Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Απλότητα
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Απλότητα

  • A-
  • A+

Απλότητα

 

Η πιο σαγηνευτική στρατηγική με την οποία το μοντέλο της αγοράς διαχέει την ολέθρια επιρροή της είναι να προσκαλεί τα θύματά της (και κυρίως τα πιο ευάλωτα: νήπια, εφήβους, νοικοκυρές, συνταξιούχους, ανέργους) να αφεθούν στη μοίρα τους, να ακολουθήσουν την ελάχιστη αντίσταση, να παραιτηθούν σ’ εκείνη τη συνθήκη που είναι η μόνη που μπορεί να εξασφαλίσει την ελευθερία.

Το μοντέλο αυτό προτείνει παραδείγματα προς θαυμασμό και μίμηση πρόσωπα χωρίς καμιά κουλτούρα και ταλέντο, που αποκτούν εύκολη δημοσιότητα για το μόνο γεγονός ότι προβάλλονται στον δημόσιο χώρο∙ και μέσα από αυτά υπαγορεύει ότι δεν αξίζει τον κόπο να προσπαθήσουν πολύ, επειδή αυτά που μετρούν στη ζωή, η επιτυχία και το χρήμα, πέφτουν από τον ουρανό όπως το μάννα, χωρίς καμιά προσπάθεια από τη μεριά τους.

Ο μύθος της ευκολίας (εξάλλου απατηλός, γιατί οι τυχεροί είναι λίγοι∙ οι υπόλοιποι παραμένουν καρφωμένοι στη μιζέρια τους) είναι ένας επικίνδυνος εχθρός: καταπνίγει και αποδομεί τον ανθρωπισμό μας και μας καθιστά άβουλα και κενά άτομα, εύκολη λεία (κι αυτό δεν είναι αυταπάτη, αντίθετα είναι ο σκοπός ολόκληρου του εγχειρήματος) των «συμβουλών για τις αγορές». Και για ν’ αντιταχθούμε σ’ αυτό, πρέπει να υπογραμμίσουμε την άλλη όψη του νομίσματος: τις επιπλοκές τόσο απέλπιδες όσο και άσκοπες στις οποίες είμαστε υποταγμένοι μόλις ψάχνουμε να ασκήσουμε έναν ελάχιστο έλεγχο της μοίρας μας∙ οι περιπεπλεγμένοι γραφειοκρατικοί λαβύρινθοι, τεχνικοί και επαγγελματικοί στους οποίους πρέπει να κατευθύνονται (και να εξαφανίζονται) οι νόμιμες ανάγκες απαλλαγής ή προσχηματικές δικαιολογίες.

Μέσα από το πνεύμα της ρήσης του Μπρεχτ «το απλό είναι το δύσκολο να κάνουμε», βάζουμε σε αντίθεση την ευκολία με την απλότητα. Η πρώτη πραγματοποιείται κάνοντας «ό,τι βρέξει ας κατεβάσει»∙ αντίθετα η δεύτερη είναι το αποτέλεσμα (ποτέ οριστικό) της διαρκούς και κοπιαστικής προσπάθειας να αρθρώσουν την ελευθερία τους ταυτίζοντας με ακρίβεια τις διάφορες φόρμες που δίνουν υπόσταση και περιεχόμενο, εμβαθύνοντας τη συμβολή τους, διαγράφοντας αγκυλώσεις και μετασχηματίζοντας σταδιακά μια χαώδη σύγχυση σε έναν διάλογο ανάμεσα σε πρόσωπα «καθαρά και διακεκριμένα».

Σ’ αυτή την απλότητα ως επιλογή ζωής αντιστοιχεί μια εκφραστική απλότητα που τείνει να πραγματοποιήσει μια αυθεντική επικοινωνία και να ξαναδεί όσα είπαμε: να αναδείξει τη δομή, να εξαλείψει τα ανέξοδα φτερουγίσματα, να ορίσει ξανά, συνειδητά, τους στόχους. Και συχνά, να περιορίσει τον αριθμό των λέξεων σε χρήση, επιλέγοντας με προσοχή εκείνες που μπορούν να φωτίσουν την πορεία και διαγράφοντας, χωρίς οίκτο, εκείνες που δημιουργούν μόνο σύγχυση. Κι εδώ όμως οι εχθροί είναι οι ίδιοι: από τη μια μεριά εκείνοι που προσκαλούν σε έναν τυφλό πολιτισμικό και ηθικό αναλφαβητισμό κι από την άλλη η αλαζονεία των υπερφίαλων διανοουμένων που έχουν το σκοτάδι για υπογραφή τους και την απόσταση που τους επιτρέπει να καθορίσουν από τον «τρελό όχλο» ένα status symbol.

*ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Υπερουράνιος τόπος
Να υπήρχε λέει εκείνος ο τόπος του πλατωνικού μύθου… Ενας τόπος, ένας κόσμος ιδεατός, πέρα από οτιδήποτε υλικό, εκεί όπου υπάρχουν τα νοητά αρχέτυπα των αισθητών πραγμάτων, οι ιδέες. Καθαρή αλήθεια, καθαρή...
Υπερουράνιος τόπος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οργανικός διανοούμενος σήμερα
Τι σημαίνει σήμερα οργανικός διανοούμενος; Αν απαντήσουμε ότι οργανικός διανοούμενος σημαίνει πνευματικός καθοδηγητής μιας τάξης, παραγωγός μιας ιδεολογίας ή ενός συστήματος αξιών, τις οποίες ιστορικά η τάξη...
Οργανικός διανοούμενος σήμερα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο «συνηθισμένος» άνθρωπος
Ηξερε πολύ καλά τι επιθυμούσε από τη ζωή. Ηθελε απλά να είναι κάποιος που απολαμβάνει την παρέα και το κρασί με τους φίλους του, που παντρεύτηκε το κορίτσι που του άρεσε, που βλέπει ποδόσφαιρο τις Κυριακές και...
Ο «συνηθισμένος» άνθρωπος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γλώσσα έλλογης φωτιάς
Δικαιοσύνη-πρόσφυγας, Λαός μαρτυρίου. Βγάζουν οι λέξεις πτώματα, οι τελείες οιμωγές. Γλώσσα έλλογης φωτιάς λάμνει με το σπασμένο κουπί του Μέτρου και της Δικαιοσύνης. Η σοφία των πολιτών χωρίς βία κάνει...
Γλώσσα έλλογης φωτιάς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η δυνατότητα του «άλλου»
Η Ιστορία δεν είναι ένα μεγάλο παιχνίδι με μηδενικό άθροισμα, που χαρακτηρίζεται από μια ορισμένη ποσότητα αγαθών, η διανομή των οποίων καθορίζεται από τη γνώση των νόμων της Ιστορίας. Αντίθετα, η Ιστορία...
Η δυνατότητα του «άλλου»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας