Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η Αμερική των Κένεντι και ο Κάστρο
AP Photo/ Natacha Pisarenko
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η Αμερική των Κένεντι και ο Κάστρο

  • A-
  • A+

«Αν δεν μπορούμε να δώσουμε ένα τέλος στις διαφωνίες μας τώρα, μπορούμε τουλάχιστον να συμβάλουμε ώστε να κάνουμε τον κόσμο ασφαλή μέσα στη διαφορετικότητά του. Πρέπει να αλλάξουμε τη στάση μας απέναντι στην ΕΣΣΔ…». Τζον Κένεντι, στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον, Ιούνιος 1963, δηλαδή πέντε μήνες πριν από τη δολοφονία του στο Ντάλας του Τέξας (22 Νοεμβρίου 1963).

Λόγος υπέρ της ειρήνης θα μπορούσε, και σήμερα ακόμη, να διέπει τις διεθνείς σχέσεις σε παγκόσμιο, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο.

«Δεν μπορεί να υπάρξει δημοκρατία, δικαιοσύνη ή ατομική αξιοπρέπεια χωρίς επαναστατικές αλλαγές στα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά συστήματα του κάθε λατινοαμερικάνικου έθνους και όλων μαζί. Η επανάσταση θα έρθει, είτε μας αρέσει είτε όχι. Μπορούμε να επηρεάσουμε τη μορφή της, αλλά δεν μπορούμε να αλλάξουμε τον αναπόφευκτο χαρακτήρα της…». Ρόμπερτ Κένεντι, λόγος στη Γερουσία, Μάιος 1966.

Μια διαφορετική πολιτική αντίληψη για τις σχέσεις με τα κράτη της Λατινικής Αμερικής, απέναντι στα οποία οι ΗΠΑ «εξασφάλιζαν», πριν και μετά, την εγκαθίδρυση και στήριξη των πιο βάρβαρων στρατοκρατικών καθεστώτων.

«Σχετικά με τον Χρουτσόφ και τον Κένεντι, αντιμετωπίζω τον πρώτο με φιλιά και σεβασμό. Ο δεύτερος, ανεξάρτητα από τις συγκρούσεις που προκύψανε εκείνη την εποχή, θεωρώ ότι είναι ένας γενναίος άντρας που εδραίωσε την αρχηγία του μετά την κρίση και ο πρόεδρος που ήταν στην καλύτερη θέση για να επανορθώσει κάποιες πλευρές της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στην Κούβα….». Φιντέλ Κάστρο, Αβάνα, Ιανουάριος 1992.

Ο μεγάλος επαναστάτης ηγέτης της Κούβας αναγνωρίζει τη βούληση των δύο μερών του ψυχρού πολέμου να χρησιμοποιήσουν κατά την Κρίση των Πυραύλων (Οκτώβριος 1962) διπλωματία αντί για βία, απογοητεύοντας βαθύτατα τα πιο φανατικά γεράκια.

«Ζητώντας μου να πω ότι δεν είμαι ένα πιόνι στη σοβιετική σκακιέρα είναι το ίδιο σαν να ζητάτε από μια γυναίκα να φωνάξει δημόσια ότι δεν είναι πόρνη… Πραγματικά μου φαίνεται ότι ένας άνθρωπος σαν τον Κένεντι είναι σε θέση να διακρίνει ότι δεν είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ να συντηρούν μια πολιτική που οδηγεί μόνο σε αδιέξοδο. Ετσι καταλαβαίνουμε ότι όλα μπορούν να ξαναγίνουν φυσιολογικά στη βάση ενός αμοιβαίου σεβασμού της εθνικής κυριαρχίας…». Φιντέλ Κάστρο, Αβάνα, 19 Νοεμβρίου 1963, σε συνέντευξή του με τον Γάλλο δημοσιογράφο Ζαν Ντανιέλ. Τρεις ημέρες πριν από τη δολοφονία του Κένεντι. Η πρόταση για πολιτική μη αδιεξόδου στις σχέσεις των δύο κρατών στο κενό.

Ο Τζον Κένεντι νίκησε τον Ρίτσαρντ Νίξον, αντιπρόεδρο της απερχόμενης ρεπουμπλικανικής κυβέρνησης, στις προεδρικές εκλογές τον Νοέμβριο του 1960, με διαφορά εκατό χιλιάδων ψήφων.

Κατά τη διάρκεια των σχεδόν τριών χρόνων διακυβέρνησής του αναπτύχθηκαν στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική μείζονα ζητήματα έντασης και σφοδρών συγκρούσεων. Οπως η κατοχύρωση και διεύρυνση των πολιτικών δικαιωμάτων και ο τερματισμός των φυλετικών διακρίσεων.

Διαφωνίες με τα μεγάλα «τραστ» πάνω σε εργατικά ζητήματα και εργασιακά δικαιώματα. Σύγκρουση με τα συμφέροντα του στρατιωτικοβιομηχανικού συμπλέγματος. Καταδίωξη του οργανωμένου εγκλήματος. Δημιουργία της Συμμαχίας για την Πρόοδο, ως νέα πολιτική μέθοδος διευθέτησης των «προβλημάτων» με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής. Σύγκρουση με τη CIA και το FBI. Σύγκρουση με τις κουβανικές ομάδες κατά του Κάστρο. Προώθηση πολιτικής ύφεσης, αφοπλισμού και ειρήνης για την επίλυση των εχθρικών καταστάσεων που δημιουργούσε ο ψυχρός πόλεμος.

Οι συγκρούσεις και ασυμφωνίες αυτές κατέστησαν τελικά αδύνατη τη συνύπαρξη ανάμεσα «στον δημοκρατικό μεταρρυθμιστή, το κατεστημένο και τους άλλους κλάδους εξουσίας, που εξακολουθούσαν να δρουν σύμφωνα με τις δικές τους αρχές και ανάγκες».

Ο χώρος που οδήγησε στη δολοφονία των δύο Κένεντι και των κορυφαίων ηγετών του κινήματος των πολιτικών δικαιωμάτων και της χειραφέτησης των μειονοτήτων (Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, Μάλκολμ Χ), δηλαδή το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, ο υπόκοσμος, οι υπηρεσίες πληροφοριών, οι ακροδεξιές ομάδες και οι Κουβανοί αντεπαναστάτες, είναι περίπου ο ίδιος που έφερε στην εξουσία το 2016 τον Ντόναλντ Τραμπ και οδήγησε τη μεγάλη αυτή χώρα, των δημοκρατικών ιδρυτικών αρχών, στη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, της φτώχειας, στον ρατσισμό, στην απάνθρωπη αστυνομική βία και τελικά στην πασιφανή διχαστική παρακμή.

* Αποσπάσματα πάρθηκαν από το βιβλίο της Κλαούντια Φουριάτι «Επιχείρηση καραμπίνα ZR, η συνωμοσία για τη δολοφονία του Κένεντι και του Κάστρο», εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 1995.


**ομότιμος καθηγητής, πρώην αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Αιγαίου

ΑΠΟΨΕΙΣ
Από τη διάσταση στο διαζύγιο;
Βραχυπρόθεσμα η μείωση των στρατιωτικών δυνάμεων των ΗΠΑ στη Γερμανία και η μεταφορά της Ευρωπαϊκής Διοίκησης του αμερικανικού στρατού στο Βέλγιο θέτουν το ερώτημα αν ο Τραμπ θα συνεχίσει την κλιμάκωση.
Από τη διάσταση στο διαζύγιο;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Καταστολή-μπούμερανγκ;
Η απόφαση του Τραμπ να αποστείλει ομοσπονδιακούς αστυνομικούς στις πόλεις όπου οι δήμαρχοι αρνούνται να τροφοδοτήσουν με ασύμμετρη καταστολή τον φαύλο κύκλο της βίας δεν αποτελεί απλά και μόνο επικίνδυνη...
Καταστολή-μπούμερανγκ;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αφωνία Μπάιντεν
Η αφωνία του Μπάιντεν σε θέματα εξωτερικής πολιτικής προφανώς οφείλεται και στην παραδοχή ότι το «Πρώτα η Αμερική!» είναι ένα επιτυχές πολυσυλλεκτικό σύνθημα, το οποίο οι Δημοκρατικοί δεν θέλουν να χαρίσουν...
Αφωνία Μπάιντεν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για τη νέα διεθνή και εγχώρια Ακροδεξιά… Τραμπ και ξερό ψωμί;
Είναι επιεικώς αφελές να συντάσσεται κάποιος με τη μερίδα του Πολυεθνικού Πολυκλαδικού Μονοπωλιακού κεφαλαίου που εκφράζει ο Τραμπ.
Για τη νέα διεθνή και εγχώρια Ακροδεξιά… Τραμπ και ξερό ψωμί;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αλλάζει κάτι στην Αμερική;
Αλλάζει πράγματι; Από το 1960 έως το 2020 ο ρατσισμός διατηρήθηκε∙ αυξήθηκε. Μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001 πήρε κάτι από τον πόλεμο «κατά της τρομοκρατίας».
Αλλάζει κάτι στην Αμερική;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο ρατσισμός ως «ομαλότητα»
Παρακολουθώντας τα γεγονότα μετά τη δολοφονία του 46χρονου Τζορτζ Φλόιντ, μπορούμε να επισημάνουμε ορισμένα σημεία.
Ο ρατσισμός ως «ομαλότητα»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας