Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι συμφωνίες δεν λειτουργούν μονομερώς
AP Photo
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι συμφωνίες δεν λειτουργούν μονομερώς

  • A-
  • A+
Το Ιράν, παρά τις μονομερείς ενέργειες των ΗΠΑ, κατόπιν αιτήματος των ηγετών των υπόλοιπων μερών της Συμφωνίας, ανέβαλε την άσκηση του δικαιώματός του ως προς την παύση των δεσμεύσεών του, δίνοντας ευκαιρία στη διπλωματία. Στην πραγματικότητα, το Ιράν, με καλή πίστη, αρνήθηκε να λάβει αντίμετρα, ώστε αυτό το σημαντικό διπλωματικό έγγραφο να μην καταρρεύσει.

ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (ΚΟΣΔ) ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ 5 ΕΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ

Το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (ΚΟΣΔ) ή Συμφωνία για το Πυρηνικό Πρόγραμμα του Ιράν είναι προϊόν μιας πολύμηνης, συνεχoύς και ολοκληρωμένης διαπραγματευτικής διαδικασίας, η οποία ξεκίνησε στις 24 Νοεμβρίου 2013 και ολοκληρώθηκε στις 14 Ιουλίου 2015 στη Βιέννη με την υπογραφή των εκπροσώπων της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και τις χώρες 5+1 (Κίνα, Γαλλία, Βρετανία, ΗΠΑ, Ρωσία και Γερμανία).

Το ΚΟΣΔ έχει 159 σελίδες, 37 άρθρα και 5 παραρτήματα τα οποία αφορούν διάφορους τομείς όπως τα πυρηνικά θέματα, τις δεσμεύσεις άρσης κυρώσεων, την πυρηνική συνεργασία του Ιράν με τα άλλα μέρη της Συμφωνίας, τη Μεικτή Επιτροπή του ΚΟΣΔ και τέλος το εκτελεστικό σχέδιο και τη διαδικασία εφαρμογής της Συμφωνίας. Μία εβδομάδα μετά την υπογραφή της Συμφωνίας, στις 20 Ιουλίου 2015, το Συμβούλιο Ασφάλειας του ΟΗΕ με το ψήφισμα 2231 επικύρωσε το ΚΟΣΔ και στις 16 Ιανουαρίου 2016 μπήκε στη φάση εφαρμογής.

Η Συμφωνία είχε μια ισορροπημένη και σχετικά ομαλή διαδικασία εφαρμογής, παρά τη συνέχιση κάποιων εμποδίων να αποκομίσει το Ιράν τα οικονομικά οφέλη που προέβλεπε το ΚΟΣΔ.

Δυστυχώς, με την ανάληψη εξουσίας του νέου προέδρου των ΗΠΑ τον Ιανουάριο του 2017, ξεκίνησαν οι παράνομες προσπάθειες της χώρας αυτής για την επανεξέταση ή την απόσυρση από το ΚΟΣΔ. Οι ΗΠΑ, λόγω της αποτυχίας τους να συστρατεύσουν τα άλλα μέρη της συμφωνίας στην πολιτική εκφοβισμού έναντι του Ιράν, αποσύρθηκαν με μονομερή και παράνομο τρόπο από το ΚΟΣΔ και στις 8 Μαΐου 2018 ξεκίνησαν την παράνομη διαδικασία επαναφοράς κυρώσεων, κάτι που διατάραξε σοβαρά τα οφέλη και τα νόμιμα συμφέροντα του Ιράν στο πλαίσιο του ΚΟΣΔ.

Το ΚΟΣΔ αποτελείται από τρεις βασικούς πυλώνες: οικονομικά προνόμια, τεχνικά και πυρηνικά ζητήματα και πολιτικά και νομικά ζητήματα. Οσον αφορά τα οικονομικά προνόμια, με την παράνομη αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΚΟΣΔ και την επιστροφή μονομερών κυρώσεων, όχι μόνο κατέρρευσε η οικονομική βάση της Συμφωνίας, αλλά ξεκίνησε η εκστρατεία της μέγιστης πίεσης, φέροντας το Ιράν καθημερινά αντιμέτωπο με νέα εμπόδια.

Σχετικά με τα τεχνικά και τα πυρηνικά ζητήματα, οι ΗΠΑ, μη ανανεώνοντας τις απαλλαγές των πυρηνικών κυρώσεων, όχι μόνο δεν εκπλήρωσαν τις δικές τους υποχρεώσεις, αλλά εμπόδισαν και τα άλλα μέρη να τις εκπληρώσουν.

Αναφορικά με τις νομικές και πολιτικές συνέπειες του ΚΟΣΔ, το οποίο σήμερα αποτελεί το πιο σημαντικό μέρος της συμφωνίας που παραμένει ακόμα σε ισχύ, το αμερικανικό καθεστώς προσπαθεί με διάφορους τρόπους και χρησιμοποιώντας πολιτικά μέσα να απομονώσει το Ιράν και τις άλλες χώρες-μέλη του ΚΟΣΔ, με σκοπό να δώσει τη χαριστική βολή σε αυτή τη σημαντική διεθνή συμφωνία.

Το Ιράν, παρά τις μονομερείς ενέργειες των ΗΠΑ, κατόπιν αιτήματος των ηγετών των υπόλοιπων μερών της Συμφωνίας, ανέβαλε την άσκηση του δικαιώματός του ως προς την παύση των δεσμεύσεών του, δίνοντας ευκαιρία στη διπλωματία. Στην πραγματικότητα, το Ιράν, με καλή πίστη, αρνήθηκε να λάβει αντίμετρα, ώστε αυτό το σημαντικό διπλωματικό έγγραφο να μην καταρρεύσει.

Οι άλλες χώρες που παραμένουν στη Συμφωνία, ιδίως οι ευρωπαϊκές, σε ανακοινώσεις τους δεσμεύτηκαν για τη διαμόρφωση και εφαρμογή ορισμένων μέτρων προς όφελος του Ιράν (συγκεκριμένα 11 δεσμεύσεις με σκοπό τη συνέχιση της συμμόρφωσης του Ιράν με το ΚΟΣΔ). Ειδικότερα οι 3 ευρωπαϊκές χώρες, επιπλέον των δεσμεύσεών τους για την επικαιροποίηση του Blocking Statue, με σκοπό την υποστήριξη ευρωπαϊκών εταιρειών που επιθυμούν να συνεργαστούν με το Ιράν, τη ρύθμιση προγράμματος συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (EIB), τον σχεδιασμό και την εκτέλεση πολυάριθμων και ειδικών μηχανισμών SPV με σκοπό την αναζήτηση τρόπων για την επαναφορά της διμερούς οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας στα αναμενόμενα επίπεδα, δημιούργησαν και καταχώρισαν ένα σύστημα για την υποστήριξη των συναλλαγών με το Ιράν (INSTEX) στις 31 Ιανουαρίου 2019. Δυστυχώς όμως, παρά τη δέσμευση των τριών ευρωπαϊκών χωρών να εκπληρώσουν τις προαναφερθείσες δεσμεύσεις, καμία από αυτές τις περιπτώσεις δεν έχει εφαρμοστεί στην πράξη και η ευρωπαϊκή τρόικα δεν έχει κατορθώσει να βρει τρόπους για να εξυπηρετούνται τα προβλεπόμενα από τη Συμφωνία συμφέροντα του Ιράν. Με άλλα λόγια, η απάντηση των τριών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων στη «στρατηγική αυτοσυγκράτηση» του Ιράν δεν ήταν μόνο δυσανάλογη με τον φιλόδοξο ισχυρισμό της «στρατηγικής ανεξαρτησίας» της Ευρώπης, αλλά η απάντησή αυτή ήταν υπερβολικά προσηλωμένη στην πολιτική της μέγιστης πίεσης των ΗΠΑ.

Δεδομένου ότι η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν μπόρεσε μέσω του μηχανισμού επίλυσης των διαφορών να επιτύχει κάποιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα προκειμένου να αποτρέψει τις παράνομες και μονομερείς ενέργειες των ΗΠΑ, αλλά και τη συνέχιση των προβλημάτων από την απόσυρση των ΗΠΑ και την αποτυχία των τριών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων στην εκπλήρωση των δεσμεύσεών τους, το Ιράν δεν είχε άλλη επιλογή από το να ασκήσει τα δικαιώματά του λαμβάνοντας αντίμετρα και τερματίζοντας σε πέντε στάδια την εκπλήρωση μέρους των υποχρεώσεών του. Αυτή η απόφαση που είναι δικαίωμα του Ιράν με βάση τα άρθρα 26 και 36 της Συμφωνίας δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση απόσυρση ή παραβίαση εκ μέρους του Ιράν και αν τα άλλα μέρη της Συμφωνίας εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, το Ιράν θα επανέλθει επίσης στην εκπλήρωση των δεσμεύσεών του.

Τώρα, πέντε χρόνια από την υπογραφή της Συμφωνίας και εν όψει του χρονοδιαγράμματος για την άρση του εμπάργκο εξοπλισμών, όπως ορίζονται στο ψήφισμα 2231, οι ΗΠΑ επιδιώκουν και πάλι να επαναλάβουν τις παράνομες ενέργειές τους και να αλλάξουν το χρονοδιάγραμμα, το οποίο ωστόσο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ψηφίσματος 2231. Ομως, οποιαδήποτε προσπάθεια τροποποίησης του χρονοδιαγράμματος θα ήταν επιζήμια για την ακεραιότητα του ψηφίσματος.

Σύμφωνα με μία από τις θεμελιώδεις αρχές του Διεθνούς Δικαίου που διέπει τις διεθνείς σχέσεις και με βάση τη συμβουλευτική γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου στην υπόθεση της Ναμίμπιας το 1971, ένα μέρος που δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του στο πλαίσιο μιας σχέσης δεν δικαιούται να απολαμβάνει τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτή τη σχέση. Με άλλα λόγια, μια κυβέρνηση που απέσυρε τη συμμετοχή της από το ΚΟΣΔ και δεν εκπλήρωσε τις δεσμεύσεις της στο πλαίσιο του ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να διεκδικήσει οποιοδήποτε δικαίωμα.

*πρέσβης της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν στην Αθήνα

ΑΠΟΨΕΙΣ
Χρησιμοποιώντας το Συμβούλιο Ασφαλείας για την καταστροφή του
Η διεθνής κοινότητα εν γένει -και ειδικότερα το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ- βρίσκεται ενώπιον μιας σημαντικής απόφασης: θα διασφαλίσουμε τον σεβασμό του κράτους δικαίου ή επιστρέφουμε στον νόμο της ζούγκλας;
Χρησιμοποιώντας το Συμβούλιο Ασφαλείας για την καταστροφή του
ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
ΟΗΕ: Το Ιράν αυξάνει το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου, παραβιάζοντας τη συμφωνία του 2015
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) ανακοίνωσε ότι το Ιράν αύξησε περαιτέρω το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου και τη διύλισή του σε υψηλότερη καθαρότητα πάνω από τα επιτρεπτά όρια της διεθνούς...
ΟΗΕ: Το Ιράν αυξάνει το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου, παραβιάζοντας τη συμφωνία του 2015
ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
Ιράν καλεί ΟΗΕ να επιβεβαιώσει τη συμμόρφωση στην πυρηνική συμφωνία
Ο ΟΗΕ πρέπει να επιβεβαιώσει ότι το Ιράν τηρεί τους όρους της συμφωνίας για το πυρηνικό του πρόγραμμα, σύμφωνα με τον πρόεδρο της χώρας Χασάν Ροχανί. Στη συνάντησή του με τον επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας...
Ιράν καλεί ΟΗΕ να επιβεβαιώσει τη συμμόρφωση στην πυρηνική συμφωνία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιράν - Ελλάδα - Κύπρος
Έχω γράψει πολλές φορές ότι «η Εθνική στρατηγική για την Ελλάδα του 21ου αιώνα δεν μπορεί να είναι άλλη από στρατηγική της Ειρήνης ιδιαιτέρα στα Βαλκάνια και τη Μεσόγειο». Στη βάση αυτή, θεωρώ ότι η κυβέρνηση...
Ιράν - Ελλάδα - Κύπρος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η συμφωνία με το Ιράν
Η κατ’ αρχήν συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας, Βρετανίας, Γαλλίας, Κίνας, Γερμανίας -των πέντε μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ συν τη Γερμανία- και του Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα του τελευταίου...
Η συμφωνία με το Ιράν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γεωπολιτική απορρύθμιση
Αν οι ΗΠΑ τελικά αποχωρήσουν από τη Συνθήκη «Ανοιχτοί Ουρανοί», θα ολοκληρωθεί η αποξήλωση του πλέγματος συμφωνιών της εποχής του Ψυχρού Πολέμου που διασφάλιζαν τη λεγόμενη ισορροπία του τρόμου.
Γεωπολιτική απορρύθμιση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας