Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Σεργκέι Λαβρόφ: Η πανδημία - στόχοι και διδάγματα
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Σεργκέι Λαβρόφ: Η πανδημία - στόχοι και διδάγματα

  • A-
  • A+
Άρθρο του Σεργκέι Λαβρόφ, υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας: Η πανδημία αποκάλυψε άλλη μια φορά τον δυτικό μύθο για το «τέλος της ιστορίας» και τη νικηφόρα προέλαση του υπερ-φιλελεύθερου αναπτυξιακού μοντέλου, που βασίζεται στον ατομικισμό και στην πεποίθηση ότι οι μέθοδοι της αγοράς προσφέρουν λύση σε κάθε πρόβλημα. Αυτή η προσέγγιση έπαιξε ένα βρόμικο παιχνίδι στους υποστηρικτές της ● Η κρίση του κορονοϊού απομάκρυνε ό,τι είναι τεχνητό και επίπλαστο, ρίχνοντας άπλετο φως στη διαρκή αξία της ανθρώπινης ζωής.

Η ταχεία εξάπλωση του νέου κορονοϊού άλλαξε τη ζωή στον πλανήτη ουσιαστικά εν μιά νυκτί. Επίσης εξελίχθηκε σε δοκιμασία για τις διεθνείς σχέσεις, τόσο σε επίπεδο μεμονωμένων κρατών όσο και πολυμερών οργανισμών. Οι προφανείς συνέπειες περιλαμβάνουν μια οικονομική ύφεση, μια κρίση παγκόσμιας διακυβέρνησης και την ανάπτυξη διαθέσεων προστατευτισμού και απομονωτισμού. Η πανδημία περιόρισε σοβαρά τις ανθρωπιστικές, πολιτιστικές και τουριστικές ανταλλαγές, καθώς και τις επαφές μεταξύ ανθρώπων. Αλλά αυτή είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου.

Φυσικά, όταν αφήσουμε πίσω την κρίση, που σίγουρα θα συμβεί κάποια μέρα, θα πρέπει να κάνουμε μια εμπεριστατωμένη ανάλυση της δυνατότητας του κόσμου να αντέχει ανάλογες προκλήσεις και να βρούμε κοινές απαντήσεις σε αυτές. Ωστόσο, πιστεύουμε ότι ορισμένα συμπεράσματα μπορούν ήδη να συναχθούν.

Οι επιδημίες μεγάλης κλίμακας δεν είναι κάτι νέο στην ανθρώπινη ιστορία – έχουν ξανασυμβεί στο παρελθόν. Αυτό όμως που διαφοροποιεί την εν εξελίξει πανδημία είναι ότι λαμβάνει χώρα μέσα σε μια άνευ προηγουμένου αλληλεξάρτηση ανθρώπων, χωρών και ολόκληρων ηπείρων. Τα επιτεύγματα στους τομείς της τεχνολογίας, της πληροφορίας και των μεταφορών έχουν παγκοσμιοποιήσει τους ανθρώπους πνευματικά ακόμη και σωματικά, κάτι που σημαίνει ότι η πλειονότητα των νέων προκλήσεων γίνονται τελικά κοινά μας προβλήματα ή τουλάχιστον αποκτούν μια διεθνή διάσταση. Προειδοποιήσαμε πριν από πολύ καιρό για τον κίνδυνο υποτίμησης της διασυνοριακής φύσης πολλών απειλών, από την τρομοκρατία έως την εγκληματικότητα στον κυβερνοχώρο. Είπαμε, επίσης, ότι κανείς δεν θα μπορεί να αντέξει την καταιγίδα σε ένα ασφαλές καταφύγιο, να κρυφτεί πίσω από τάφρους και φράχτες ή να προσπαθήσει να επιλύσει τα προβλήματα σε βάρος άλλων. Οι συνέπειες του ιού το απέδειξαν με πειστικό τρόπο. Η πανδημία είναι επίσης ένα μάθημα ταπεινότητας: όλες οι χώρες και οι λαοί είναι ίσοι μπροστά στην τραγωδία, ανεξάρτητα από τη γεωγραφία, τον πλούτο ή τις πολιτικές φιλοδοξίες. Η κρίση του κορονοϊού απομάκρυνε ό,τι είναι τεχνητό και επίπλαστο, ρίχνοντας άπλετο φως στη διαρκή αξία της ανθρώπινης ζωής.

Ουδείς αποδείχτηκε έτοιμος για τη δοκιμασία της πανδημίας. Ακόμα και τώρα, όταν η παγκόσμια πρόκληση έπρεπε να μας είχε ενώσει και να μας ανάγκαζε να αφήσουμε κατά μέρος τις αντιπαραθέσεις μας τουλάχιστον για λίγο, μπορούμε να δούμε αρνητικά παραδείγματα επιθετικών συμπεριφορών. Ορισμένοι άνθρωποι υπέπεσαν στον πειρασμό να ενεργήσουν εγωιστικά, πιστεύοντας ότι είναι καθείς για τον εαυτό του. Αλλοι εκμεταλλεύτηκαν την κατάσταση για να ποντάρουν στη μονοπωλιακή στρατηγική, υποστηρίζοντας τα ιδιοτελή συμφέροντά τους και ξεκαθαρίζοντας λογαριασμούς με τους γεωπολιτικούς αντιπάλους τους. [...]

Με άλλα λόγια, οι αναπόφευκτες φυσικές συνέπειες της πανδημίας συμπληρώνονται με τα τεχνητά αποτελέσματα που δημιουργούνται από την αδυναμία της ανθρωπότητας ή, πιο συγκεκριμένα, ενός μέρους αυτής, να εγκαταλείψει τη νοοτροπία φίλου-εχθρού ακόμη κι όταν βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κοινή αντιξοότητα. Αυτό είναι λυπηρό, διότι απαιτείται πρωτόγνωρη αλληλεγγύη και επιστράτευση προσπαθειών και πόρων για να ξεπεραστούν οι αντικειμενικές και προφανείς συνέπειες του Covid-19.

Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η πανδημία αποκάλυψε μια έλλειψη ανθρωπιάς σε ορισμένες περιπτώσεις. Θα μπορούσε να εξηγηθεί από τη σύγχυση των ανθρώπων μπροστά σε μια εξαπλούμενη απειλή. Φαίνεται όμως ότι αυτό το έλλειμμα είναι βαθύτερο και προκύπτει, όπως έχω ήδη πει, από τον ανίατο εγωκεντρισμό ορισμένων χωρών και των κυβερνητικών ελίτ τους. Βλέπουμε ότι, αντί να ενώσουμε τις προσπάθειες και να επιδιώξουμε την αμοιβαία κατανόηση, αυτοί που έχουν συνηθίσει να διακηρύττουν –ή να διατρανώνουν– την ηθική ηγεσία τους και τις πλούσιες δημοκρατικές παραδόσεις, εγκαταλείπουν τους κανόνες της ευπρέπειας και των ηθικών περιορισμών και αρχίζουν να ακολουθούν τον νόμο της ζούγκλας. Για παράδειγμα, γίνονται προσπάθειες να επιρριφθούν ευθύνες στην Κίνα για την εξάπλωση της μόλυνσης ή ασαφείς εικασίες σχετικά με τη βοήθεια που παρέχει η Ρωσία σε ορισμένες χώρες, κατόπιν αιτήματος των κυβερνήσεών τους. Υπήρξαν μέχρι και παράλογες κατηγορίες κατά της χώρας μου, ότι προσπάθησε να χρησιμοποιήσει την ανθρωπιστική και ιατρική βοήθεια για να «αυξήσει τη γεωπολιτική επιρροή της», ή ταπεινωτικές απαγορεύσεις –κατά παράβαση των βασικών διπλωματικών κανόνων– αιτημάτων προς τη Ρωσία για ιατρική και ανθρωπιστική βοήθεια, ανεξάρτητα από τη σοβαρότητα της κατάστασης. Προφανώς, η περιώνυμη αλληλεγγύη του ευρωατλαντικού σχήματος είναι πιο σημαντική από τη ζωή και την υγεία δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων.

Ποιος, αν όχι η πολιτικοποίηση ανθρωπιστικών ζητημάτων και η επιθυμία να χρησιμοποιηθεί η πανδημία για τιμωρία των ανεπιθύμητων κυβερνήσεων, είναι ο λόγος για την απροθυμία ορισμένων Δυτικών χωρών –που μιλούν πολύ για την ανάγκη τήρησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων– να απέχουν από μονομερείς οικονομικούς περιορισμούς κατά αναπτυσσόμενων χωρών, τουλάχιστον μέχρι να εξομαλυνθεί η παγκόσμια επιδημιολογική κατάσταση; Πράγματι, σύμφωνα με την εκτίμηση του ΟΗΕ, τέτοιου είδους κυρώσεις περιορίζουν τη δυνατότητα των ανθρώπων να ασκούν τα κοινωνικά και οικονομικά δικαιώματά τους και εμποδίζουν σοβαρά τις προσπάθειές τους για προστασία της υγείας τους, καταφέροντας έτσι πλήγμα στις πιο ευάλωτες ομάδες.

Οι προσπάθειες εκμετάλλευσης της τρέχουσας κατάστασης για υπονόμευση των βασικών αρχών του ΟΗΕ είναι εξαιρετικά επικίνδυνες. Οι υπηρεσίες του πρέπει να παραμείνουν οι κύριοι μηχανισμοί συντονισμού της πολυμερούς συνεργασίας προς όφελος μιας αποτελεσματικής λύσης για τα κοινά προβλήματα ολόκληρης της ανθρωπότητας. Υπό αυτό το πρίσμα, μας ανησυχούν ιδιαίτερα οι κινήσεις δυσφήμησης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), ο οποίος –κατά κοινή ομολογία των περισσότερων χωρών– βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του πολέμου κατά του κορονοϊού από τις πρώτες ημέρες της πανδημίας, βοηθώντας όλες τις χώρες να αντιληφθούν την ταχέως μεταβαλλόμενη επιδημιολογική κατάσταση και να επιλέξουν τον καλύτερο τρόπο αντιμετώπισης της απειλής. Αναμφίβολα ο ΠΟΥ, όπως κάθε άλλος πολυμερής οργανισμός, πρέπει να βελτιώσει τη δραστηριότητά του και να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες. Ωστόσο, η λύση δεν είναι η καταστροφή του Οργανισμού, αλλά η στήριξη ενός εποικοδομητικού διαλόγου όλων των κρατών-μελών και η ανάπτυξη κοινών επαγγελματικών απαντήσεων σε αναδυόμενες προκλήσεις.

Η πανδημία αποκάλυψε άλλη μια φορά τον δυτικό μύθο για το «τέλος της ιστορίας» και τη νικηφόρα προέλαση του υπερ-φιλελεύθερου αναπτυξιακού μοντέλου, που βασίζεται στον ατομικισμό και στην πεποίθηση ότι οι μέθοδοι της αγοράς προσφέρουν λύση σε κάθε πρόβλημα. Αυτή η προσέγγιση έπαιξε ένα βρόμικο παιχνίδι στους υποστηρικτές της. Αυτάρκεις χώρες με θεμελιωμένους μηχανισμούς κινητοποίησης, σαφή εθνικά συμφέροντα και διακριτές αξίες αποδείχθηκαν πιο ανθεκτικές στην πίεση. Εκείνοι που επέλεξαν την αποσάθρωση της ανεξαρτησίας τους και απερίσκεπτα εγκατέλειψαν μέρος της κυριαρχίας τους αποδείχθηκαν οι χαμένοι.

Εχει καταστεί σαφές ότι τα κράτη που υποστηρίζουν τα εθνικά τους συμφέροντα εξακολουθούν να είναι οι βασικοί παίκτες στη διεθνή σκηνή. Αυτό δεν συνεπάγεται ούτε προκαθορίζει τη ζωή σε συνθήκες αντιπαλότητας και διχόνοιας, αλλά δείχνει ότι θα πρέπει να συνδυαστεί η ποικιλομορφία των μοναδικών δυνατοτήτων μας, ώστε να βρούμε αποτελεσματικές λύσεις στα βασικά προβλήματα του κόσμου.

Αυτό που τώρα χρειαζόμαστε είναι μια παγκόσμια διπλωματική συναίνεση, με τον ΟΗΕ να διαδραματίζει κεντρικό συντονιστικό ρόλο. Ελπίζουμε ότι η εν εξελίξει επιδημιολογική κρίση θα βοηθήσει τον κόσμο να δει ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση στην επικεντρωμένη στον ΟΗΕ παγκόσμια τάξη, η οποία δημιουργήθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, πέρασε τη δοκιμασία του χρόνου και εξακολουθεί να έχει τεράστιο περιθώριο ασφαλείας. Οι αρχές που διατυπώνονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών αποτελούν την ακλόνητη βάση της διεθνούς επικοινωνίας σε σύγχρονες συνθήκες.

Τώρα είναι η ώρα να εγκαταλείψουμε τη νοοτροπία της αδράνειας που βασίζεται σε ξεπερασμένα στερεότυπα και να αρχίσουμε, επιτέλους, να ενεργούμε από θέσεις ηθικής, καθώς διακυβεύεται ένα ασφαλές μέλλον για όλους τους ανθρώπους στη Γη, το κοινό μας σπίτι.

(*) Υπουργός Εξωτερικών Ρωσίας
(**) Απόσπασμα. Το πλήρες άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στην κινεζική εφημερίδα Global Times (28/5/2020)

ΑΠΟΨΕΙΣ
Μέτωπο δυσαρεστημένων
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πανδημία και η διαχείρισή της από τον Λευκό Οίκο θέτουν το ερώτημα αν έχουν ωριμάσει οι προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση ενός μετώπου δυσαρεστημένων από τις επιλογές του.
Μέτωπο δυσαρεστημένων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποια ανάκαμψη;
Είναι βέβαιο ότι οι πρόσθετες θυσίες που θα ζητηθούν από τους πολίτες της Ε.Ε. και κυρίως του Νότου θα πρέπει να νομιμοποιούνται από ένα νέο συνολικό όραμα κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης.
Ποια ανάκαμψη;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η εξέλιξη του κορονοϊού στην Ελλάδα σε σχέση με την Ε.Ε. το τετράμηνο Ιουνίου -Σεπτεμβρίου
Ενώ τα τεστ υπερδιπλασιάστηκαν τον Αύγουστο και η αύξησή τους συνεχίστηκε τον Σεπτέμβριο, ανά 1.000.000 κατοίκους, η Ελλάδα είναι ανάμεσα στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. με τα λιγότερα.
Η εξέλιξη του κορονοϊού στην Ελλάδα σε σχέση με την Ε.Ε. το τετράμηνο Ιουνίου -Σεπτεμβρίου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας