• Αθήνα
    Ψιχάλες
    14°C 11.7°C / 16.3°C
    6 BF
    60%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 10.4°C / 15.3°C
    2 BF
    62%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 14.9°C / 17.0°C
    2 BF
    50%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 9.2°C / 12.9°C
    6 BF
    54%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    0 BF
    71%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 11.2°C / 13.8°C
    0 BF
    76%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 9.4°C / 10.1°C
    1 BF
    66%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    3 BF
    63%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 17.7°C / 20.4°C
    3 BF
    87%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 12.9°C / 13.9°C
    4 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 15.4°C / 15.8°C
    6 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 16.3°C / 16.3°C
    6 BF
    53%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    3 BF
    60%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 12.8°C
    1 BF
    75%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.2°C / 12.7°C
    2 BF
    76%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 19.3°C / 19.8°C
    3 BF
    84%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 11.9°C / 14.9°C
    5 BF
    72%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 7.3°C / 7.3°C
    0 BF
    71%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 9.7°C / 14.4°C
    1 BF
    80%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 7.1°C / 7.1°C
    1 BF
    81%

Η κοινωνία μας με το σχολείο της οφείλει να ενώνει

EUROKINISSI/ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ

Είναι δυνατόν;

  • A-
  • A+

Είναι αλήθεια πως η επικείμενη μεταρρύθμιση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης υποβαθμίζει τη διδασκαλία των κοινωνικών επιστημών;

Πρώτη αντίδραση, αμηχανία. Είναι δυνατόν;

Δεύτερη αντίδραση, επιφύλαξη. Είναι αλήθεια πως είναι ιδιαίτερα δύσκολο να μεταρρυθμίσει κανείς το σχολικό σύστημα στην προοπτική μιας εκπαίδευσης -ταυτόχρονα- περισσότερο ορθολογικής και περισσότερο δίκαιης, χωρίς να προσκρούσει στα προβλήματα που συχνά διχάζουν τους χρήστες του σχολείου.

Τρίτη αντίδραση, απόφαση παρέμβασης. Πρέπει να προκληθεί μια σχετική συζήτηση, να επανατεθούν στο τραπέζι των μεταρρυθμιστικών ιδεών μερικά θεμελιώδη και αυτονόητα δεδομένα.

Σε αυτή την προοπτική, θέτω σε συζήτηση μια πρωτοβάθμια και αυτονόητη ιδέα, με στόχο να συμβάλω στην πλήρωση των όρων δυνατότητας του αναγκαίου σχετικού δημόσιου διαλόγου.

Ενα σχολείο του οποίου το πλαίσιο του τρόπου λειτουργίας του και του τρόπου ισορροπίας του συστήματος των λειτουργιών του διαμορφώνεται από μια κυβέρνηση της Αριστεράς δεν μπορεί να αποφύγει τις ηθικές ευθύνες που αναπόφευκτα του αναλογούν και, ειδικότερα, να αποδεχτεί πως ένας από τους σπουδαιότερους στόχους του είναι η εγχάραξη των κριτικών διαθέσεων.

Σε αυτή την προοπτική θα πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια προκειμένου να διασφαλιστεί στους εφήβους η αποτελεσματική μετάδοση της κριτικής σκέψης που προσφέρει η γνώση των κοινωνικών επιστημών και η οποία θα τους προμηθεύσει τα κατάλληλα αντισώματα ενάντια στις παλιές ή τις νέες μορφές ανορθολογισμού ή φανατισμού της σκέψης, θα τους εισαγάγει σε μια επιστημονική θεώρηση της κοινωνίας και θα τους θωρακίσει απέναντι στις συμβολικές καταχρήσεις εξουσίας, των οποίων γίνονται συστηματικά στόχος.

Συμφωνούμε; Ναι, χωρίς καμία αμφιβολία, αν γνωρίζουμε πως το να διδάξει κανείς σήμερα ότι τίποτα μέσα στον κοινωνικό κόσμο δεν είναι χωρίς κοινωνικό λόγο ύπαρξης, το να διδάξει τους τρόπους ανακάλυψης των κοινωνικών καθορισμών, δεν κάνει τίποτα άλλο από το να εξαναγκάζει σε άτακτη φυγή όλες αυτές τις μορφές πίστης, οι οποίες συνδέονται με την καθεστηκυία τάξη πραγμάτων και οι οποίες εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι το παν εξαρτάται από τον θεό ή την τύχη, από το συμφέρον ή το άτομο, από την τεχνική ή το οικονομικό ή και πιο πρόσφατα πάλι από τo βιολογικό.

Ναι, αν γνωρίζουμε πως η κοινωνική επιστήμη και ειδικότερα η κοινωνιολογία, αντικειμενοποιώντας το κοινωνικό αυθαίρετο ή ακριβέστερα καταδεικνύοντας πως κάθε κοινωνικό φαινόμενο είναι ταυτόχρονα μια κατασκευασμένη, από τις προγενέστερες λησμονημένες κοινωνικές σχέσεις, αυθαιρεσία και ταυτόχρονα σε ένα διακύβευμα συγκρουσιακών ή συμβιβαστικών αλληλοδράσεων, μέσα στις στρατηγικές των κοινωνικών ομάδων, ασκεί αφ’ εαυτού μια απελευθερωτική επίδραση.

Εξάλλου, η ίδια η σημερινή συγκυρία, στην οποία καλείται η σημερινή κυβέρνηση να διαχειριστεί το μεγαλύτερο οικονομικό πρόβλημα που αντιμετώπισε η χώρα μεταπολεμικά, δεν παρέχει έστω και έμμεσα την παραδειγματική απάντηση στο ερώτημα που μας απασχολεί εδώ; Ποια γνώση θα μπορούσε να οπλίσει τους πολίτες με τα κατάλληλα εργαλεία κατανόησης της σημερινής κατάστασης της χώρας μας, π.χ. κατανόησης μιας σειράς από μηχανισμούς και κοινούς τόπους της νεοφιλελεύθερης πολιτικής, οι οποίοι έχουν αποτέλεσμα να εμφανίζουν έναν συσχετισμό δυνάμεων μεταξύ κρατών ως φυσική αναγκαιότητα ή, μάλλον, να αποκρύπτουν πως οι «οικονομικές» πραγματικότητες είναι κατ’ ουσίαν κοινωνικά διακυβεύματα;

Ποια γνώση θα μπορούσε να προσφέρει τα νοητικά εργαλεία που θα τους επιτρέψουν να εξηγήσουν ότι η κυριαρχία των σχημάτων της νεοφιλελεύθερης σκέψης, εξαγνισμένη στην κολυμβήθρα του «πολιτισμικού οικουμενισμού» και του «οικονομιστικού καπιταλισμού», κατέληξε να αναδιαμορφώσει τις κοινωνικές σχέσεις και τις πολιτισμικές πρακτικές των περισσότερων κοινωνιών στη βάση του υποδείγματος της απόσυρσης του κράτους, της εμπορευματοποίησης των δημόσιων αγαθών και της γενίκευσης της κοινωνικής ανασφάλειας; Ασφαλώς θα συμφωνήσουμε πως είναι η γνώση που απορρέει από τις κοινωνικές επιστήμες. Τότε θα πρέπει, επίσης, να συμφωνήσουμε πως η υπεράσπιση της διδασκαλίας και γενικότερα της διάχυσης της κοινωνικής επιστήμης στους αυριανούς πολίτες μεταφράζεται σε υπεράσπιση μέρους της καθολίκευσης των όρων πρόσβασης στο καθολικό. Αυτό δεν είναι μέρος του οράματος μιας αριστερής κυβέρνησης;

Φαντάζεται κανείς πως οι ειδικοί επί του θέματος εκπρόσωποι της κυβέρνησης θα συμφωνήσουν. Διαφορετικά, το λιγότερο που θα συμβεί είναι να βγει το προηγούμενο σύστημα από «τ’ αριστερά» Γιατί το χειρότερο θα συμβεί στο ευρύτερο κοινωνικό πεδίο και δεν θα είναι άλλο από τη διαιώνιση της αναπαραγωγής των όρων δυνατότητας της ηγεμονίας της «μονοδιάστατης σκέψης» που κυριαρχεί σήμερα παντού και, στο σχολικό επίπεδο, τη διαιώνιση της αμφισβήτησης του σιωπηρού συμβολαίου εκπροσώπησης που οφείλει να ενώνει μια κοινωνία με το σχολείο της, αφήνοντας πάλι, στα ίδια θεμέλια του εκπαιδευτικού μας συστήματος, ένα είδος κενού, που γεννά μεγάλη συλλογική και ατομική σύγχυση.

*Καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ταξικές διαφορές στην εκπαίδευση
Στη δεκαετία του ’60 η άποψη που πρόβαλλε την εξίσωση των εκπαιδευτικών ευκαιριών ως παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής ισότητας κέρδισε την κοινωνική και πολιτική πλειοψηφία. Η κοινωνία πίστευε...
Ταξικές διαφορές στην εκπαίδευση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αλήθειες και ψέματα για τις εξετάσεις στο Λύκειο
Τον ρόλο του μάντη των συμφορών έχουν αναλάβει εργολαβικά κάποιοι (φορείς, άτομα, ενώσεις) το τελευταίο διάστημα. Και δεν διστάζουν να χρησιμοποιήσουν ούτε το ψέμα ούτε τη διαστρέβλωση, για να πείσουν ότι οι...
Αλήθειες και ψέματα για τις εξετάσεις στο Λύκειο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι παρίες της δημόσιας εκπαίδευσης ζητούν δικαίωση
Υπάρχουν κάποιοι εκπαιδευτικοί που κάθε χρόνο διδάσκουν σε διαφορετικά σχολεία σε όλη την Ελλάδα. Υπάρχουν κάποιοι εκπαιδευτικοί που δεν πληρώνονται το καλοκαίρι. Υπάρχουν κάποιοι εκπαιδευτικοί που αν...
Οι παρίες της δημόσιας εκπαίδευσης ζητούν δικαίωση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιδιωτική εκπαίδευση: επιστροφή στη νομιμότητα
Εν όψει της καταγραφόμενης από εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ και οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών ραγδαίας ιδιωτικοποίησης και εμπορευματοποίησης της εκπαίδευσης, το Συμβούλιο πρότεινε δύο άμεσα μέτρα με...
Ιδιωτική εκπαίδευση: επιστροφή στη νομιμότητα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σχολείο χωρίς σύνορα
Τον Ιούλιο με τα σχολεία κλειστά, δάσκαλοι και μαθητές έχουν πάρει τον δρόμο για εξοχές και κατασκηνώσεις. Ερημες οι σχολικές αυλές και το βουητό του παιδόκοσμου ηχηρά απόν από το κέντρο. Ωστόσο, στις...
Σχολείο χωρίς σύνορα
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Κόφτης» και στην Παιδεία
Η εισηγούμενη, αδικαιολόγητη και ακατανόητη κατανομή (4-2) των δύο ιστορικά τριετιών της μέσης εκπαίδευσης θα έχει επιθυμητή συνέπεια τη συγχώνευση από την αρχή όλων των σχολικών μονάδων, την αύξηση των...
«Κόφτης» και στην Παιδεία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας