Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η επόμενη μέρα: απασχόληση, εισοδήματα και ανάπτυξη
ΦΩΤ.: ΑΡΧΕΙΟΥ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η επόμενη μέρα: απασχόληση, εισοδήματα και ανάπτυξη

  • A-
  • A+

Οι πολλές, και χαμηλής αξιοπιστίας, προβλέψεις για την πορεία της ελληνικής οικονομίας έχουν κοινό παρονομαστή τους την αναπόφευκτη ύφεση στην οποία αυτή θα βυθιστεί τα αμέσως επόμενα τρίμηνα εξαιτίας των συνεπειών της διαχείρισης της πανδημίας Covid-19. Πράγματι, οι εξαιρετικά αβέβαιες δημοσιονομικές και μακροοικονομικές εξελίξεις θα κρίνουν το χρονικό βάθος και την έκταση της νέας αναπτυξιακής περιπέτειας της χώρας μας. Ωστόσο, διαφαίνεται πολύ πιθανή μια επιδείνωση της κατάστασης στην αγορά εργασίας. Δομικά χαρακτηριστικά του μοντέλου ανάπτυξης της χώρας προκαλούν εύλογη ανησυχία και προβληματισμό στον κόσμο της εργασίας για τα ενδεχόμενα της μονιμοποίησης των απορρυθμιστικών παρεμβάσεων που έγιναν στο πλαίσιο της διαχείρισης της υγειονομικής κρίσης και της ενίσχυσης παραβατικών εργοδοτικών πρακτικών και αυθαιρεσιών.

Πέραν του σημαντικού ζητήματος της προστασίας της υγείας των εργαζομένων και των οικογενειών τους, οι διαφαινόμενες εξελίξεις συνθέτουν μια αρνητική προοπτική σε τρία πεδία: α) στον όγκο της απασχόλησης, με πολύ πιθανή την αύξηση της ανεργίας και δεδομένη την αύξηση της υποαπασχόλησης, β) στην ποιότητα της εργασίας, με πιέσεις μείωσης των μισθών και της προστασίας των εργαζομένων από συλλογικές και κλαδικές συμβάσεις εργασίας και γ) στον κατακερματισμό της αγοράς εργασίας, με επιδείνωση των συνθηκών εργασίας των πιο ευάλωτων ομάδων, όπως των χαμηλής ειδίκευσης πλήρους και μερικής απασχόλησης εργαζομένων, εκείνων που εργάζονται με μη τυπικές μορφές απασχόλησης, των νέων, των γυναικών και των αυτοαπασχολούμενων. Γνωρίζουμε, από πολλές πλέον μελέτες, ότι οι επισφαλείς συνθήκες εργασίας συγκαταλέγονται στους πιο σημαντικούς προσδιοριστικούς παράγοντες των φαινομένων των εργαζόμενων φτωχών και της οικονομικής ανισότητας. Πρέπει να αποφευχθεί ο μετασχηματισμός της υγειονομικής κρίσης σε κρίση της απασχόλησης και του βιοτικού επιπέδου των εργαζομένων και των οικογενειών τους.

Οι προοπτικές αυτές δείχνουν την ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων σε εθνικό και, αν είναι δυνατόν, σε ευρωπαϊκό επίπεδο στην κατεύθυνση της απαραίτητης θεσμικής ενίσχυσης της αγοράς εργασίας. Υπάρχει πλούσια εμπειρία από προηγούμενες οικονομικές υφέσεις και κρίσεις που δείχνει ότι η αποφυγή ενός φαύλου κύκλου ανεργίας-ύφεσης προϋποθέτει αποτελεσματικές παρεμβάσεις. Η προστασία του όγκου και της ποιότητας της απασχόλησης πρέπει να βρίσκεται στον πυρήνα των βασικών προτεραιοτήτων της ασκούμενης οικονομικής πολιτικής. Η συσχέτιση της κατάστασης της αγοράς εργασίας με τη δημοσιονομική και μακροοικονομική σταθερότητα αλλά και τη δυναμική της οικονομίας είναι καθοριστική για την αποδέσμευση της οικονομικής πολιτικής από νεοφιλελεύθερες ιδεοληψίες.

Στο πλαίσιο των προαναφερόμενων προτεραιοτήτων το ευρωπαϊκό πρόγραμμα SURE είναι μειωμένων προσδοκιών. Αναμφισβήτητα είναι μια αναγκαία στην παρούσα συγκυρία μορφή εξωτερικής χρηματοδότησης ενός μέρους του εισοδήματος των εργαζομένων στις επιχειρήσεις που θα πληγούν από τις συνέπειες της υγειονομικής κρίσης, αλλά σε καμία περίπτωση δεν επαρκεί για την ενίσχυση της συνοχής της αγοράς εργασίας και την αποτροπή φαινομένων κατακερματισμού. Επιπλέον, ο τρόπος που θα υλοποιηθεί είναι πιθανό να δημιουργήσει ζητήματα ηθικού κινδύνου ως προς τη συμπεριφορά του επιχειρηματικού τομέα που θα αξιοποιήσει «ευκαιρίες» μείωσης του κόστους εργασίας. Συνεπώς, υπάρχει ανάγκη ουσιαστικών θεσμικών μεσο-μακροχρόνιων παρεμβάσεων. Η υγειονομική κρίση και η ύφεση που θα ακολουθήσει δεν πρέπει να αποτρέψει τη θεσμική ενίσχυση της αγοράς εργασίας. Ενα πρώτο βήμα είναι ο προσδιορισμός του κατώτατου μισθού στο επίπεδο του μισθού διαβίωσης, όπως έχει προταθεί και από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπρεπής διαβίωση για τους μισθωτούς και τις οικογένειές τους. Επίσης, η υπογραφή νέων και η επέκταση εκκρεμών κλαδικών συλλογικών συμβάσεων εργασίας είναι ζωτικής σημασίας για ένα δίχτυ προστασίας με αναπτυξιακό αποτέλεσμα. Επιπλέον, είναι πολύ σημαντικό να ενισχυθούν τα προγράμματα απασχόλησης με τρόπο που να απορροφήσουν στον μέγιστο δυνατό βαθμό την αύξηση της ανεργίας συμβάλλοντας άμεσα στη δημιουργία προστιθέμενης αξίας.

Οι παραπάνω παρεμβάσεις συνδυαστικά μπορούν να δημιουργήσουν εκείνες τις ροές εισοδημάτων που αφενός θα περιορίσουν το υφεσιακό αποτέλεσμα της αρνητικής εξέλιξης των επενδύσεων και των εξαγωγών, αφετέρου θα αυξήσουν την παραγωγικότητα και το επεκτατικό αποτέλεσμα της κατανάλωσης στην εγχώρια ζήτηση και το ΑΕΠ. Με δεδομένη τη δομή του αναπτυξιακού μοντέλου της χώρας, η σταθεροποίηση της απασχόλησης και η ενίσχυση των εισοδημάτων είναι η μόνη εφικτή αντίδραση στο σοκ της προσφοράς και της ζήτησης που έχει προκαλέσει η αναστολή της λειτουργίας σημαντικού μέρους της οικονομίας, αλλά και για την αποφυγή μιας νέας παρατεταμένης περιπέτειας ύφεσης και στασιμότητας.

*Επιστημονικός διευθυντής ΙΝΕ ΓΣΕΕ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Θα γίνουμε καλύτεροι: Το μέλλον που θέλουμε, ο ΟΗΕ που χρειαζόμαστε
Τα Ηνωμένα Εθνη γίνονται φέτος 75 χρόνων σε μια περίοδο τεράστιων προκλήσεων. Ο COVID-19 απειλεί τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων, προκαλώντας ανείπωτο ανθρώπινο πόνο και αποσταθεροποιώντας τις κοινωνίες και τις...
Θα γίνουμε καλύτεροι: Το μέλλον που θέλουμε, ο ΟΗΕ που χρειαζόμαστε
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιστορική ευθύνη της κυβέρνησης η επερχόμενη εργασιακή ζούγκλα
Η πανδημία Covid-19 δημιούργησε μεγάλες προκλήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλάζοντας τα δεδομένα όπως τα ξέραμε μέχρι σήμερα σε όλους τους τομείς κι εγκαθιδρύοντας μια νέα κατάσταση πραγμάτων.
Ιστορική ευθύνη της κυβέρνησης η επερχόμενη εργασιακή ζούγκλα
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Χαράτσι στους εργαζόμενους, “εκκλήσεις” στους τραπεζίτες»
Οι σημερινές ανακοινώσεις της κυβέρνησης σηματοδοτούν τσάκισμα των αποδοχών μισού εκατομμυρίου εργαζόμενων κάτω από τον «υποκατώτατο» μισθό.
«Χαράτσι στους εργαζόμενους, “εκκλήσεις” στους τραπεζίτες»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναξιοπιστία, το τίμημα των υπερβολικών προσδοκιών της κυβέρνησης
Η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το δ' τρίμηνο 2019 ήταν σε τρέχουσες τιμές μηδενική και σε σταθερές τιμές καχεκτική (0% και 1%, αντίστοιχα, η ετήσια αύξηση του ΑΕΠ).
Αναξιοπιστία, το τίμημα των υπερβολικών προσδοκιών της κυβέρνησης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ανάπτυξη με σημαντικά οφέλη για τους εργαζομένους
Από την επιτυχία του προγράμματός μας, από την επιτυχία μας να δημιουργήσουμε μια οικονομία ανταγωνιστική και έναν δημόσιο τομέα που να υπηρετεί αυτό τον στόχο, αλλά να υπηρετεί την κοινωνία συνολικότερα,...
Ανάπτυξη με σημαντικά οφέλη για τους εργαζομένους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η διαχείριση ΣΥΡΙΖΑ και το «μικρότερο κακό»
Η βασική κριτική που ασκείται σήμερα από τη Δεξιά στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι κατέστρεψε την οικονομία οδηγώντας τη σε καχεξία και οπισθοδρόμηση. Το δυστύχημα είναι ότι την κριτική αυτή ασπάζεται από άλλη...
Η διαχείριση ΣΥΡΙΖΑ και το «μικρότερο κακό»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας