Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Δόντια σφιγμένα απέναντι στον δικτάτορα
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Δόντια σφιγμένα απέναντι στον δικτάτορα

  • A-
  • A+
Μαρτυρία από τη δίκη για τη σφαγή του Πολυτεχνείου: Κάποια στιγμή διασταυρώνονται τα βλέμματά μας. Δίχως να σκεφτώ καθόλου, σφίγγω τα δόντια μου, του τα δείχνω και κουνάω απειλητικά δεξιά-αριστερά το κεφάλι μου. Από τη στιγμή αυτή και μετά ο Παπαδόπουλος κάθεται σε αναμμένα κάρβουνα. Ποιος ξέρει τι σκέφτεται. Συνωμότης ο ίδιος μια ζωή, φοβάται και τη σκιά του.

Αρχές Μεταπολίτευσης και εγώ μηχανικός στη βιομηχανία. Από την ποίηση του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος στον θόρυβο, τη σκόνη, την ένταση και τον ρεαλισμό της παραγωγής. Από τη βουτιά στον ουρανό στην πεζότητα της καθημερινότητας και της επιβίωσης. Κάποιο πρωί, ο διευθυντής του εργοστασίου, στην καθημερινή μας συνάντηση, με ρωτά: «Ποιος Δαφέρμος θα καταθέσει αύριο ως μάρτυρας στη δίκη του Πολυτεχνείου;» «Πού το μάθατε;» τον ρωτώ. «Η τηλεόραση το είπε», μου απαντά. Δεν είχα μάθει τίποτα! «Μάλλον εγώ είμαι», του λέω, «μπορώ να μην έλθω αύριο στη δουλειά;» Παίρνω την άδεια.

Δεν γνωρίζω πώς προέκυψε. Κανείς δεν με είχε ενημερώσει. Εξάλλου, μετά την πτώση της χούντας, κομμάτια και θρύψαλα το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα. Ο καθείς και η πορεία του. Εκ των υστέρων έμαθα ότι ένας δικηγόρος της πολιτικής αγωγής, με ένα νομικό τερτίπι, κατάφερε να κληθούν μέλη της συντονιστικής επιτροπής ως μάρτυρες κατηγορίας. Καμιά όμως συνεννόηση με τον δικηγόρο για το πού πρέπει να ρίξω το βάρος της κατάθεσής μου. Πάω στα τυφλά.

Πρωί πρωί καταφθάνω στον Κορυδαλλό. Συναντώ και κάποιους από τους παλιούς συναγωνιστές. Τυπικές οι συζητήσεις. Το κλίμα έχει αλλάξει. Ο καθένας και η καριέρα του, ο καθένας και η θλίψη του. Τώρα άλλοι κάνουν κουμάντο. Η δίκη της σφαγής του Πολυτεχνείου μοιάζει ρουτίνα. Τα πολιτικά πράγματα εξελίσσονται προς την αντίθετη κατεύθυνση από εκείνη που θα ήθελε το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα. Θέλουμε να καταδικαστούν ο Παπαδόπουλος και η παρέα του. Και μετά τι; Ο πανίσχυρος Καραμανλής δεν επιτρέπει καν την αποχουντοποίηση του Στρατού, της Δικαιοσύνης και του κρατικού μηχανισμού. Μόνο λίγοι καθηγητές ΑΕΙ διώχτηκαν κάτω από το βάρος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου.

Η δίκη αρχίζει. Ολοι στις θέσεις τους. Κάθομαι λοξά απέναντί τους και τους παρατηρώ. Πρώτη φορά βρίσκομαι τόσο κοντά με τον Παπαδόπουλο. Φέρνω στη σκέψη μου τα δραματικά γεγονότα που προκάλεσαν τούτα τα ανόητα υποκείμενα. Αν δεν κατείχαν όπλα, είναι σίγουρο ότι θα περνούσαν απαρατήρητα από τούτη τη ζωή ό,τι και αν έκαναν, όποιες φιλοδοξίες και αν είχαν. Ελάχιστη σκέψη χωρά στα μικρά τους κεφάλια. Παρατηρώ περισσότερο τον Παπαδόπουλο με το ανήσυχο και νευρικό βλέμμα. Κάποια στιγμή διασταυρώνονται τα βλέμματά μας. Δίχως να σκεφτώ καθόλου, σφίγγω τα δόντια μου, του τα δείχνω και κουνάω απειλητικά δεξιά-αριστερά το κεφάλι μου.

Από τη στιγμή αυτή και μετά ο Παπαδόπουλος κάθεται σε αναμμένα κάρβουνα. Ποιος ξέρει τι σκέφτεται. Συνωμότης ο ίδιος μια ζωή, φοβάται και τη σκιά του. Αλλά αν κάποιος θέλει να του κάνει κακό, του φανερώνεται πρώτα με αυτόν τον τρόπο; Η δύσκολη θέση που βρίσκεται, φαίνεται, δεν βοηθά καθόλου τη σκέψη του. Ο ίδιος, αν και ξεσκολισμένος συνωμότης, την πάτησε από τον Ιωαννίδη. Τι να φοβήθηκε άραγε μέσα στο δικαστήριο;

Από εκείνη τη στιγμή και μετά, όπου και να πάω με παρακολουθεί με το βλέμμα του. Στο διάλειμμα της δίκης, καθώς φεύγει από την αίθουσα, γυρνά το κεφάλι του και ανήσυχος ψάχνει να δει πού είμαι. Ενας μικροπανικός τον έχει καταλάβει. Εγώ το διασκεδάζω. Μόλις με κοιτάζει, αγριεύω το βλέμμα μου. Εκείνος αμέσως γυρνά το κεφάλι του αλλού. Ηταν μια πολύ διασκεδαστική στιγμή.

Φαίνεται πως τα άτομα αυτά, όταν δεν είχαν μόνο αυτοί τα όπλα, η ανδρεία τους βούλιαζε απολύτως στον φόβο. Το περιστατικό αυτό το είχα εντελώς ξεχάσει, ως κάτι το ασήμαντο. Τώρα το βρίσκω ως ένα ιδιαίτερα διασκεδαστικό γεγονός.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η εξωτικοποίηση της δικτατορίας
Η δικτατορία υπήρξε μία από τις μελανές σελίδες της ελληνικής ιστορίας, αλλά δεν μπορούμε να τις σκίζουμε αυτές τις σελίδες για να εξωραΐσουμε την ιστορία μας, ούτε να εξοβελίζουμε τους δικτάτορες από τη σειρά...
Η εξωτικοποίηση της δικτατορίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αντιστάθηκε σε κάθε μορφή εξουσίας
Η αδράνεια ροκανίζει το μέλλον. Είναι τίτλος βιβλίου του Περικλή, που σημαίνει, για να έχουμε μέλλον, πρέπει να σταθούμε όρθιοι, σπάζοντας τους αρμούς της ακινησίας κάθε μέρα.
Αντιστάθηκε σε κάθε μορφή εξουσίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σκέψεις για την αντίσταση κατά της χούντας
Τα χριστούγεννα του 1969 ο Ανδρέας Παπανδρέου στο σπίτι του στο Τορόντο ξεδίπλωσε στον Αντώνη Τρίτση τη νέα στρατηγική του κατά της χούντας με δυναμικές αντιστασιακές πράξεις, εν όψει των συνόδων του ΝΑΤΟ το...
Σκέψεις για την αντίσταση κατά της χούντας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το Πολυτεχνείο του 1973 ανήκει σε ένα σπάνιο αστερισμό...
Ήρθε ξανά η επέτειος του Πολυτεχνείου, σε μία κάπως μουδιασμένη εποχιακή συγκυρία είναι η αλήθεια. Και πάρα πολλοί μπαίνουν στη διαδικασία να διερευνήσουν πτυχές των συμβολισμών και της ουσίας της...
Το Πολυτεχνείο του 1973 ανήκει σε ένα σπάνιο αστερισμό...
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εκσυγχρονιστικές δικτατορίες
Μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, αρκετές χώρες που δεν μπήκαν στον παράδεισο της εκβιομηχάνισης και του εκσυγχρονισμού των χωρών του πυρήνα της Δύσης πράγματι προχώρησαν σε εθνικιστικές, αυταρχικές και φασιστικές...
Εκσυγχρονιστικές δικτατορίες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι άλλαξε και τι δεν άλλαξε
Τα πενηντάχρονα από την 21η Απριλίου 1967 έφεραν ξανά στο προσκήνιο το πραξικόπημα, τη δικτατορία, την πτώση της και τι επακολούθησε. Με την ευκαιρία αυτή, αξίζει ίσως τον κόπο να σκεφτούμε πόσο και πώς...
Τι άλλαξε και τι δεν άλλαξε

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας