Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το δίκαιο που γεννήθηκε από τις Συνθήκες
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το δίκαιο που γεννήθηκε από τις Συνθήκες

  • A-
  • A+

Μετά τη Συνθήκη της Λισαβόνας στη νέα αρχιτεκτονική της Ευρωπαϊκής Ενωσης στο κυρίως κείμενο των Συνθηκών αφαιρείται η αναφορά σχετικά με την υπεροχή του δικαίου της Ενωσης. Η υπεροχή του δικαίου της Ενωσης έναντι του δικαίου των κρατών-μελών περιλαμβάνεται ως Δήλωση στην τελική πράξη της Διακυβερνητικής Διάσκεψης που υιοθέτησε τη Συνθήκη της Λισαβόνας (Δεκέμβριος 2007).

Η Δήλωση 17 αναφέρει ότι, σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης, οι Συνθήκες και το δίκαιο που θεσπίζεται από την Ενωση βάσει των Συνθηκών υπερισχύουν του δικαίου των κρατών-μελών, υπό τους όρους που ορίζονται στην εν λόγω νομολογία. Επίσης, η Διάσκεψη αποφάσισε να προσαρτηθεί στην παρούσα τελική πράξη η σχετική γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας του Συμβουλίου. Με βάση τη νομολογία του Δικαστηρίου απορρέει ότι η υπεροχή του κοινοτικού δικαίου αποτελεί θεμελιώδη αρχή του εν λόγω δικαίου. Το γεγονός ότι η αρχή της υπεροχής δεν θα περιληφθεί στη μελλοντική Συνθήκη ουδόλως μεταβάλλει την ύπαρξη της αρχής και την υφιστάμενη νομολογία του Δικαστηρίου.

«[…] στο πλαίσιο αυτής της πάγιας νομολογίας (Costa/ENEL [1], 15 Ιουλίου 1964, υπόθεση 6/64) δεν υπήρχε μνεία της υπεροχής στη Συνθήκη, πράγμα που εξακολουθεί να συμβαίνει και σήμερα. [...] συνάγεται ότι, εφόσον το δίκαιο που γεννήθηκε από τη Συνθήκη απορρέει από αυτόνομη πηγή δικαίου, δεν είναι δυνατόν, λόγω του ιδιόμορφου πρωτότυπου χαρακτήρα του, να του αντιτάσσεται οποιοδήποτε εσωτερικό νομοθετικό κείμενο, χωρίς να χάνει τον κοινοτικό του χαρακτήρα και χωρίς να διακυβεύεται η νομική βάση της ίδιας της Κοινότητας».

Ο Ντελόρ, το 1997, γυρίζει στο παρελθόν, στις Συνθήκες της Ρώμης για να υπενθυμίσει ότι η μεγάλη καινοτομία και η πραγματική επανάσταση έγκειται στις νομικές αρχές που κυριαρχούν στη γέννηση των Κοινοτήτων ξεκινώντας από τις αρχές της δεκαετίας του ’60, «όταν το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, το πιο διακριτό από τα θεσμικά όργανα των Κοινοτήτων, άρχισε να θέτει τις βάσεις για ένα πολιτικό νομικό σύστημα χωρίς προηγούμενο σε ένα κλίμα αδιαφορίας [...]. Με δύο αποφάσεις, του 1963 και 1964, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δημιούργησε δύο βασικές αρχές πάνω στις οποίες στηρίχτηκε ευρύτερα η Ενωση και αυτές είναι η αρχή της υπεροχής του ευρωπαϊκού δικαίου έναντι του εθνικού δικαίου και η κατευθείαν εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων».

Επειτα από τόσες καινοτόμες ιδέες στο παρελθόν και ύστερα από τόσο μέλλον, ως εάν αυτός ο ταξιδιώτης που ξεκίνησε μία μέρα για τόσο μακριά... να πίστεψε με το που γύρισε πίσω ότι ο χρόνος είχε παγώσει, για να δανειστούμε για το νόημα του λόγου τού Ντελόρ το συμπέρασμα του Αλτουσέρ για τον Μοντεσκιέ, την πολιτική και την Ιστορία.

Και συνεχίζει ο μάστορας της Ε.Ε.:

«Επομένως, η πρωτοτυπία του ευρωπαϊκού μοντέλου έγκειται στο γεγονός ότι η νομική ολοκλήρωση προηγήθηκε σε μεγάλο βαθμό από την πολιτική ολοκλήρωση. Θα μπορούσε κανείς να συνεχίσει να συζητά το ερώτημα εάν υπάρχει ή όχι ευρωπαϊκή “δημοκρατία”. Αλλά είναι σαφές ότι έχουμε τώρα ένα ευρωπαϊκό “κράτος δικαίου” (βάσει του κράτους δικαίου) με την έννοια του όρου του M. Weber, δηλαδή την υποβολή κρατών και κοινοτικών θεσμικών οργάνων στους κανόνες δικαίου που έχουν θεσπίσει οι ίδιοι» (Ζακ Ντελόρ, Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, 1997)

Ετσι, ως απάντηση στην απόφαση του Γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (ΔΕΚ) πιστεύει ότι «προκειμένου να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή του δικαίου της Ε.Ε., το Δικαστήριο και μόνο [...] έχει τη δικαιοδοσία να αποφανθεί ότι μια πράξη ενός θεσμικού οργάνου της Ε.Ε. είναι αντίθετη προς το δίκαιο της Ε.Ε.».

Τα δυο στελέχη του AfD μαζί με τον εγγονό του Αντενάουερ, που προσέφυγαν στο γερμανικό δικαστήριο εναντίον της απόφασης της ΕΚΤ του 2015 να αγοράσει κρατικά ομόλογα για να διατηρήσει το κόστος δανεισμού σχετικά χαμηλό στην ευρωζώνη, γνωρίζουν το νομικό σύστημα που παρήγαγαν οι Συνθήκες, όπως γνωρίζουν και τη θεμελιώδη αρχή της αναλογικότητας, η οποία απαιτεί το περιεχόμενο και η μορφή της δράσης της Ενωσης να μην υπερβαίνουν ό,τι είναι απαραίτητο για την επίτευξη των στόχων των Συνθηκών, που εισήχθη στην Ε.Ε. από τη γερμανο-πρωσική δικαστική κληρονομιά. Το γερμανικό δικαστήριο διέταξε τη γερμανική κυβέρνηση να διασφαλίσει ότι η ΕΚΤ διενήργησε «εκτίμηση αναλογικότητας» των τεράστιων αγορών κρατικού χρέους.

Επίσης γνωρίζουν ότι οι θύελλες που δημιουργούνται από την ισορροπία δυνάμεων στα αυταρχικά κράτη μπορούν να σπάσουν τη στενότητα των θεσμικών οργάνων και να οδηγήσουν σε περιπέτειες την πολιτική κοινότητα. Τους θεσμικούς όρους γι’ αυτές τις περιπέτειες επιδιώκουν να δημιουργήσουν για το σημερινό πολλαπλά ευάλωτο υπερεθνικό μοντέλο της Ε.Ε. Ως απάντηση, ας γίνουν οι κανόνες διαφάνειας για το νέο φεντεραλιστικό ταμείο «Next Generation EU» ένας σταθμός που θα ξεπαγώσει τον χρόνο και θα βγάλει τη δημοκρατία από την εκριζωτική σκιά της «αυτόνομης πηγής δικαίου» και θα την καταστήσει ιστορικό στοιχείο ζωτικής κοινωνικής διακυβέρνησης.

*Πολιτική επιστήμων, δρ Επιστήμης της Πληροφορίας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και το Δίκαιο
Σκληροί με τους αδύναμους και αδύναμοι με τους σκληρούς, όπως διδάσκουν οι ηγεσίες όλων των ευρωπαϊκών «θεσμών», το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο φαίνεται για άλλη μια φορά να υπερβαίνει θετικά τον ναρκοθετημένο...
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και το Δίκαιο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Περί Δικαιοσύνης και άλλων δαιμονίων
Είναι αυτή η εικόνα ευρωπαϊκού κράτους δικαίου; Και είναι τόσο χαμένοι οι κυβερνώντες στον υπέροχο κόσμο της εικονικής τους πραγματικότητας, ώστε αδυνατούν να αντιληφθούν πως η κατάσταση αυτή είναι θέμα χρόνου...
Περί Δικαιοσύνης και άλλων δαιμονίων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μπορεί να αποτραπεί ενδεχόμενη παράλυση της Οικονομίας;
Ελλοχεύει ο κίνδυνος πέρα από τις απώλειες ζωών λόγω του ιού, να κλείσουν ή να αφελληνιστούν δεκάδες χιλιάδες επιχειρήσεις, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα μελλοντικά έσοδα του Κράτους.
Μπορεί να αποτραπεί ενδεχόμενη παράλυση της Οικονομίας;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι προκλήσεις της τραπεζικής ένωσης
Η πανευρωπαϊκή ασφάλιση καταθέσεων και η δημοσιονομική σύγκλιση αποτελούν σήμερα τα πιο κρίσιμα ορόσημα για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση με βάση τις κοινές αξίες των κρατών-μελών της Ε.Ε.
Οι προκλήσεις της τραπεζικής ένωσης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θεματάκια πολιτικής αυτοκτονίας
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πράγματι ατελής, χαλαρή οικονομικο-πολιτική συγκατοίκηση κρατών και λαών. Δεν αποκλείεται, και μένει να το δούμε, να εξελιχθεί σε στέρεη, βιώσιμη ομοσπονδία κατά το υπόδειγμα των...
Θεματάκια πολιτικής αυτοκτονίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επτασφράγιστο μυστικό η νομική γνωμοδότηση που πυροδότησε το κλείσιμο των ελληνικών τραπεζών
Tο κλείσιμο των ελληνικών τραπεζών στις 28 Ιουνίου 2015 επιβεβαίωσε την τερατώδη και ανάρμοστη ισχύ της ΕΚΤ και τον εκβιασμό της ευρωζώνης ευρύτερα επί της δημοκρατικά εκλεγμένης ελληνικής κυβέρνησης.
Επτασφράγιστο μυστικό η νομική γνωμοδότηση που πυροδότησε το κλείσιμο των ελληνικών τραπεζών

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας