• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 2.6°C / 4.6°C
    0 BF
    61%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 0.9°C / 4.6°C
    3 BF
    40%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 3.8°C / 10.7°C
    3 BF
    76%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    2°C 1.9°C / 1.9°C
    3 BF
    35%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    2°C 1.9°C / 3.0°C
    2 BF
    41%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    2°C 1.3°C / 4.6°C
    2 BF
    44%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -2°C -1.6°C / -0.4°C
    2 BF
    31%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    4°C 2.4°C / 7.6°C
    2 BF
    63%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.7°C / 12.0°C
    5 BF
    89%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    5°C -0.1°C / 4.9°C
    3 BF
    52%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 3.8°C / 7.9°C
    7 BF
    82%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 1.8°C / 1.8°C
    6 BF
    47%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 9.1°C / 9.1°C
    6 BF
    50%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 2.5°C / 2.5°C
    0 BF
    65%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    3°C 2.2°C / 2.8°C
    2 BF
    79%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 9.8°C / 12.1°C
    3 BF
    76%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 2.1°C / 4.8°C
    4 BF
    64%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C 2.1°C / 2.3°C
    4 BF
    44%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    3°C 1.6°C / 4.7°C
    1 BF
    46%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    -1°C -1.2°C / -1.2°C
    2 BF
    75%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Με τη «συνείδηση της πετραίας γης» οι Κυκλαδίτες λένε «όχι» στα αιολικά πάρκα

  • A-
  • A+

Το Πράσινο Ταμείο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μετά τις μεγάλες κινητοποιήσεις στις Κυκλάδες, αποφάσισε προχθές να χρηματοδοτήσει πρόγραμμα «κάμψης των αντιδράσεων και απόκτησης της κοινωνικής συναίνεσης για την απρόσκοπτη εγκατάσταση των αιολικών πάρκων» σε προστατευόμενες περιοχές [1]. Το ζήτημα βέβαια δεν θα είναι τόσο απλό στις Κυκλάδες, γιατί οι πολύτροποι δεσμοί των κατοίκων με το τόπο τους έχουν βαθιές ιστορικές ρίζες.

Ας πάρουμε όμως από την αρχή την ιστορία της κατοίκησης στις βραχώδεις κορυφές της Αιγηίδας, δηλαδή των νησιών, όπου για να επιζήσει ο Κυκλαδίτης στο αφιλόξενο περιβάλλον άρχισε να το μεταμορφώνει με ήπιες παρεμβάσεις. Με την πέτρα των βράχων ξεκίνησε να δημιουργεί πολιτισμό. Με την πέτρα που διαπερνά διαχρονικά την ύπαρξή του, ως υλικό, εργαλείο και τέχνη, ανασύνθεσε το τοπίο με λειτουργικές πετρόχτιστες κατασκευές, τράφους (πεζούλια), λιθόστρωτα, υδραγωγεία, αλώνια, ανεμόμυλους, κτίσματα, οικισμούς, έργα πλαστικής και σε συνέργεια με τη φύση δημιούργησε τις αναβαθμίδες.

Οι περιορισμένοι πόροι και η αυτογνωσία της κλίμακας του νησιού επέβαλαν την αειφορική διαχείριση της γης, των νερών, με θεσμοθέτηση κανόνων. Η αρχέγονη παραγωγή σε κάθε μέρος του νησιωτικού τοπίου συνδέθηκε με μύθους, παραδόσεις που αποτέλεσαν αναπόσπαστο χαρακτηριστικό του. Ορίστηκαν οι περιοχές χωρίς ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως οι κορυφές των βουνών, οι πηγές, τα σπήλαια, που αφιερώθηκαν στους θεούς και τους προσδόθηκαν ιερά λατρευτικά χαρακτηριστικά (παράδειγμα, οι επιγραφές με τα όρια της περιοχής του Δία στο ομώνυμο βουνό της Νάξου). Επίσης σε αντίστοιχα λατρευτικά γεωτοπικά μέρη χτίστηκαν ναοί, εκκλησιές, μοναστήρια.

Το αξιοσημείωτο σήμερα είναι ότι στους ίδιους τόπους συνεχίζονται οι ίδιες ή παρόμοιες χρήσεις της πρωτογενούς παραγωγής, με τη ζωντανή λαϊκή παράδοση να μεταφέρει τις πολιτισμικές ορίζουσες του τοπίου και να συντηρεί αναλλοίωτες στον πυρήνα τους τις αρμονικές σχέσεις του Κυκλαδίτη με το περιβάλλον. Το ορεινό τοπίο των Κυκλάδων είναι μια πολυδιάστατη οντότητα, μια σύνθεση γεωτόπων, άγριας πανίδας και χλωρίδας, ήπιων ανθρωπογενών παρεμβάσεων και χρήσεων, μνημείων, μυθολογίας, ιστορίας και παραδόσεων. Επιπλέον η απομόνωση των νησιών ευνοεί τις ισχυρές τοπικές ταυτότητες.

Ο Κυκλαδίτης, με ανεπτυγμένα τα πατρογονικά αισθητήρια, τη συνείδηση της ιστορικής συνέχειας, ζει με τη βεβαιότητα ότι είναι κληρονομικά συνδημιουργός του τοπίου σε αρμονική συνέργεια με τη φύση και επομένως άγρυπνος θεματοφύλακάς του. Βιώνει το τοπίο του νησιού του με πολιτισμικούς όρους, αφού προσλαμβάνει από αυτό συμβολισμούς, νοήματα και αξίες που διατηρούνται για χιλιετίες στη συλλογική ιστορική μνήμη.

Συνδέει τα τοπία με ισχυρά τοπόσημα με ζωντανή τη σημειολογική τους αξία. Συνεχίζει την παρουσία του με τη «συνείδηση της πετραίας γης» πάνω στην οποία ζει, όπως περιγράφει στο ομώνυμο βιβλίο του για τις Κυκλάδες ο Μανώλης Γλέζος [2]. Είναι αυτό που αδυνατεί να συλλάβει ο αμύητος για τις Κυκλάδες, νομοθέτης, επενδυτής, δεξιός ή αριστερός κυβερνητικός.

Γι’ αυτό οι εγκαταστάσεις και τα έργα των αιολικών πάρκων στις βουνοκορυφές προκαλούν τις βιωματικές αντιδράσεις των νησιωτών, όπως και οι μεγάλες τουριστικές επενδύσεις ή τα φαραωνικά έργα υποδομής.

Καλό είναι, το Πράσινο Ταμείο και οι συνεργαζόμενοι συγγενείς να σεβαστούν το πολιτισμικό τοπίο των Κυκλάδων. Ματαιοπονούν αν νομίζουν πως θα αποδυναμώσουν τη συνείδηση της πετραίας γης των Κυκλαδιτών γιατί είναι πολύ πιο δυνατή και ιστορικά γειωμένη από τα αίολα κεφάλαια των επενδυτών!

* Διδάκτορας μηχανικός ΕΜΠ

[1] Τάσος Σαραντής, «Εφ.Συν.» 22/6/2020

[2] Μανώλης Γλέζος, Η Συνείδηση της πετραίας γης - Κυκλαδογραφές, Αθήνα 1997 έκδοση ΤΥΠΩΘΗΤΩ – ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΑΡΔΑΝΟΣ


 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο μύθος της ενεργειακής απόδοσης μέσω της τεχνολογικής καινοτομίας
Αυτό είναι και το σκεπτικό πίσω από το πρόταγμα της «Αποανάπτυξης»: αλλαγή καταναλωτικής συνείδησης για μείωση της υπερκατανάλωσης ενέργειας.
Ο μύθος της ενεργειακής απόδοσης μέσω της τεχνολογικής καινοτομίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Απαραίτητη η επαναπροσέγγιση της δασοπυρόσβεσης
Αν συνεχίσουμε με την υπάρχουσα οργάνωση της δασοπυροπροστασίας, και μάλιστα τη μεταβάλουμε σε μια μόνιμη ομπρέλα εναέριων μέσων στις ευαίσθητες περιοχές, τότε μας περιμένουν ακόμη πιο δύσκολες μέρες.
Απαραίτητη η επαναπροσέγγιση της δασοπυρόσβεσης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πράσινες επενδύσεις ή πράσσειν ά-λογα;
Η αξία μιας επένδυσης εξαρτάται από το μείγμα των χρησιμοποιούμενων κεφαλαίων και έχει νόημα μόνο αναφορικά με τη σκοπιά συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου και με συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Πράσινες επενδύσεις ή πράσσειν ά-λογα;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Χωροταξία και Ασυδοσία
Ο χωροταξικός σχεδιασμός στοχεύει στην δημιουργία των όρων που θα επιτρέψουν έναν ευαίσθητο διάλογο με τον γήινο, υδάτινο και εναέριο χώρο στην προοπτική της κάλυψης όλων των βιοτικών αναγκών μας .
Χωροταξία και Ασυδοσία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας