• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.1°C / 32.3°C
    5 BF
    16%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    31°C 28.1°C / 33.8°C
    3 BF
    50%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    34°C 33.0°C / 34.8°C
    3 BF
    40%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 29.2°C / 31.9°C
    2 BF
    35%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 30.2°C
    5 BF
    36%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.8°C / 33.8°C
    1 BF
    54%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    27°C 26.2°C / 29.2°C
    0 BF
    39%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.7°C / 30.7°C
    2 BF
    24%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 25.8°C / 29.3°C
    5 BF
    58%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 27.3°C
    4 BF
    47%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.4°C / 25.8°C
    4 BF
    61%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.7°C / 26.2°C
    2 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    3 BF
    43%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 29.5°C / 30.9°C
    2 BF
    40%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    31°C 28.4°C / 31.6°C
    2 BF
    42%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.7°C / 27.8°C
    4 BF
    62%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.7°C / 31.5°C
    4 BF
    12%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.3°C / 26.0°C
    2 BF
    52%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    31°C 28.7°C / 30.5°C
    3 BF
    35%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    30°C 30.2°C / 30.2°C
    0 BF
    52%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μάθε, παιδί μου, βλάχικα

  • A-
  • A+

Η δημόσια ιστορία είναι πια γεγονός στην Ελλάδα, ήδη έχει δημιουργηθεί μεταπτυχιακό πρόγραμμα στο Ελεύθερο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο. Ακόμη, θα υποστήριζα ότι υπάρχει μια δημόσια λαογραφία, η οποία, με άλλους όρους, συναντιέται με τις τοπικές μονογραφίες που έγραφαν οι τοπικοί λόγιοι, προκειμένου να διασώσουν ένα υλικό ή να υποστηρίξουν τις απόψεις τους.

Σ’ αυτό το πλαίσιο μπορούμε να προσθέσουμε κι ένα κεφάλαιο «Δημόσια Ιστορία των Βλάχων». Τα τελευταία δυο χρόνια έχει αναπτυχθεί έντονος διάλογος σχετικά με τα βλάχικα, μια γλώσσα λατινογενή που βαθμιαία περιθωριοποιείται ως μέσο επικοινωνίας των εχόντων/ουσών καταγωγή από τα Βλαχοχώρια. Οι νεότερες γενιές δεν μαθαίνουν τη γλώσσα, στις σύγχρονες συνθήκες η μορφή της οικογένειας δεν διασφαλίζει την προφορική μετάδοση του γλωσσικού οργάνου. Ταυτόχρονα όμως, η γλώσσα απενοχοποιήθηκε ανάμεσα στις νεότερες γενιές, είτε ως δείκτης πολιτισμικής κατωτερότητας έναντι του άστεως είτε ως έκφραση αμφισβήτησης της εθνικής συνείδησης.

Αυτό το τελευταίο έχει γίνει πεδίο ανάπτυξης μιας δημόσιας πια γλωσσολογίας, καθώς όλοι συμμετέχουν στον διάλογο για την καταγωγή της γλώσσας αλλά και άλλα ζητήματα διδακτικής και φωνητικής εκφοράς. Σ’ αυτόν τον διάλογο εμπλέκονται πολιτιστικοί σύλλογοι και άτομα, με τρόπο που σχεδόν αγνοείται η νηφαλιότητα για την ενδεχόμενη ανάγκη να μάθουν οι νεότερες γενιάς βλάχικα, αλλά πρωτίστως για τον τρόπο που θα επιτευχθεί αυτό. Κάποιες φορές η συζήτηση εξελίσσεται σε τυφλή αντιπαράθεση στρατοπέδων, όπου η θέση απέναντι στη γλώσσα εξελίσσεται σε πατριωτόμετρο ή βλαχόμετρο.

Ετσι επιστρέφουν τα φαντάσματα του Μαργαρίτη και του Διαμαντή που πρωτοστάτησαν, από τα τέλη του 19ου έως τα μέσα του 20ού αιώνα, στη ρουμανική προπαγάνδα. Καλλιεργείται μια επικίνδυνη ψύχωση για ανύπαρκτους κινδύνους. Ενα μικρό ποσοστό Βλάχων δεν μπορεί να απαλλαγεί από τους μύθους αυτούς, που πολλές φορές έδρασαν ανασταλτικά στην ανάπτυξη των μικροτόπων. Κάποιοι άλλοι δεν μπορούν να αντισταθούν στον πειρασμό να αναδείξουν τα βλάχικα ως γόνιμο πεδίο ερευνητικών προγραμμάτων. Απολύτως νόμιμο.

Χρειάζεται να μάθουν τα νέα παιδιά βλάχικα; Δεν φτάνουν οι ξένες γλώσσες που μαθαίνουν; Ουσιαστικά, το ερώτημα συνοψίζεται στο αν χρειαζόμαστε τη βιωματική εμπειρία που κουβαλάει ένα γλωσσικό όργανο. Αν χρειαζόμαστε τις ανθρωπιστικές σπουδές κι αν μας ενδιαφέρει να δημιουργηθεί μια πολυαναφορική μνήμη.

Προφανώς, οι γλώσσες και οι διάλεκτοι είναι μια πολύτιμη κληρονομιά. Οι φοβίες ανήκουν σε άλλες εποχές. Οι ενοχές και ο στιγματισμός της γλώσσας επαναφέρουν την παλιότερη απαξίωση του πολιτισμού της υπαίθρου. Τα βλάχικα χρειάζεται να διατηρηθούν, δύσκολα με τους όρους του παρελθόντος. Προφανώς, όχι ως ένα ενιαίο γλωσσικό όργανο. Αυτό χρειάζεται άλλες προϋποθέσεις. Εμμονές δεν χρειάζονται με γλωσσικά σύμβολα και τρόπους γραφής. Χρειαζόμαστε τα βλάχικα, τα αρβανίτικα, τα ποντιακά, τα τσακώνικα. Γιατί έτσι ο κόσμος είναι πολύχρωμος.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κρυφό Σχολειό στο Στρασβούργο
Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί δίνουν τον προσωπικό τους αγώνα. Να μάθουν τα παιδιά ελληνικά. Τους αξίζει ο έπαινος. Ομως χρειάζονται υποστήριξη οι δάσκαλοι στα Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας ανά την Ευρώπη....
Κρυφό Σχολειό στο Στρασβούργο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Λάι οάμινjι
Η Ομοσπονδία έχει περιοριστεί σε φολκλορική προσέγγιση με τη διοργάνωση των ανταμωμάτων και με επιδερμικές εκδηλώσεις. Επιδεικνύει φοβικά σύνδρομα στη διδασκαλία της βλάχικης γλώσσας ή και στη διοργάνωση ενός...
Λάι οάμινjι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τίποτα
Δεν έχει η βλάχικη γλώσσα τη δύναμη να διατυπώσει αφηρημένες έννοιες. Να εκφράσει βαθύτερα νοήματα. Και η ψυχή των προγόνων. Το βυζί της μάνας που τάισε;
Τίποτα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κουρκούτι
Το κουρκούτι είναι μια διατροφική πρόταση, πρωτίστως για πρωινό. Και όχι μόνο. Ηταν η τροφή, κατά κανόνα, των φτωχών στρωμάτων. Μια απλή συνταγή, που εντάσσεται στην τακτική της οικιακής οικονομίας των...
Κουρκούτι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Χάνι
Χάνι το σπίτι. Στέκομαι μπροστά στην επιβλητική είσοδο του χανιού του Βρόσγου. Στα Γιάννινα. Στο υπέρθυρο, η χρονολογία: 25 Ιουνίου 1865.
Χάνι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Φωτιά
Η Ηλεία, το Μάτι, η Εύβοια, η Αττική είναι οι σύγχρονοι μαρτυρικοί τόποι. Οπου δοκιμάζεται η ευθύνη της δημόσιας διοίκησης. Και η αμετροέπεια των ανευθυνοϋπευθύνων.
Φωτιά

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας