Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το γόνατο
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το γόνατο

  • A-
  • A+

Με κόπο ξεκολλώντας το ποδάρι από τη λάσπη, όπου, φορές, εκαταβούλιαζε ίσαμε το γόνατο. Ο Ελύτης μπόρεσε, μαζί με τις λυρικές απογειώσεις του («Αξιον Εστί»), να αποδώσει την επική διάσταση της καθημερινότητας όσων πολεμούσαν στο αλβανικό μέτωπο. Το γόνατο είναι ένα από τα σημεία του σώματος, που αναλαμβάνει να εξιστορήσει τον αγώνα. Γίνεται το σύμβολο μιας μάχης, όχι μόνο απέναντι στον ένοπλο αντίπαλο αλλά και προς τη φύση και τα ανθρώπινα όρια. Στο γόνατο έλαχε, λοιπόν, η τιμή να γίνει το σύμβολο της υπέρβασης. Να εκπροσωπήσει τη δύναμη της ψυχής και της πίστης ότι το σώμα θα άντεχε. Το γόνατο ήθελε να συντρίψει ο βίαιος εισβολέας.

Στην ποίηση, όμως, του Ελύτη το γρατζουνισμένο γόνατο κουβαλάει τις μνήμες και τα όνειρα της παιδικής ηλικίας. Κάθε γρατσούνισμα και ένας κόμπος στο κομποσκοίνι της ενηλικίωσης. Κάθε σημάδι και μια εμπειρία ενός κόσμου που αποκαλύπτεται.

Αν τα γόνατα είχαν μιλιά, θα μπορούσαν να γράψουν την αυτοβιογραφία τους. Να μιλήσουν για τα παιδικά ξαφνιάσματα αλλά και για τον αγώνα όσων δεν δείλιασαν μπρος στον κόπο. Δεν έψαξαν πλάγιους δρόμους να πορευτούν στη ζωή τους. Γόνατα που δεν κοπιάζουν, κοιλιά δεν θεραπεύουν. Η παροιμία βέβαια μιλάει για τον κόσμο της εργασίας, εκεί που τα γόνατα ορθώνουν το κορμί, στηρίζουν την ψυχή και τη θέληση να χυθεί ιδρώτας για να βάλουν σε καλό δρόμο οι άνθρωποι τη ζωή τους. Το γόνα γίνεται συνώνυμο με την έντιμη εργασία.

Αλλες φορές, ωστόσο, το γόνατο γίνεται το σύμβολο του κυνισμού και της εξουσίας. Τον έσφαξε στο γόνατο, είναι μια παροιμιακή φράση για τις περιπτώσεις εκείνες που οι αποφάσεις δεν λαμβάνουν υπόψη δημοκρατικές διαδικασίες. Στηρίζονται στη δύναμη που παρέχει η θέση εξουσίας.

Αυτό συμβαίνει ολοένα και πιο συχνά σε κοινωνίες που διολισθαίνουν στην αστυνομοκρατία και την αυθαιρεσία. Και όχι μόνο στη Μινεάπολη, εκεί που το γόνατο διερμήνευσε μια αλλοπρόσαλλη πολιτική ηγεσία, που επιτρέπει την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Που θέλει να επιβάλει σιωπητήριο στη βούληση των πολιτών.

Το γόνατο του αστυνομικού είναι η προέκταση του μισανθρωπισμού. Του ρατσιστικού λόγου σε έγχρωμους, σε ανθρώπους φτωχούς, κοινωνικά αποκλεισμένους. Που βιώνουν στο πετσί τους τις αρρώστιες, την ανεργία. Σαν να μην πέρασε μια μέρα από τον καιρό του Αγιάννη. Οι σύγχρονοι Ιαβέρηδες είναι εξίσου κυνικοί και απάνθρωποι. Η επιβολή του νόμου γίνεται γι’ αυτούς υπαρξιακή επιλογή. Κρύβουν το κενό που υπάρχει μέσα τους. Δανείζουν το γόνατό τους στον αμοραλισμό των αφεντικών τους.

Το γόνατο άθελά του γίνεται το σύμβολο του κυνισμού, μέσο ισοπέδωσης της βούλησης. Απέναντι σ’ αυτό ένα άλλο γόνατο γονατίζει, σύμβολο μνήμης στα θύματα της βίας.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Μινεάπολις - και όχι μόνο
Η ρατσιστική βία είναι αρχέγονη. Από την αρχαιότητα ο άγριος ως κύρια ανθρώπινη απειλή έβλεπε τον αλλόφυλο. Τον έβλεπε σαν τέρας, εχθρό, ξένο, αποδιοπομπαίο τράγο, δύσκολα τον δεχόταν και εύκολα τον...
Μινεάπολις - και όχι μόνο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Am I next?
Η τραγική ιστορία του Φλόιντ ξεπερνά τα σύνορα των ΗΠΑ και φτάνει σε όλο τον κόσμο. Γιατί μαζί με τον ρατσισμό, αναδεικνύει και τις ανισότητες που βαθαίνουν όλο και περισσότερο.
Am I next?
ΑΠΟΨΕΙΣ
Υπόθεση Floyd: ο βαθύς ρατσισμός του συστήματος
Η ειδεχθής πράξη τελέστηκε κατά τη συνήθη εκπλήρωση αστυνομικών καθηκόντων. Δεν υπήρξε κατηγορία, δεν εκδόθηκε δικαστική απόφαση. Η βία που ασκήθηκε παραβίασε κατάφωρα κάθε έννοια αναλογικότητας.
Υπόθεση Floyd: ο βαθύς ρατσισμός του συστήματος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Smartphone από τη μια μεριά, ρομπότ από την άλλη!
Τελευταία με την τρομακτική εξάπλωση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η μαύρη Αμερική αντί να καλέσει τον αριθμό 911 για βοήθεια, τραβά έξω από τις τσέπες της τα smartphones, προκειμένου να καταγράψει και...
Smartphone από τη μια μεριά, ρομπότ από την άλλη!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ορίζοντας Νοέμβριος
Η διαχείριση της πανδημίας και η αστυνομική βία της μηδενικής ανοχής υποθήκευσαν την προοπτική επανεκλογής του Τραμπ. Στην καλύτερη, για τον ένοικο του Λευκού Οίκου, περίπτωση το αποτέλεσμα της προεδρικής...
Ορίζοντας Νοέμβριος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας