Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μια διαφορετική οπτική για τα προβλήματα στο Αιγαίο
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μια διαφορετική οπτική για τα προβλήματα στο Αιγαίο

  • A-
  • A+

Τα προβλήματα στο Αιγαίο αποτελούν ασφαλώς τον «σκληρό πυρήνα» των ελληνοτουρκικών διαφορών. Η κάθε πλευρά ισχυρίζεται ότι έχει το απόλυτο δίκαιο και ότι η άλλη είναι προκλητική και βρίσκεται εν αδίκω. Είναι αναγκαίο οι δύο χώρες να ξεφύγουν από τη λογική του «μηδενικού αθροίσματος», σύμφωνα με την οποία ό,τι κερδίζει ο ένας το χάνει ο άλλος.

Είναι σημαντικό να εδραιωθεί η πεποίθηση ότι είναι δυνατόν να εξευρεθούν λύσεις που μπορεί να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα και των δύο χωρών. Στις σύγχρονες συνθήκες η αντίληψη ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα συμφέροντα και το αίσθημα ασφαλείας του γείτονα είναι κεντρική. Το Αιγαίο είναι ελληνικό κατά 35%. Είναι κυρίως διεθνές (κατά 56%) και τριτευόντως τουρκικό (κατά 9%). Η Τουρκία, ως παράκτια χώρα, έχει σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο νόμιμα συμφέροντα στον διεθνή εναέριο χώρο και στα διεθνή ύδατα. Επομένως η αντίληψη «δεν συζητούμε τίποτα» στερείται σοβαρών ερεισμάτων. Ειρηνική επίλυση διαφορών σημαίνει διάλογος, διαβούλευση, διαπραγμάτευση.

Θάλασσα και αέρας

Σοβαροί αναλυτές γνωρίζουν ότι το δικαίωμα που μας δίνει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας για επέκταση των χωρικών υδάτων μέχρι τα 12 μίλια δεν θα μπορέσει να εφαρμοστεί λόγω αντίθεσης όλων των κρατών με ισχυρό διεθνή ρόλο, που έχουν συμφέροντα στην περιοχή. Δεν είναι τυχαίο ότι καμία ελληνική κυβέρνηση δεν το εφάρμοσε μέχρι τώρα.

Από την άλλη έχει ωριμάσει η διαπίστωση πως η αναντιστοιχία του εύρους του ελληνικού εναέριου χώρου (10 μίλια) με το εύρος των ελληνικών χωρικών υδάτων (6 μίλια) δημιουργεί περιπλοκές, αποτελεί μόνιμη πηγή έντασης στο Αιγαίο και δεν συγκεντρώνει διεθνή υποστήριξη. Λύση θα ήταν η εναρμόνιση του εναέριου με τον θαλάσσιο χώρο (π.χ. από 8 έως 12 μίλια στις ηπειρωτικές ακτές και 6 μίλια στα νησιά).

Θα μπορούσαν επίσης να οριστούν συγκεκριμένα σημεία ελεύθερης διέλευσης (αεροδιάδρομοι) των τουρκικών αεροσκαφών προς τον διεθνή εναέριο χώρο, ώστε να μην πραγματοποιούνται επικίνδυνες και κοστοβόρες αερομαχίες. Μετά από αυτές τις ρυθμίσεις μπορεί να υπογραφεί συνυποσχετικό για προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Αν δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία με τον διάλογο πάνω στα προηγούμενα θέματα, είναι σίγουρο ότι θα χρειαστεί ορισμένα από αυτά τα ζητήματα να παραπεμφθούν μαζί στη Χάγη. Διότι η επίλυση κάποιων από αυτά είναι προϋπόθεση για επίλυση και των υπολοίπων.

Αφού επιτευχθεί η οριοθέτηση της ΑΟΖ, θα ήταν δυνατόν να υπάρξει κοινή εξερεύνηση και κοινή εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών του Αιγαίου, πιθανόν με συμμετοχή και άλλων χωρών, οργανισμών και εταιρειών σε ένα διεθνές κονσόρτσιουμ.

Διευθετήσεις

Η Ελλάδα θα μπορούσε να καταθέσει ορισμένες προτάσεις των οποίων η υλοποίηση θα βελτίωνε το κλίμα:

α) Να συμφωνηθεί χάραξη οριογραμμής στα θαλάσσια όρια μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, βορείως των Δωδεκανήσων και μέχρι τον Εβρο, που δεν υπάρχει μέχρι σήμερα.

β) Να υπάρξει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους «μορατόριουμ» για μη πραγματοποίηση μεγάλης κλίμακας πολυδάπανων στρατιωτικών ασκήσεων.

γ) Να συναφθεί ελληνοτουρκική συμφωνία αποκλιμάκωσης των εξοπλισμών υπό διεθνείς εγγυήσεις.

δ) Να γίνει αμοιβαία αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και των απέναντι τουρκικών ακτών.

* πολιτικός επιστήμονας-διεθνολόγος

ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι κυρίαρχες τουρκικές θέσεις για το Αιγαίο
Η επικρατούσα τουρκική άποψη είναι ότι η Ελλάδα (και όχι η Τουρκία) είναι αναθεωρητική στο Αιγαίο. Ως προς αυτό η γείτων είναι απολύτως πεπεισμένη, και όχι μόνο η σημερινή, του μεγαλομανούς Ερντογάν.
Οι κυρίαρχες τουρκικές θέσεις για το Αιγαίο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Από τον Σημίτη στον Μητσοτάκη
Είναι αλήθεια ότι η Τουρκία με βάση το Δίκαιο της Θάλασσας απολαμβάνει ίσως λιγότερα από κάθε άλλη χώρα αναλογικά με το μήκος των ακτογραμμών της, έχοντας την ατυχία να περιβάλλονται αυτές από νησιά άλλων...
Από τον Σημίτη στον Μητσοτάκη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το σταυρόλεξο της αποκλιμάκωσης
Το 1987 και το 1996 η κλιμάκωση της έντασης στο Αιγαίο ήταν μια παραφωνία σε ένα σχετικά σταθεροποιημένο γεωπολιτικό τοπίο. Σήμερα η ένταση είναι μία από τις πτυχές ενός περιφερειακού αναθεωρητισμού της...
Το σταυρόλεξο της αποκλιμάκωσης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ειρήνη με δικαιοσύνη στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο
Ανεξάρτητα από τους αλλοπρόσαλλους και εκατέρωθεν ιδιοτελείς συνδυασμούς διπλωματίας των κανονιοφόρων και μυστικής διπλωματίας, οι σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας ακροβατούν σε επικίνδυνα όρια.
Ειρήνη με δικαιοσύνη στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο πολιτικός διάλογος Ελλάδας-Τουρκίας
Βρισκόμαστε, όπως φαίνεται, ένα βήμα πριν ανακοινωθεί από την Ελλάδα και την Τουρκία, δηλαδή και από τις δύο πλευρές, η έναρξη του διαλόγου για να επιλυθούν οι διαφορές μεταξύ των δύο σύγχρονων εθνικών κρατών.
Ο πολιτικός διάλογος Ελλάδας-Τουρκίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για τον ελληνοτουρκικό διάλογο
Οδηγούμαστε σε έναν διάλογο που καμία από τις δύο πλευρές στην πραγματικότητα δεν θέλει και ο οποίος στην πραγματικότητα δεν μπορεί να είναι τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο από δύο παράλληλους...
Για τον ελληνοτουρκικό διάλογο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας