Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ελλάδα και Τουρκία μπροστά στο φάσμα της σύγκρουσης
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ελλάδα και Τουρκία μπροστά στο φάσμα της σύγκρουσης

  • A-
  • A+
Δεν μπορώ να αποκλείσω πλήρως την πιθανότητα της σύγκρουσης, γιατί, όταν τα πράγματα είναι τόσο ρευστά, ακόμα και αν τα μέρη θέλουν να την αποφύγουν, απρόβλεπτα γεγονότα μπορούν να οδηγήσουν εκεί. Μόνη διέξοδος για μένα είναι η από κοινού προσφυγή στο Δικαστήριο της Χάγης. Αν η Τουρκία δεν συναινεί, να ζητηθεί η προσφυγή μέσω του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Υπάρχει παντού και διάχυτη η εντύπωση, για να μην πω ο φόβος ενός θερμού επεισοδίου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

Συνακόλουθα σκέφτεται κανείς τι προεκτάσεις πιθανόν να έχει για την Κύπρο μια τέτοια δραματική εξέλιξη. Κάθε νουνεχής άνθρωπος απεύχεται μια τέτοια εξέλιξη. Ας δούμε όμως την εικόνα.

Η Τουρκία μετατράπηκε εδώ και καιρό σε πειρατή και λογαριάζει μέσα από αυτή την τυχοδιωκτική μέθοδο να παρουσιαστεί στο προσκήνιο της ιστορίας ως μια από τις μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις. Δεν αρκείται στον ρόλο της περιφερειακής δύναμης. Να θυμίσω εδώ πως ήδη ζήτησε να γίνει μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με επιχείρημα πως δεν εκπροσωπείται εκεί ο μουσουλμανικός κόσμος. Εχουμε λοιπόν να κάνουμε με μια χώρα και με έναν πρόεδρο που βρίσκονται εκτός ορίων.

Απέναντι σε αυτή τη συμπεριφορά στέκεται διακηρυκτικά σωστή η Ευρωπαϊκή Ενωση, ενώ η Αμερική δείχνει εδώ και καιρό να λέει πως οι διεθνείς διαφορές δεν την ενδιαφέρουν. Είναι αλήθεια πάντως πως γενικά όταν έδειχνε ενδιαφέρον δεν ήταν κατ ανάγκην κάτι θετικό για τους λαούς. Παρ’ όλα αυτά, είναι μια μεγάλη παγκόσμια δύναμη και η στάση της, η δράση της ή και η αδράνειά της φέρουν αποτελέσματα.

Πρωτίστως υπάρχει βέβαια η Ελλάδα, η οποία πολύ σωστά έχει καταστήσει ξεκάθαρο ότι κάθε δράση αμφισβήτησης κυριαρχικών της δικαιωμάτων θα σημαίνει άμεση αντίδραση. Θα πρέπει όμως ακόμα να αναζητήσει άμεσα και γρήγορα συμμάχους, οι οποίοι να στείλουν καθαρά μηνύματα στην Αγκυρα. Ιδία δε η Ευρωπαϊκή Ενωση πρέπει να διαμηνύσει πως η Τουρκία, σε περίπτωση τυχοδιωκτισμών, δεν θα βρει απέναντί της την Ελλάδα αλλά ολόκληρη την Ενωση. Το βλέπω αυτό σχεδόν αδύνατο. Βλέπω όμως διπλωματικές διεργασίες, κυρίως με την ανάληψη της προεδρίας της Ενωσης από τη Γερμανία. Μια χώρα που παίζει τεράστιο ρόλο μέσα στην ίδια την Ε.Ε. αλλά και εκτός.

Υπάρχει διέξοδος ή θα πάμε στη σύγκρουση; Δεν μπορώ να αποκλείσω πλήρως την πιθανότητα της σύγκρουσης, γιατί, όταν τα πράγματα είναι τόσο ρευστά, ακόμα και αν τα μέρη θέλουν να την αποφύγουν, απρόβλεπτα γεγονότα μπορούν να οδηγήσουν εκεί. Μόνη διέξοδος για μένα είναι η από κοινού προσφυγή στο Δικαστήριο της Χάγης. Αν η Τουρκία δεν συναινεί, να ζητηθεί η προσφυγή μέσω του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Ας δούμε αν συμφέρει και σε ποιο από τα δυο μέρη μια τέτοια προσφυγή. Κατ’ αρχάς θεωρώ πως, επειδή η Ελλάδα δεν το έχει ήδη ζητήσει, αν το κάνει σε μεταγενέστερο στάδιο, σε στάδιο χρονικά κοντά σε θερμό επεισόδιο, θα φαίνεται ότι το κάνει υπό το κράτος βίας. Οτι εξαναγκάστηκε. Αυτό σημαίνει πως θα απολέσει την αναγκαία και πλήρη στήριξη του ελληνικού λαού. Αυτό θα είναι αρνητικό. Νομίζω ακόμα πως η δημόσια υποστήριξη αυτής της ιδέας από την αδελφή του πρωθυπουργού αποθαρρύνει παρά ενισχύει τον πρωθυπουργό να προχωρήσει. Κανένας πρωθυπουργός δεν θέλει να είναι ρυμουλκούμενος από συγγενείς. Γι’ αυτό θεωρώ πως σωστά μεν η κ. Μπακογιάννη υποστηρίζει την άποψη αυτή, αλλά λαθεμένα τη δημοσιοποίησε. Η ιδέα, η πατέντα έχει πια το όνομά της.

Κατά την κρίση μου, έχουν μόνο να κερδίσουν οι δυο χώρες, ακόμα και αν χάσουν μέρος αυτών που ήλπιζαν. Φτάνει αυτό που θα κερδίσουν –τη μόνιμη ειρήνη, τη μείωση των εξοπλισμών, τη συνακόλουθη οικονομική ανάπτυξη– να είναι καταφανώς υπέρτερο αυτού που θα χάσουν. Και αυτό που κατά την άποψή μου είναι πιθανόν να χάσουν είναι η μεν Ελλάδα την εντύπωση ότι κάθε νησί, ανεξαρτήτως μεγέθους, έχει ΑΟΖ που φτάνει τη μέση γραμμή, η δε Τουρκία τη δική της εντύπωση ότι νησιά όπως η Ρόδος, η Κρήτη, η Κάρπαθος δεν έχουν τη δική τους ΑΟΖ. Πάντως, η Συμφωνία Ελλάδας - Ιταλίας δείχνει τον δρόμο. Με δήλωσή του, μάλιστα, ο κ. Τσαβούσογλου επιδοκίμασε. Προφανώς γιατί διάβασε μόνο τη μισή.

Κατά την άποψή μου, λοιπόν, είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου, αλλά μου φαίνεται πολύ πιο πιθανή η αναγκαστική προσέλευση στη Χάγη. Δεν θα ανοίξω εδώ τη συζήτηση αν πράγματι το φυσικό αέριο, σε όποιες ποσότητες υπάρχει, θα αποδώσει ποτέ όσα ελπίσαμε. Αμεση στροφή στον ήλιο είναι η πιο νούσιμη απόφαση. Αμεση όμως.

Θα κλείσω με κάτι για την ιστορία. Διότι στην πολιτική, το σωστό είναι σωστό, αν γίνεται στην ώρα που πρέπει. Αν γίνει ενωρίτερα ή αργότερα, οι πιθανότητες –αυτό το σωστό– να παραγάγει διαφορετικά αποτελέσματα είναι πολύ μεγάλη. Και η σωστή ώρα ήταν δυο περίπου δεκαετίες πριν. Αναφέρομαι στο 2003, όταν με τη Συμφωνία του Ελσίνκι η Τουρκία θα έπρεπε να επιλύσει προηγουμένως υπάρχουσες διαφορές της όσον αφορά τα θαλάσσια σύνορα με την Ελλάδα για να συμμετάσχει στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Εντούτοις η επόμενη κυβέρνηση, μετά την κυβέρνηση Σημίτη, επέτρεψε την έναρξη διαπραγματεύσεων με την Τουρκία χωρίς την επίλυση αυτών των διαφορών. Εμείς λίγο μετά κάναμε κάτι κατά πολύ χειρότερο. Δώσαμε εμείς η κατεχόμενη χώρα, στην κατέχουσα Τουρκία το μεγάλο μας «Ναι», για να αρχίσει διαπραγματεύσεις ένταξης. Και χωρίς κανένα αντάλλαγμα. Είναι από τα ανεξήγητα.

Γράφοντας για το θέμα αυτό, ο Κώστας Σημίτης επεσήμανε πως ο Ελληνας πρωθυπουργός (αναφέρεται στον Κώστα Καραμανλή) κατά την κρίσιμη ώρα, αν και είχε τη δυνατότητα, δεν προέβαλε την ένσταση για την έλλειψη ανταπόκρισης της Τουρκίας στον όρο που είχε τεθεί στο Ελσίνκι – και αφορούσε την ύπαρξη διαφορών σχετικά με την έκταση της τουρκικής υφαλοκρηπίδας. Αντίθετα, επεσήμανε ότι οι ασφυκτικοί χρονικοί περιορισμοί δεν βοηθούν. Απεδέχθη, έτσι, την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία με ανεπίλυτες τις ελληνοτουρκικές διαφορές ως προς τα όρια των υφαλοκρηπίδων και των αιγιαλίτιδων ζωνών.

* Τέως ευρωβουλευτής ΑΚΕΛ (2009-2019)

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Κύπρος στη ζώνη των εντάσεων
Η εξωτερική πολιτική που ασκεί η Λευκωσία, ιδίως αφού ανέλαβε και επίσημα τα ηνία του ΥΠΕΞ ο Ν. Χριστοδουλίδης το 2018, έθεσε μείζονα στόχο την εξέλιξη του ενεργειακού προγράμματος της Κύπρου και τη διεξαγωγή...
Η Κύπρος στη ζώνη των εντάσεων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το «καυτό» καλοκαίρι της Κύπρου
Την ώρα που ελλοχεύει ο κίνδυνος πρόκλησης ενός σοβαρού περιστατικού στη θάλασσα με την Τουρκία, το Κυπριακό είναι ουσιαστικά «νεκρό» και οι μαρτυρίες από τις Βρυξέλλες διαψεύδουν τη φημολογία για «υπόγειες»...
Το «καυτό» καλοκαίρι της Κύπρου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εχει η Κύπρος «αποτρεπτική ισχύ»;
Συνεχείς περιπλοκές συναντά η Κύπρος στην εξωτερική πολιτική της, έχοντας μείνει ουσιαστικά απομονωμένη, χωρίς πραγματικές επιλογές στο ανοιχτό μέτωπο με την Τουρκία.
Εχει η Κύπρος «αποτρεπτική ισχύ»;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στην κόψη του ξυραφιού
Για τους παλαιότερους σχολιαστές των ελληνοτουρκικών η ανάλυση της κρίσης που βρίσκεται σε εξέλιξη παρουσιάζει μεγάλες ιδιαιτερότητες.
Στην κόψη του ξυραφιού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κύπρος: τα αδιέξοδα και οι ψευδαισθήσεις
Η τουρκική γεώτρηση στο οικόπεδο 8 και οι πολλαπλές ζημιές που προξενεί. Αλλη μία ταπείνωση για τη χώρα, που βλέπει να χάνει τη διεθνή αξιοπιστία της στα μάτια του ΟΗΕ και της Ε.Ε., ενώ πληθαίνουν τα ερωτήματα...
Κύπρος: τα αδιέξοδα και οι ψευδαισθήσεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η συμφιλίωση μένει ορφανή
Κατά έναν παράδοξο τρόπο, σε κάθε ελπιδοφόρα προσπάθεια οι ηγεσίες των δύο κοινοτήτων δεν ευνοούσαν, ούτε επιδίωξαν, την απελευθέρωση των δυνάμεων της κοινωνίας για να δημιουργήσουν την απαραίτητη κουλτούρα...
Η συμφιλίωση μένει ορφανή

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας