Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η κρίση της μεταπολίτευσης
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η κρίση της μεταπολίτευσης

  • A-
  • A+

«Ο ιστορικός κύκλος της μεταπολίτευσης του 1974 έχει πλέον κλείσει», όπως επιχειρηματολογούν κάποιοι, ή «το δημοκρατικό κεκτημένο που δημιούργησε» υπονομεύεται συστηματικά από έναν εχθρικό απέναντι σε αυτό συνδυασμό κυβερνητικού κράτους και παρακράτους;

Το 1974 η χώρα πέρασε από τη δικτατορία στη δημοκρατική διακυβέρνηση. Η μετάβαση αυτή, παρότι έγινε υπό δραματικές συνθήκες λόγω του κυπριακού προβλήματος, υπήρξε στην πραγματικότητα ένα αναγκαίο βήμα εκδημοκρατισμού, στο πλαίσιο του οποίου ο στρατός υποχρεώθηκε να παραδώσει άνευ όρων την εξουσία στον πολιτικό κόσμο, υπό την προδικτατορική μάλιστα εκδοχή του.

Ο σταδιακός εκφυλισμός της στρατιωτικής δικτατορίας και η συγκλονιστική έκταση του κυπριακού θέματος επέβαλαν, όχι ένα απλό μεταβατικό καθεστώς ελεγχόμενης «φιλελευθεροποίησης», το οποίο άλλωστε ως πολιτικό εγχείρημα της δικτατορίας κατέρρευσε μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου, αλλά την ειρηνική, οριστική και αμετάκλητη μετάβαση σε ένα δημοκρατικό καθεστώς.

Η μεταπολίτευση του 1974 δεν αντιμετώπισε μόνο τις συνέπειες του στρατιωτικού πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967, αλλά, σε μεγάλο βαθμό, και τις συνέπειες του εμφύλιου πολέμου. Ακύρωσε μερικώς μέχρι το 1981 και πλήρως μετά το 1981 την καχεκτική ή χωλή ή ανάπηρη «δημοκρατία» των μετεμφυλιακών χρόνων. Το πολιτικό σύστημα, δηλαδή, της άγριας δίωξης του δημοκρατικού και αριστερού φρονήματος, που άρχιζε από την εκτέλεση για να καταλήξει μέσω της φυλακής και της εξορίας στη στέρηση της άδειας λειτουργίας περιπτέρου.

Η νομιμοποίηση του ΚΚΕ, ως συνακόλουθο αποτέλεσμα των ηρωικών εθνικών και κοινωνικών αγώνων του κόμματος αυτού, υπήρξε ενδεικτική πράξη του θεσμικού και πολιτικού εκδημοκρατισμού.

Παραλλήλως, τίθενται επί τάπητος χρόνια προβλήματα της πολιτικής ζωής, όπως ο ρόλος της βασιλείας και η μορφή του δημοκρατικού πολιτεύματος. Με ένα ελεύθερο δημοψήφισμα, ο λαός κατάργησε τη βασιλεία, η οποία διαχρονικώς και παγίως υπήρξε σταθερή πηγή πολιτειακής εκτροπής και πολιτικής ανωμαλίας.

Στις ιδιοτροπίες της Ιστορίας ανήκει το γεγονός ότι ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, εκ των πρωταγωνιστών, αναμφισβητήτως, του μετεμφυλιακού αυταρχικού κράτους, άφησε θετικό και οπωσδήποτε σημαντικό αποτύπωμα επί του δημοκρατικού κεκτημένου μετά το 1974.

Σήμερα το πολιτικοκυβερνητικό σύστημα εξελίσσεται πλέον σε αυτό μιας ιδιόρρυθμης φεουδαρχίας, με κύρια χαρακτηριστικά και πρωταγωνιστές.

Τους ιδιοκτήτες των μιντιακών ομίλων ως δημιουργούς και αρχηγέτες της συστημικής στρέβλωσης. Η πολιτική ζωή προσδιορίζεται και είναι πλέον προσαρμοσμένη στις εντολές τους.

Η διαπλοκή ως εκ τούτου, δηλαδή η σχέση των μεγάλων τηλεοπτικών ιδιωτικών επιχειρήσεων με τη δημόσια και πολιτική ζωή, κατέστησε απολύτως δυσδιάκριτα τα όρια πολιτικής και επιχειρηματικής εξουσίας. Ως αποκορύφωση του φαινομένου, η λίστα Πέτσα.

Παραλλήλως, οι δημοσκοπήσεις υποκαθιστούν κάθε παραγωγή πολιτικής. Ο πραγματικός λαός ως εκ τούτου και πάλι αντικαθίσταται στο νέο σύστημα από έναν ψεύτικο παραθεσμικό «λαό».

Τους «επιφανείς» εκπροσώπους του οικονομικού κατεστημένου, οι οποίοι προδιαγράφουν βασικούς θεσμούς του κοινωνικού κράτους.

Τμήμα της Δικαιοσύνης σε ρόλο συγκοινωνούντων δοχείων ή υπομόχλιου της συστημικής τερατογένεσης (βλέπε τις υποθέσεις Παπαγγελόπουλου και Τουλουπάκη).

Τους αναθεωρητές της Ιστορίας από τον χώρο των Πανεπιστημίων, της διανόησης και γενικά των γραμμάτων (βλέπε Δημήτρη Ψαρρά, «Το φάντασμα της χούντας και η Δεξιά», «Εφ.Συν.», 24/07/2020).

Ολοι αυτοί συγκλίνουν τελικά σε μία υποτελή κυβέρνηση και απεργάζονται την ανατροπή και κατάργηση του μεταπολιτευτικού κεκτημένου και την επαναφορά του ζοφερού κράτους των ετών 1950-1967.

Μισούν και αποστρέφονται τη μεταπολιτευτική δημοκρατικότητα και διαφορετικότητα.

Οι πολίτες καλούνται να υπερασπιστούν σθεναρώς τα όσα δημοκρατικά κεκτημένα απομένουν.

* ομότιμος καθηγητής, πρώην αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Αιγαίου

ΑΠΟΨΕΙΣ
Πότε τελείωσε ο Εμφύλιος;
Το γεγονός και μόνο ότι η Αριστερά κέρδισε εκλογές, κυβέρνησε επί τεσσεράμισι χρόνια και μετά έχασε τις εκλογές και παρέδωσε την εξουσία, και όλα αυτά χωρίς να ανοίξει μύτη, αποδεικνύει ότι ο Εμφύλιος ανήκει...
Πότε τελείωσε ο Εμφύλιος;
ΑΠΟΨΕΙΣ
H Opus Dei
Η οργάνωση αυτή διαμόρφωσε τη μία από τις δύο πολιτικές οικογένειες στη φρανκική Ισπανία, ενώ η άλλη ήταν ο στρατός και οι Φαλαγγίτες, όσοι δηλαδή διαμόρφωσαν την Ισπανική Φάλαγγα, υπερ-συντηρητική...
H Opus Dei
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θεσσαλονίκη μου
Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη με μεγάλη ιστορία, σταυροδρόμι πολιτισμών, πόλη πολυπολιτισμική, στο αντάμωμα Ανατολής και Δύσης. Στα εκατό και πλέον χρόνια μετά την απελευθέρωση και την ένταξή της στο ελληνικό...
Θεσσαλονίκη μου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι άλλαξε και τι δεν άλλαξε
Τα πενηντάχρονα από την 21η Απριλίου 1967 έφεραν ξανά στο προσκήνιο το πραξικόπημα, τη δικτατορία, την πτώση της και τι επακολούθησε. Με την ευκαιρία αυτή, αξίζει ίσως τον κόπο να σκεφτούμε πόσο και πώς...
Τι άλλαξε και τι δεν άλλαξε
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Ιστορία άργησε τριάντα εννέα χρόνια
Η Παρασκευή 20 Νοεμβρίου του 1936 ήταν σημαδιακή ημέρα για τον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο. Εκείνο το ξημέρωμα, στις οδομαχίες της Μαδρίτης, o Μπουεναβεντούρα Ντουρούτι –εμβληματική φυσιογνωμία των αναρχικών–...
Η Ιστορία άργησε τριάντα εννέα χρόνια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αν ο ΕΛΑΣ καταλάμβανε την Αθήνα
Αν είχε επιτραπεί στον EΛAΣ να μπει τον Οκτώβριο του '44 στην Αθήνα, θα είχαμε μια εντελώς διαφορετική εξέλιξη της χώρας. Δεν θα υπήρχε λόγος για το αιματοκύλισμα που ακολούθησε, ούτε θα πρωταγωνιστούσαν...
Αν ο ΕΛΑΣ καταλάμβανε την Αθήνα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας