C / 23.7°C
    4 BF
    60%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 18.9°C / 19.9°C
    1 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 19.4°C / 21.8°C
    2 BF
    68%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.8°C / 18.7°C
    4 BF
    77%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 20.9°C
    2 BF
    77%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    17°C 16.9°C / 17.5°C
    0 BF
    63%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.2°C / 17.8°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.6°C / 22.8°C
    1 BF
    58%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 18.1°C / 23.1°C
    0 BF
    70%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.7°C / 18.8°C
    0 BF
    71%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 16.0°C / 19.3°C
    2 BF
    65%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.8°C / 13.8°C
    1 BF
    69%

Η αειθαλής νεότητα του κόσμου, η ελληνική αρχαιότητα

  • A-
  • A+

Το νέο βιβλίο του Μιχάλη Κοπιδάκη: Πέθανε πράγματι ο Μέγας Παν και άλλα κείμενα παντοδαπά. Ένας θησαυρός γνώσεων όπου η φιλολογική έρευνα και τεκμηρίωση συναντά τη φιλοσοφημένη σκέψη.

..ο Παν, ένας όρθιος τράγος με ανθρώπινα τα άνω άκρα και τον κορμό άνωθεν του ομφαλού. Η γενεαλογία του μειξογενούς αυτού  θεϊκού όντος παρέμεινε συγκεχυμένη. Οι μυθολόγοι μνημονεύουν δεκατέσσερα τουλάχιστον ζεύγη δυνητικών γεννητόρων, και αφήνουν σε μας την τελική επιλογή. Μιχάλης Κοπιδάκης, Πέθανε πράγματι ο Μέγας Παν, και άλλα κείμενα Παντοδαπά, σ.137. Φιλολογική επιμέλεια Κώστας Μπουρναζάκης, Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη, Ηράκλειο Κρήτης, 2019.

..Το αισχυλικό ύφος διακρίνεται για το ύψος το απότομο και τη χλιδανή του μεγαλοπρέπεια. Σε αυτήν συμβάλλουν η αρχιτεκτονική των στροφών, οι κινδυνώδεις μεταφορές( «ένα μεγάλο βόδι μου πατάει τη γλώσσα»)Αγ. 36-37.*1, οι ξενισμοί, οι παρηχήσεις, τα οξύμωρα, οι διπλολογίες, τα πολύπτωτα και τα πολυσύλλαβα σύνθετα, σύμμετρα, κατά τον Αριστοφάνη, με τις αδρεπήβολες νοήσεις του ποιητή. Πολλά από τα κυρίως ονόματα είναι σημαίνοντα, επιβεβαιώνουν το ήθος του φερώνυμου ή ακόμα προοιωνίζονται τη μοίρα του. Η διασημότερη ίσως παρετυμολογία αφορά το όνομα της κατ` εξοχήν μοιραίας γυναίκας: η Ελένη είναι ελέναυς, έλανδρος, ελέπτολις *2,  ο.π. σ.61.

*1. τα δ` άλλα σιγώ, βους επί γλώσσιη μέγας / βέβηκεν,..

*2. Η Ελένη που καταστρέφει τα πλοία, τους άνδρες, τις πόλεις,..

Έξι θεματικοί κύκλοι συναπαρτίζουν τη νέα συναγωγή μελετημάτων του Μ. Ζ. Κοπιδάκη, η οποία τιτλοφορείται Πέθανε πράγματι ο Μέγας Παν και άλλα κείμενα παντοδαπά. Στον πρώτο κύκλο εντάσσονται κείμενα που αφορούν την αειθαλή νεότητα του κόσμου, την ελληνική αρχαιότητα. Έτσι για παράδειγμα στο δοκίμιο «πέθανε πράγματι ο μέγας Παν» διερευνάται η αναγκαστική συμβίωση του ασκητικού χριστιανισμού με την θρησκεία των Ελλήνων που όπως λέει ο ποιητής πρώτοι εδώ κάτω έκαμαν οίστρο της ζωής τον φόβο του θανάτου. Οι καλλιτέχνες λοιπόν αναπαριστούσαν αρχικά τον Ιησού ως αγένειο Απόλλωνα και τον παντοκράτορα του τρούλου ως βλοσυρό Δία.

Οι εκπαιδευτικοί και για να αποφύγουν τις παγίδες του δόγματος και για να ψυχαγωγήσουν του μαθητές τους, δίδασκαν αρχαίους ποιητές που έβριθαν από μυθολογικές αναφορές. Ο τραγόμορφος όμως Πάνας στάθηκε άτυχος, γιατί τελικά οι Χριστιανοί αγιογράφοι απεικόνισαν με την αλλόκοτη μορφή του το διάβολο. Εν τούτοις και πάλι ο ποιμενικός Θεός της Αρκαδίας αποκαταστάθηκε ήδη κατά την Αναγέννηση από καλλιτέχνες και ποιητές. Ο Ανδρέας Εμπειρίκος μάλιστα δωρίζει το ωκεάνιο έργο του « Ο Μέγας Ανατολικός» στη θρησκεία του Πανός που δίδασκε τη χαρά της ζωής.

Ο πασίγνωστος στίχος του Σόλωνος «Γηράσκω δ` αεί πολλά διδασκόμενος» επέχει θέση τίτλου στο δεύτερο άρθρο της συλλογής. «Μα ως πότε θα διδασκόμαστε;». Αντέχει ο σημερινός άνθρωπος τη δια βίου μάθηση; Ο Πλάτων, μολονότι θαυμαστής και απόγονος του Σόλωνα, διαφωνεί μαζί του σε αυτό το σημείο και υποστηρίζει ότι οι κόποι οι μεγάλοι και οι πολλοί ταιριάζουν στους νέους. Είμαστε όλοι μας Πλατωνικοί και άλλα ευφρόσυνα κείμενα έχουν ενταχθεί σε αυτόν τον κύκλο όπως η ουτοπική ελπίδα που αναπτύσσεται στον «Πλούτο» του Αριστοφάνη ότι μόνο οι ενάρετοι θα είναι πλούσιοι. Ακλόνητα είναι και τα επιχειρήματα για την ορθότητα της αρχαίας παροιμίας πως οι ερωτικοί όρκοι και αν ακόμη παραβιαστούν δεν επισύρουν τιμωρία. Αλίμονο αν τιμωρούσε και η Αφροδίτη τους επίορκους.

Στον δεύτερο θεματικό κύκλο που τιτλοφορείται « Βίβλου ζηλωτές και αντιλέγοντες» διερευνώνται θέματα όπως οι πονηριές και η τύχη του Άσωτου υιού, η πεποικιλμένη πρόζα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, η μάλλον λανθασμένη ερμηνεία που έδωσε ο μακαριστός Χριστόδουλος στον στίχο  «Της Δικαιοσύνης ήλιε νοητέ και μυρσίνη σύ δοξαστική» και η σχέση της περίστυστης νουβέλας του Θανάση Βαλτινού « Η κάθοδος των Εννιά» με την Ιλιάδα και τα Ευαγγέλια.

Το δοκίμιο «Μαρξ και Βίβλος» δεν είναι ούτε δυσνόητο ούτε πληκτικό, όπως υποψιαζόμουνα, αλλά γι` αυτά τα πολύπλοκα και δύσκολα  προβλήματα ας μιλήσουν οι Θεολόγοι και οι Μαρξιστές. Από την ενότητα «Ποικίλλα νεοελληνικά» η προτίμηση μου στρέφεται στη βιβλιοκρισία «Πολύτροφα ορεκτικά τραγούδησε μου Μούσσα ή δεν πάμε στο φιλόπτωχο να φάμε καμιά σούπα;» που σχολιάζονται και δύο χαριέστατες και δραματικά επίκαιρες συλλογές ποιημάτων του Νίκου Λεβέντη από τις οποίες η πρώτη τιτλοφορείται «Μέσα στο μύθο του σήμερα» και η δεύτερη «Ραγού και άλλα εδέσματα».

Από τον κύκλο « Ώσπερ ο Πρωτεύς παντοδαπός» ο πρόλογος στη μετάφραση της «Ανατομίας της μελαγχολίας» του Ρόμπερτ Μπάρτον με ενθαρρύνει να διαβάσω το τρίτομο αυτό έργο γιατί φαίνεται ότι παρά το δυσοίωνο τίτλο, το πόνημα αυτό του Άγγλου ιερωμένου αποτελεί μια απύθμενη πηγή ευθυμίας και γέλιου.

Η πέμπτη ενότητα «Καστρινοί και καστροφόροι» είναι αφιερωμένη στη διάλεκτο, τη λογοτεχνία και την ιστορία της Κρήτης. Έτσι στη μελέτη «Ρωτόκριτος» αποκρυπτογραφείται η σοφή συμβουλή που δίνει ο Κορνάρος στη Βενετία και την αριστοκρατία της Κρήτης: Να αναλάβει το ανώτατο αξίωμα του Προβλεπτή ένα άξιος άνθρωπος από τη μεσαία τάξη, γιατί αυτός θα μπορούσε να κυβερνήσει όπως ο Ρωτόκριτος, που ανήκε σε αυτήν την τάξη. Θυμίζω τους τέσσερις βαθυστόχαστους στίχους:

Ήρθεν η μέρα η λαμπυρή, γλυκύς καιρός αρχίζει,

Και κάθησεν ο Ρώκριτος εις το θρονί κι ορίζει,

Με φρόνηψη πορεύγεται, με γνώσιν ορδινιάζει

Πριχού `ρθουσιν τα πράματα, προβλέπει και λογιάζει.

Βιτσέντζος Κορνάρος, Ερωτόκριτος, έ. 1503- 1506.

Σε μια άλλη μελέτη ερμηνεύεται η παράλειψη μιας στροφής από το σκοτεινότερο ποίημα του Σεφέρη, την Στέρνα. Με βάση τον πίνακα του Θεοτοκόπουλου «άποψη και χάρτης του Τολέδο» αναλύεται το θαυμάσιο ελεγείο «Κοντομαρί Χανίων, 2 Ιουνίου 1941» του Κώστα Μπουρναζάκη, ο οποίος είχε αναλάβει τη φιλολογική επιμέλεια και την τυπογραφική φροντίδα του βιβλίου. Όπως ομολογεί ο συγγραφέας παρέδωσε στον επιμελητή ένα ογκώδη φάκελο με γραπτά σαν τα μαλλιά της αράπισσας και ο Μπουρναζάκης που συνεχίζει την παράδοση των Κρητών λογίων και εραστών την τυπογραφίας να μας προσφέρει αυτόν τον καλαίσθητο τόμο.       

Λέγεται ότι ένας Κρητικός έδωσε τον ορισμό του σωβινιστή ως εξής: σωβινιστής είναι ο κερατάς εκείνος που νομίζει ότι η πατρίδα του είναι ανώτερη και από την Κρήτη». Σωβινιστής δεν είμαι, αλλά θερμή παράκληση μην παραλείψετε να διεξέλθετε τις ανακοινώσεις σε συνέδρια Kennig στην κρητική διάλεκτο και κρητικά ακληρήματα. Στην πρώτη ερμηνεύονται αινιγματικές λέξεις και συνάψεις όπως: ξεκουκούλωτος, στρογγυλανύχας, θεός αξεβράκωτος. Στη δεύτερη σχολιάζονται τα όσα καταμαρτυρούν η μια πόλη στην άλλη και το ένα χωριό στο άλλο. Έχουμε κι εμείς οι Κρητικοί, τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις μας. Για πολιτική ορθότητα ούτε λόγος.

          Η τελευταία ενότητα επιγράφεται «Σκαλαθύρματα» που σημαίνει, μικροπράγματα, ασημαντολογίες. Αυτό το τέλος στεφανώνει το έργο, γιατί πρόκειται για παρωδίες και ανηλεείς σάτιρες  της ίδιας της “φιλολογικής” μεθοδολογίας. Σπανίως στην Ελλάδα ο αυτοσαρκασμός εμφανίζεται σε φιλολογικά κείμενα. Μακάρι η ενότητα αυτή να ήταν εκτενέστερη συμπεριλαμβάνοντας και τα άλλα κείμενα, που ο συγγραφέας είχε δημοσιεύσει ψευδονύμως στο περιοδικό Αντί.

Εν ολίγοις ένα κανίσκι με λοϊσιμα καλολοϊδια,  όπως λέμε στην Κρήτη, είναι το Πέθανε πράγματι ο Μέγας Παν.

Κ.Ν.Μ. Καζαμιάκης.

MIXAΛΗΣ ΚΟΠΙΔΑΚΗΣ

Γεννήθηκε το 1945. Σπούδασε κλασική φιλολογία στα πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης και Χαϊδελβέργης.

Από το 1975 ως το 1998 δίδαξε αρχαία ελληνική φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Α.Π.Θ. Είναι καθηγητής της ιστορίας και ερμηνευτικής της κλασικής φιλολογίας στο Τμήμα Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης (Μ.Ι.Θ.Ε.) του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Στο συγγραφικό και ερευνητικό του έργο ασχολείται με την αρχαία ελληνική και ελληνοϊουδαϊκή γραμματεία και την νεοελληνική ποίηση.

Αυτοτελή βιβλία του Μιχάλη Ζ. Κοπιδάκη.

1. Το Γ΄ Μακκαβαίων και ο Αισχύλος, Διδακτορική Διατριβή,( Θεσσαλονίκη, Επιστημονική Επετηρίδα Φιλοσοφικής Σχολής[ Παράρτημα αρ. 31]1981), Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη, Ηράκλειο Κρήτης, 1987.

2. Αριάδνη, Σχόλια στον Ερωτικό Σεφέρη, Πολύτυπο, Αθήνα ²1988 (ά έκδ. 1983).

3. Γιώργος και Μαρώ Σεφέρη, η αλληλογραφία Α’ (1936-1940), έκδοση και σχόλια Μ. Ζ. Κοπιδάκης, Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη, Ηράκλειο Κρήτης, ²1990, ά εκδ. 1989, Ίκαρος, Αθήνα, ³2005.

4. Διονυσίου Λονγκίνου, Περί Ύψους, εισαγωγή, κείμενο, μετάφραση και σχόλια Μ. Ζ.Κοπιδάκης, Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη, Ηράκλειο Κρήτης, 1990.

5. Εκκλησιαστής, μετάφραση Αλέξανδρος  Ίσαρης, επίεμτρο και σχόλια Μ. Ζ. Κοπιδάκης, Ολκός, Αθήνα 1993.

6. Οίνον επαινώ (Α’ τόμος της τετράτομης έκδοσης: Ο Οίνος στην ποίηση), Ίδρυμα Φανής Μπουτάρη, Αθήνα 1995.

7. Σημωνίδου, Ίαμβος κατά γυναικών, Ιστός, Αθήνα ²1996 (ά εκδ. 1995).

8. Ιστορία της Ελληνικής γλώσσας, σχεδιασμός και επιστασία Μ. Ζ. Κοπιδάκης, [Ελληνικό Λογοτεχνικό και ιστορικό αρχείο (ΕΛΙΑ), (ά εκδ. 1999)], ΜΙΕΤ, Αθήνα 2010.

9. Θάλαττα, θάλαττα. Η άλλη Ελλάδα η θαλασσινή, Μικρός Ναυτίλος, Ηράκλειο 2001.

10. Εν λόγω Ελληνικώ, φιλολογικά δοκίμια, Ίκαρος, Αθήνα ²2007 (ά εκδ. 2003).

11. W. Schubart, Θρησκεία και Έρως, μετάφραση Μ. Ζ. Κοπιδάκης (σε συνεργασία με την Αικατερίνη Σκλήρη), Ολκός, Αθήνα 1991.

12. Μελετήματα, φιλολογική επιμέλεια Εβίτα Σιστάκου, εκδ. Πατάκη, Αθήνα 2007.

13. Ελευθέριος Βενιζέλος και Μαρία Ελευθερίου, η αλληλογραφία 1889-1890, εισαγωγή Μ.Ζ. Κοπιδάκης, εκδ. επσιτολών Μαρία Καραγιάννη, εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2018.

14. Πέθανε πράγματι ο Μέγας Παν, και άλλα κείμενα Παντοδαπά, Φιλολογική επιμέλεια Κώστας Μπουρναζάκης, Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη, Ηράκλειο Κρήτης, 2019.

Την Πέμπτη 27 Φεβρουαρίου 2020, στον ΙΑΝΟ,  6.00-8.00 μ.μ.   

ο Κ.Ν.Μ. Καζαμιάκης συνομίλησε με τον Μιχάλη Ζ. Κοπιδάκη ομότιμο καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών και συγγραφέα .

ΘΕΜΑ: Το τελευταίο βιβλίο του Μ. Ζ. Κοπιδάκη: Πέθανε πράγματι ο Μέγας Παν; φιλολογική επιμέλεια Κώστας Μπουρναζάκης, εκδ. Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη Ηρακλείου Κρήτης, 2019.

Για το βιβλίο μίλησαν: Ο γλωσσολόγος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και συγγραφέας Χριστόφορος Χαραλαμπάκης ενώ διάβασε κείμενα από το βιβλίο η συγγραφέας Ζυράννα Ζατέλη.

Το βιβλίο του Μ. Ζ. Κοπιδάκη, «Πέθανε πράγματι ο Μέγας Πάν;" Και άλλα κείμενα παντοδαπά» συγκροτείται από έξι ενότητες, υπό τους τίτλους: 

α) "Η αρχαιότητα και οι καταβολάδες της", 

β) "Βίβλου ζηλωτές και αντιλέγοντες", 

γ) "Ποικίλα Νεοελληνικά", 

δ) "Ώσπερ ο Πρωτεύς παντοδαπός", 

ε) "Καστρινοί και Καστροφόροι", 

στ) "Σκαλαθύρματα".

 Αποτελείται από 52 κείμενα: μελέτες, φιλολογικά δοκίμια, ομιλίες, κριτικές, και άρθρα, μιας ευρύτατης περιοχής των Γραμμάτων και των Τεχνών, που εκτείνεται από την Ελληνική, τη Ρωμαϊκή Αρχαιότητα, και τη Θρησκευτική Γραμματεία, έως την Νεοελληνική Λογοτεχνία και τον Πολιτισμό που άνθισε στην Κρήτη, από τα χρόνια του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου ως σήμερα.

Με την πλατιά πνευματική εποπτεία και τον γλαφυρό λόγο του Μ. Ζ. Κοπιδάκη, αποτιμώνται δημιουργικές διαδρομές, επιδράσεις, ιδιομορφίες, και αθέατες όψεις, έργων του Ομήρου, του Πλάτωνα, του Αισχύλου, του Αριστοφάνη, του Πινδάρου, του Αμοργίνου Σημωνίδη, του Ισοκράτη, φτάνοντας ως τον Ιάμβλιχο, τον Οράτιο, τη Βίβλο, τον Καρλ Μάρξ, και τον Ρόμπερτ Μπέρτον.

Στις σελίδες του βιβλίου ο αναγνώστης θα περιηγηθεί, συνάμα, σε καίρια και άγνωστα πεδία δημιουργών, όπως οι: Βιτσέντζος Κορνάρος, Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Γιάννης Ψυχάρης, Δημήτρης Καπετανάκης Γιώργος Σεφέρης, Οδυσσέας Ελύτης, Ανδρέας Εμπειρίκος, Παντελής Πρεβελάκης, Σωκράτης Κουγέας, Θανάσης Βαλτινός, Άρης Μπερλής, Κώστας Μπουρναζάκης, Λάμπης Καψετάκης, Νίκος Λεβέντης, Βικτωρία Παπαδάτου. Ιδιαίτερη θέση στις μελέτες του συγγραφέα έχουν σπουδαίες ιστορικές μορφές, όπως: ο Καπετάν Μιχάλης Κόρακας, ο Καπετάν Πετρακογιώργης, και ο Πάτρικ Λη Φέρμορ. Στις εκπλήξεις της έκδοσης είναι το συναρπαστικό αφήγημα του Κοπιδάκη: "Η γενέθλιος ημέρα της εταίρας Πασιφίλης".

Ο Κ.Ν.Μ.Καζαμιάκης "σύστησε" τον συγγραφέα στο κοινό( βιογραφικό, βιβλία που έχει γράψει,..) και διάβασε ένα κείμενο για τις έξι ενότητες του βιβλίου.

Ακολούθησε  ο γλωσσολόγος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και συγγραφέας Χριστόφορος Χαραλαμπάκης που μίλησε για το βιβλίο με το δικό του ξεχωριστό, βαθιά ανθρώπινο, και τεκμηριωμένο επιστημονικά  τρόπο.

Η περίφημη συγγραφέας Ζυράννα Ζατέλη διάβασε, με τον ξεχωριστό δικό της τρόπο, ένα απόσπασμα  από το κείμενο " Η γενέθλιος ημέρα της εταίρας Πασιφίλης".

Ακολούθως μίλησαν για το βιβλίο και τον συγγραφέα οι:

  • Γιώργος Γραμματικάκης, ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου, συγγραφέας, τ. Ευρωβουλευτής.
  • Κώστας Ζουράρης, βουλευτής, συγγραφέας.
  • Νίκος Καρατζάς, ιδιοκτήτης του ΙΑΝΟΥ.
  • Μανόλης Χατζηγιακουμής, διακεκριμένος Νεοελληνιστής, Φιλόλογος, και Ερευνητής Εκκλησιαστικής Μουσικής.
  • Άννα Λιδάκη, καθηγήτρια Κοινωνιολογίας στο Πάντειον Πανεπιστήμιο Αθηνών. 
    -Η αίθουσα των εκδηλώσεων γέμισε με φίλους, πανεπιστημιακούς, μαθητές, συναδέλφους ..του Μ.Ζ.Κοπιδάκη. 
  • Ανάμεσα τους: 
  • Γιώργος και Άννα Κοπιδάκη, ο ποιητής Νίκος Λεβέντης, ο ζωγράφος Γιάννης Ναζλίδης, o σκηνοθέτης Σταύρος Ψιλλάκης, Εύα Γραμματικάκη, Γιάννης Δρακάκης, Σουζάνα Ταμπακοπούλου, Δημήτρης Ανδρεαδάκης, Νταϊάνα και Δημήτρης Διαμαντόπουλος,  π.Σταμάτης Σκλήρης, Μαρίνα και Γιάννης Κολιομίχος, Πελαγία Κυριαζή, Ιάκωβος Μίσχαλης και πολλοί πολλοί ακόμη. 

*Αρχιτέκτων, Ιστορικός Αρχιτεκτονικής, Ιστορικός Τέχνης.

**Αφιερώνεται στην Άννα και Γιώργο Κοπιδάκη που στο φιλόξενο σπίτι τους στις Άνω Ασίτες έχουμε απολαύσει πολλά πνευματικά καλοκαιρινά συμπόσια στην  μυρωδάτη και δροσερή αυλή τους.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οδύσσεια, ραψωδία φ`
«Βουκόλε και χοιροβοσκέ εάν οι θεοί θελήσουν και έλθει ο αφέντης σας ο θείος Οδυσσέας εσείς θα του συνδράμετε ή θα τον αρνηθείτε: Μιλήστε μου ελεύθερα, τι η καρδιά σας θέλει».
Οδύσσεια, ραψωδία φ`
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οδύσσεια, ραψωδία υ`. Το αίμα πάντα πίσω του και άλλο αίμα φέρνει
Σαν χάραξε στον ουρανό η ρόδινη αυγούλα ξύπνησε ο πολύπαθος, πολύτροπος Οδυσσέας και άκουσε το σπαραγμό και θρήνο της κυράς του. Σα μοιρολόι ήτανε, για την κακή της μοίρα, που χάθηκε ο άντρας της και άλλον...
Οδύσσεια, ραψωδία υ`. Το αίμα πάντα πίσω του και άλλο αίμα φέρνει
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οδύσσεια, ραψωδία σ`: Πιο αχαμνό απ`τον άνθρωπο, πλάσμα στη γη δεν έχει
Όλα τα είπε ήρεμα ο θεϊκός Δυσσέας κι αμέσως στάλαξε κρασί, χοή στους αθανάτους, ήπιε κατόπιν και αυτός απ` το χρυσό ποτήρι κι έπειτα εις τ` Αμφίνομου το έδωσε το χέρι, χοή να κάνει και αυτός, στους αθανάτους...
Οδύσσεια, ραψωδία σ`: Πιο αχαμνό απ`τον άνθρωπο, πλάσμα στη γη δεν έχει

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας