• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 11.4°C / 15.4°C
    2 BF
    61%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 8.0°C / 11.0°C
    4 BF
    54%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.2°C / 14.0°C
    1 BF
    67%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 9.4°C
    1 BF
    59%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.0°C / 8.9°C
    3 BF
    76%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 7.3°C / 9.0°C
    2 BF
    61%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 5.4°C / 5.4°C
    3 BF
    52%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 12.4°C / 12.4°C
    1 BF
    72%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.9°C / 16.9°C
    4 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.3°C / 12.9°C
    2 BF
    76%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.2°C / 14.0°C
    3 BF
    62%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 8.5°C / 10.7°C
    2 BF
    66%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 12.1°C / 12.1°C
    2 BF
    69%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.1°C / 11.7°C
    0 BF
    62%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 10.1°C / 11.5°C
    1 BF
    84%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.8°C / 15.8°C
    4 BF
    63%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 15.4°C
    0 BF
    54%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.7°C / 8.3°C
    2 BF
    83%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 8.1°C / 9.7°C
    2 BF
    67%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    2 BF
    57%
EUROKINISSI/ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ραδιοτηλεοπτικά μέσα: χάθηκε άρθρο του Συντάγματος

  • A-
  • A+

Το άρθρο 15 του Συντάγματος θεσπίζει τρεις θεμελιώδεις αρχές, ως προς τη λειτουργία των ραδιοτηλεοπτικών μέσων:

Την αρχή του άμεσου κρατικού ελέγχου στη ραδιοτηλεόραση, ο οποίος απαγορεύεται για την έκδοση - κυκλοφορία εφημερίδων (άρθρο 14 Σ.).

Την αρχή της αντικειμενικότητας και ισότητας ως προς τη μετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων.

Την αρχή της ποιότητας των εκπομπών οποιουδήποτε περιεχομένου, ιδίως δε πολιτιστικού.

Ποτέ δεν τηρούνταν οι παραπάνω αρχές από τα ιδιωτικά κυρίως Ρ/Τ μέσα –όχι πως τα άλλα ΜΜΕ ήταν άμωμα-, ωστόσο σήμερα επικυριαρχεί σε μεγαλύτερο βαθμό η με κάθε τρόπο προβολή του κυβερνητικού και μόνον έργου.

Ο μεθοδευμένος τρόπος προβολής ειδήσεων ή σχολίων ως προς τις θέσεις-δράσεις των άλλων πολιτικών κομμάτων, ιδίως της αξιωματικής αντιπολίτευσης, γίνεται σε τέτοιες συνθήκες, ώστε ο πολιτικός λόγος τους να φτάνει στους τηλεθεατές υποτιμημένος ή ηττημένος και αυτούς να τους οδηγεί σε μορφές πολιτικής αφασίας ή κοινωνικού αγνωστικισμού.

Ετσι όμως δημιουργείται ζήτημα παραβίασης θεμελιωδών αρχών του δημοκρατικού πολιτεύματός μας, εφόσον δεν λειτουργεί με ίσους όρους ο πολιτικός ανταγωνισμός.

Αλλά και η δημόσια ραδιοτηλεόραση απέχει κατά πολύ από την τήρηση του άρθρου 15 Σ. αλλά και του άρθρου 3 του ιδρυτικού –με τη νέα μορφή της– Ν. 1730/1987 για την αντικειμενικότητα, εγκυρότητα στην πληροφόρηση και πολυφωνία.

Ωστόσο, η τελευταία -μετά τις νομοθετικές, διοικητικές, οικονομικές ρυθμίσεις που προηγήθηκαν προς όφελος των Ρ/Τ μέσων- οικονομική ενίσχυση για την προβολή μηνυμάτων αντιμετώπισης του κορονοϊού σε ΜΜΕ ή μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιλογής της κυβέρνησης, χωρίς να αποκαλύπτει αυτή τα κριτήρια και τα ποσά που διανεμήθηκαν, παραβιάζει εμφανώς την αρχή της διαφάνειας, αν δε αποδειχτεί η ανισοκατανομή των οικονομικών ενισχύσεων, και την αρχή της αναλογικότητας, με ό,τι αυτό σημαίνει για όσους αδικήθηκαν.

Επιπλέον όμως με τις μεθοδεύσεις αυτές αποκτά υπόσταση μια νέα, έμμεση έστω, μορφή προληπτικής λογοκρισίας, διαφορετικής βέβαια από αυτήν που υπαγόρευαν για πολλές δεκαετίες μέχρι τη μεταπολίτευση παρασυνταγματικές διατάξεις, εφόσον η κυβέρνηση ενισχύει τα Ρ/Τ μέσα που τη στηρίζουν, όχι όμως –τουλάχιστον αναλογικά– αυτά που την επικρίνουν.

Η τακτική αυτή, εκτός από την παραβίαση της δημοκρατικής αρχής για ένα κράτος δικαίου, έρχεται σε αντίθεση, πέραν των άλλων, και με το άρθρο 10 παρ. 2 της ΕΣΔΑ (συναφής απόφαση Manole – Μολδαβίας).

Για τη διασφάλιση των παραπάνω αρχών ως προς τη λειτουργία των Ρ/Τ μέσων είχε υπερπροβληθεί μετά το 1974 η επιλογή αυτορρύθμισης από τους ίδιους τους παραγωγούς των ειδήσεων και η ύπαρξη κωδίκων δεοντολογίας, είτε της ΕΣΗΕΑ, είτε του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ).

Οι γοητευτικές αυτές προσδοκίες αποδείχτηκαν μάταιες, αρκεί δε και μόνο η ανάγνωση των κωδίκων αυτών για να διαπιστωθεί ότι δεν υπάρχει βασική ρύθμισή τους που να μην παραβιάζεται.

Ετσι, εκτιμώ ότι σε μια εποχή, που τα Ρ/Τ μέσα τουλάχιστον απομακρύνονται από την υπεράσπιση της αστικοφιλελεύθερης αντίληψης, ότι αυτά είναι μέσα ελέγχου της εξουσίας, αλλά συνιστούν αυτοδύναμο σε μεγάλο βαθμό πόλο εξουσίας, αυτά δεν σκοντάφτουν σε αυτορρυθμιστικές ευαισθησίες, αλλά επιβάλλουν τους δικούς τους όρους, χωρίς έννομες μάλιστα συνέπειες.

Ωστόσο, ας κρατήσουμε το ιδεολογικό στίγμα των αυτορρυθμιστικών οριοθετήσεων και τις προσδοκίες που εκπορεύονται από αυτές και να αντιληφθούμε όμως ότι δύο είναι οι δυνατότητες ελέγχου και παρέμβασης για την αποκατάσταση της κατά το Σύνταγμα λειτουργίας των Ρ/Τ μέσων: η με πολλές μορφές αντίδραση της κοινωνίας των πολιτών, σε μια εποχή ωστόσο που αυτή δεν είναι σε εγρήγορση, και το καθ’ ύλην αρμόδιο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης.

Το ΕΣΡ έχει το δεδομένο από το άρθρο 15 παρ. 2 Σ. θεσμικό εύρος, διαθέτει τεχνογνωσία και εμπειρία, έτσι ώστε, με την ανάδειξη και της κοινωνικής ευθύνης των μελών του, να απαιτήσει την εφαρμογή του άρθρου 15 του Συντάγματος από τα Ρ/Τ μέσα, ώστε να αποκτήσουν αυτά βασική αξιοπιστία, σε ό,τι αφορά τουλάχιστον το πεδίο της πολιτικής λειτουργίας του δημοκρατικού συστήματος, με την ισότιμη προβολή των πολιτικών κομμάτων.

Φαίνεται να διαχέεται ωστόσο ο φοβικός ισχυρισμός ότι με την άσκηση του ελέγχου αυτού, που προβλέπεται από το Σύνταγμα, μπορεί να θεωρηθεί πως προσβάλλεται η ελευθεροτυπία ή η διατύπωση ελεύθερης γνώμης από τους δημοσιογράφους, την παραβίαση δε δήθεν της ελευθεροτυπίας – ελευθερογνωμίας προβάλλουν και διάφοροι αρθρογράφοι στα μέσα συγκεκριμένου ιδεολογικού ρεύματος που κατά σύστημα φιλοξενούνται - άλλοι σιωπούν.

Η επίκληση αυτή όμως είναι προσχηματική, εφόσον οι ίδιοι γνωρίζουν ότι η ελευθεροτυπία καταλύεται από τις ίδιες τις Ρ/Τ επιχειρήσεις σε εφαρμογή βασικής πολιτικής επιλογής τους, μέσω των συμβάσεων εξαρτημένης εργασίας συντακτών και παρουσιαστών οι οποίοι ενεργούν κάποιες φορές για την εξυπηρέτηση και δικών τους ιδιοτελειών.

Είναι άλλοι βέβαια που υπερβαίνουν κατά την άσκηση του δημοσιογραφικού τους έργου και την εικαζόμενη βούληση των εντολέων τους, προσδοκώντας την ικανοποίηση πολιτικών ή άλλων ιδιοτελών επιδιώξεών τους.

*Δικηγόρος, πρώην υπουργός

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ούτε λογοκρισία ούτε ασυδοσία
Είναι δυνατόν ο συνταξιούχος και ο χαμηλοαμειβόμενος εργαζόμενος να χρηματοδοτούν ανυπόληπτα, χυδαία, ακόμη και ανύπαρκτα έντυπα και ιστοσελίδες; Αυτό έκανε η Λίστα Πέτσα. Ενα μνημείο αδιαφάνειας και...
Ούτε λογοκρισία ούτε ασυδοσία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η «λίστα Πέτσα» (2)
Είμαι υποχρεωμένος να επισημάνω ότι για τις «μεθόδους Πέτσα–Νικολάου» εκκρεμούν μηνυτήριες αναφορές στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου. Μέχρι σήμερα αφωνία και εδώ, όπως στα ΜΜΕ. Θέλω να πιστεύω ότι δεν θα...
Η «λίστα Πέτσα» (2)
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η «λίστα Πέτσα»
«Λίστα Πέτσα». Δύο λέξεις συνώνυμες πλέον στη συνείδηση κάθε πολίτη με το μονοκομματικό καθεστώς μονοφωνίας, αφωνίας και κακοφωνίας που έχει επιβληθεί στον ραδιοτηλεοπτικό χώρο, με αποτέλεσμα τη διάτρηση...
Η «λίστα Πέτσα»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εκλογές, ΜΜΕ και φόβος
Η ψήφος με γνώμονα την εμπιστοσύνη ανταποκρίνεται, κατά τη γνώμη μου, στις δημοκρατικές και κοινωνικές παραδόσεις. «Ο άνθρωπος, από τη στιγμή που θα απαρνηθεί τον ορθό λόγο, δεν έχει άλλο όπλο για να...
Εκλογές, ΜΜΕ και φόβος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θεσμικά αυθαίρετα
Στην Ελλάδα πλέον δύο όμιλοι εφοπλιστικών και άλλων επιχειρηματικών συμφερόντων ελέγχουν το σύνολο σχεδόν των ΜΜΕ κάθε μορφής και –φευ– την κυκλοφορία των εφημερίδων, κουρελιάζοντας κυριολεκτικά το άρθρο 14...
Θεσμικά αυθαίρετα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας