• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 12.2°C / 18.4°C
    1 BF
    70%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 12.0°C / 16.0°C
    0 BF
    86%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    15°C 13.0°C / 16.8°C
    2 BF
    76%
  • Ιωάννινα
    Ασθενής ομίχλη
    7°C 6.9°C / 11.4°C
    0 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.9°C / 10.7°C
    0 BF
    93%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.3°C / 14.4°C
    0 BF
    85%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 6.7°C / 8.4°C
    0 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.6°C / 15.7°C
    1 BF
    86%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.5°C / 18.1°C
    0 BF
    70%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 11.9°C / 12.9°C
    2 BF
    88%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.7°C / 18.5°C
    0 BF
    67%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 11.6°C / 14.6°C
    1 BF
    88%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    2 BF
    70%
  • Λάρισα
    Ασθενής ομίχλη
    9°C 8.9°C / 9.5°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    9°C 9.5°C / 9.5°C
    1 BF
    80%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 15.8°C / 19.9°C
    2 BF
    69%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    15°C 12.4°C / 18.6°C
    1 BF
    70%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 8.3°C / 12.7°C
    0 BF
    85%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 11.7°C / 16.1°C
    1 BF
    79%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.8°C / 7.8°C
    1 BF
    83%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ρωμαϊκό μάθημα κοινωνικής αποστασιοποίησης

  • A-
  • A+

Καθώς εξερχόμαστε από μια δύσκολη περίοδο καραντίνας, προκειμένου να προστατευθεί όπως όπως η «μονοκαλλιέργεια» του εν Ελλάδι τουρισμού, η απειλή του ιού δεν έχει πάψει να αιωρείται ανάμεσά μας.

Ενώ λοιπόν ευελπιστούμε σε κάποια σωτήρια γκρουπ τουριστών να κατακλύσουν τις ακτές μας, αρχίζει να διαγράφεται στο βάθος του ορίζοντα το επόμενο κύμα μιας οικονομικής κρίσης, που μάλλον δεν θα την αποφύγουμε, με αυξήσεις στις τιμές εισόδου περιφραγμένων ακτών. Ανεξάρτητα όμως από την οικονομική μας ευελιξία και πολιτική, καλό είναι να θυμόμαστε ότι ακόμα και κατά τη διάρκεια της θερινής σεζόν, η κοινωνική αποστασιοποίηση παραμένει το ισχυρότερο μέτρο που διαθέτουμε εναντίον του κορονοϊού.

Ενδιαφέρον ως προς αυτό το ζήτημα παρουσιάζει ένα απόσπασμα από την πραγματεία Περί Αγροτικών Πραγμάτων (II.3.8-10) του Ρωμαίου πολυμαθή διανοούμενου Μάρκου Τερέντιου Βάρρωνα, όπου ο συγγραφέας αναζητά τον ιδανικό πληθυσμό ενός κοπαδιού οικόσιτων ζώων.

Ο Βάρρων γράφει πως οι αίγες είναι κατάλληλες για μεγάλα, ενώ τα πρόβατα για ολιγάριθμα κοπάδια. Γιατί; Οι αίγες απλώνονται και διασπείρονται στον χώρο, ενώ τα πρόβατα τείνουν να συνωστίζονται. Αυτός ο συνωστισμός των προβάτων είναι που τα κάνει και πιο επιρρεπή σε επιδημίες που εύκολα μπορούν να ξεκληρίσουν μέχρι και ένα ολόκληρο κοπάδι.

Ετσι, λοιπόν, η πρόταση «να είστε κατσίκες και όχι πρόβατα» θα μπορούσε εύκολα να αντικαταστήσει το νέο σλόγκαν του ΕΟΤ «Greece is a state of mind», ενημερώνοντας αποτελεσματικότερα τουρίστες, εγχώριους και μη, περί κοινωνικής αποστασιοποίησης. Επίσης θα έδινε και νέα διάσταση στον φράχτη του Εβρου, αφού κάθε μαντρί χρειάζεται περίφραξη.

Στη συνέχεια του αποσπάσματος, ο Βάρρων αναφέρει την ιστορία του Gaberius, ενός ευκατάστατου Ρωμαίου, ο οποίος διέθετε ένα κτήμα χιλίων iugera (ρωμαϊκή μονάδα μέτρησης). Ακούγοντας από έναν βοσκό πως μπορεί να έχει έως και ένα δηνάριο κέρδος την ημέρα ανά κεφάλι, ο Gaberius αγόρασε χίλιες αίγες, ελπίζοντας ότι θα του αποδίδουν χίλια δηνάρια την ημέρα.

Ομως ο φιλόδοξος επιχειρηματίας δεν υπολόγισε έναν παράγοντα: το μέγεθος του κοπαδιού. Ο Gaberius έβαλε όλα τα ζώα του μαζί σ’ έναν χώρο δημιουργώντας ένα γιγάντιο κοπάδι. Σύντομα, μια επιδημία εξαπλώθηκε με ταχύτατους ρυθμούς και μόλυνε το σύνολο των ζώων. Τελικά αποδείχτηκε πως οι χίλιες αίγες ήταν ένα εξαιρετικά εύθραυστο εμπόρευμα, αφού μέσα σε λίγες μόνο μέρες ο Gaberius έχασε ολόκληρο το κοπάδι και μαζί μ’ αυτό την επένδυσή του.

Η ιστορία του Gaberius μπορεί να εκληφθεί ως μια σκωπτική αλληγορία με ιδιαίτερη συμβολική διάσταση και προειδοποιήσεις για την εποχή του κορονοϊού. Παράλληλα μπορεί να λειτουργήσει μεταφορικά, για να υποστηρίξει τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης. Σε αυτή την περίπτωση εμείς είμαστε οι αίγες που απειλούνται από μία επί/παν-δημία και συνεπώς χρειάζεται να ακολουθήσουμε την τακτική της απομόνωσης σε όσες περιπτώσεις αυτό είναι δυνατό.

Επίσης, μπορούμε να δούμε την ιστορία κυριολεκτικά. Υπό αυτήν τη σκοπιά διαφαίνεται και ένα επιχείρημα, κατά της παρούσας αγροτικής και κτηνοτροφικής παραγωγής, η οποία όχι απλώς επιταχύνει, αλλά μάλλον διευκολύνει την ανάπτυξη και μετάδοση ασθενειών μεταξύ ζώων και ανθρώπων. Πρακτικές όπως ο συνωστισμός των ζώων, η χορήγηση αντιβιοτικών, ορμονών και λοιπών ουσιών δίχως μέτρο, είναι μόνο μερικές από τις αιτίες που οδηγούν τα τελευταία χρόνια στην εμφάνιση νέων ασθενειών.

Σε μια μακρά λίστα, που φτάνει ώς το σήμερα, θα βρούμε ποικιλία ιών (ενδεικτικά ας θυμηθούμε τη γρίπη των χοίρων, των πτηνών, τον MERS, τον SARS κ.λπ.) οι οποίοι αμέσως ή εμμέσως προέκυψαν λόγω ανθρώπινης δραστηριότητας. Εάν ο νέος κορονοϊός εξαπλώθηκε μέσω των «υγρών» αγορών της Κίνας, μέσω ενός εργαστηρίου ή μιας οποιασδήποτε φάρμας ζώων, το επιχείρημα παραμένει ίδιο: το παρόν σύστημα αγροτικής παραγωγής είναι δυσλειτουργικό και επικίνδυνο για τον άνθρωπο και το περιβάλλον, αφού τοποθετεί το κέρδος πάνω από το παγκόσμιο οικοσύστημα.

Επιστρέφοντας στην ιστορία του Βάρρωνα, θα μπορούσαμε να πούμε πως ο Gabberius αποτελεί τον τέλειο επιχειρηματία σύμφωνα με τα σύγχρονα πρότυπα. Ο Gabberius παρατηρεί την αγορά και εντοπίζει έναν χώρο με οικονομικές προοπτικές. Αγνοεί ή και αδιαφορεί για τους κινδύνους που μπορεί να επηρεάσουν την επένδυσή του αναζητώντας εύκολο και γρήγορο κέρδος. Μολονότι η αποτυχία του θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στον ίδιο, τελικά αυτοί που πραγματικά θα την πληρώσουν είναι τα αιγοπρόβατα.

Η κοινωνική αποστασιοποίηση είναι το ελάχιστο ζητούμενο αυτή την περίοδο από όλους μας. Αλλωστε όλοι συμφωνούμε πως το τελευταίο που χρειάζεται η ελληνική κοινωνία αυτή τη στιγμή είναι μια νέα ραγδαία έξαρση των κρουσμάτων. Στην περίπτωση όμως που τα νησιά γεμίσουν ασφυκτικά, δεν θα χρειαστεί κάποιος να είναι πολυμαθής Ρωμαίος ιστορικός για να συμπεράνει πως την ευθύνη δεν την έχουν τα αιγοπρόβατα, αλλά o Gabberius.

* αρχαιολόγος-μουσειολόγος

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο τουρισμός εκτόξευσε στα ύψη τα κρούσματα
Η χαλάρωση των μέτρων γενικά και η απρόσμενα πολύ καλή χρονιά για τον τουρισμό είχαν αποτέλεσμα την επίτευξη υψηλού ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας μας, που είχε «γονατίσει» με τα διαδοχικά lockdown και τα...
Ο τουρισμός εκτόξευσε στα ύψη τα κρούσματα
ΑΠΟΨΕΙΣ
H επόμενη ημέρα
Ζήσαμε μία από τις πιο σκοτεινές περιόδους. Ωστόσο, είναι χρέος της γενιάς μας να μετατρέψουμε τις πολλαπλές αυτές προκλήσεις σε μια ευκαιρία για επανεκκίνηση ή αναστοχασμό στη χάραξη πολιτικών σε εθνικό,...
H επόμενη ημέρα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κάτι «σάπιο» υπάρχει στο βασίλειο του ΥΠΠΟΑ!
Παρά το δήθεν «καλοσχεδιασμένο» άνοιγμα του τουρισμού το 2021, δεν προβλέφθηκε καν το ταυτόχρονο άνοιγμα των αρχαιολογικών χώρων και των αναψυκτηρίων τους!
Κάτι «σάπιο» υπάρχει στο βασίλειο του ΥΠΠΟΑ!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εξελίξεις και προοπτικές της αγοράς ακινήτων
Η καλύτερη του αναμενόμενου πορεία της οικονομικής δραστηριότητας κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους έχει δημιουργήσει ιδιαίτερα θετικές προσδοκίες και για την αγορά ακινήτων, οι οποίες φαίνεται ότι, έως έναν...
Εξελίξεις και προοπτικές της αγοράς ακινήτων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι παραγωγικό πρότυπο προωθεί το «Ελλάδα 2.0»;
Το πιο σημαντικό δίδαγμα της πανδημικής κρίσης είναι ότι η οικονομία μας βρίσκεται για μια ακόμη φορά αντιμέτωπη με τις χρόνιες διαρθρωτικές αδυναμίες της. Η μεγάλη εξάρτησή της από τις υπηρεσίες αναδεικνύεται...
Τι παραγωγικό πρότυπο προωθεί το «Ελλάδα 2.0»;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η αδικία του προγράμματος τουρισμού για τους μικρούς
Η προϋπόθεση για 1 μονάδα ΕΜΕ (Ετήσια Μονάδα Εργασίας) κατά το έτος 2019 είναι πέρα ώς πέρα παράλογη για τις μικρές επιχειρήσεις που πλήττονται από την πανδημία.
Η αδικία του προγράμματος τουρισμού για τους μικρούς

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας