Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο κορονοϊός και ο τουρίστας από το Μόναχο
AP Photo/Petros Giannakouris
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο κορονοϊός και ο τουρίστας από το Μόναχο

  • A-
  • A+

Ολες οι εξουσίες χτίζουν μύθους για να επιβάλλουν, να χειραγωγήσουν, να επιβληθούν, να δικαιολογήσουν... Αλλοι απ’ αυτούς έχουν μακρύ βίο και άλλοι καταρρίπτονται με την πρώτη δοκιμασία. Το ελληνικό κράτος, από την εποχή των συνταγματαρχών μέχρι την εποχή των επί πεζοδρομίων χειροκροτητών της αοιδού, προσπάθησε και πέτυχε τελικά να χτίσει τον μύθο του τουρισμού. Ολοι οι κυβερνήτες της χώρας προσπάθησαν να πείσουν τους Ελληνες ότι για την Ελλάδα ο τουρισμός αντιπροσώπευε ό,τι το πετρέλαιο για τους Σαουδάραβες. Φυσικά ακούγεται σαν ανέκδοτο να θέλεις να εξισώσεις τα βαρέλια του αργού με τον Γερμανό οικοδόμο και τον Γάλλο εργάτη της Renault, αλλά φαίνεται ότι οι περισσότεροι Ελληνες πίστεψαν τον μύθο και προσάρμοσαν τη ζωή τους σε αυτόν.

Ο αγρότης μεταβλήθηκε σε καφετζή και σε ιδιοκτήτη τουριστικής γης, ο εργάτης και ο μικροβιοτέχνης σε σερβιτόρο και εστιάτορα, ο οικοδόμος σε εργολάβο. Τελικά το κόστος του μύθου ήταν η απομάκρυνση από την πολιτική τής αυτάρκειας. Οι κυβερνήτες κατάφεραν τελικά να συρρικνώσουν τη γεωργία, να εκμηδενίσουν την καχεκτική βιομηχανία και να μετατρέψουν τη χώρα σε μία κοινωνία υπηρεσιών. Οσοι αντιστέκονταν, χαρακτηρίζονταν από τις ηγεσίες οπισθοδρομικοί, δογματικοί, εχθροί της εξέλιξης, ακόμα και κολλημένοι στα διδάγματα της σταλινικής εκβιομηχανοποίησης και στις γραμμές παραγωγής του Ford.

Και μετά ήλθε ο κορονοϊός. Απειλητικά μεταδοτικός και αμείλικτα θανατερός. Αυτό το παράξενο μικροσωματίδιο κατάφερε σε λιγότερο από τρεις μήνες να αποκαθηλώσει ένα μύθο δεκαετιών και να παραδώσει την ελληνική οικονομία στα πιο μαύρα σενάρια. Οσοι πίστεψαν και εμπιστεύτηκαν το μέλλον τους στον Γερμανό μπετατζή, στον Αυστριακό αγρότη, στον Γάλλο φορτηγατζή και στον Τεξανό γελαδάρη άρχισαν να αισθάνονται πανικό. Συνειδητοποίησαν την ευαλωτότητά τους απέναντι σε κάθε μορφής κρίση (φυσική, υγειονομική, γεωπολιτική, πολιτική...), την εξάρτησή τους από τις επιχειρήσεις κολοσσούς που στέλνουν τουρίστες, που μεταφέρουν τουρίστες, εισάγουν αγαθά για να τρώνε, να πλένονται και να γλεντάνε τουρίστες. Συνειδητοποίησαν την αδυναμία τους απέναντι στους ντόπιους και πολυεθνικούς κολοσσούς κάθε φορά που πήγαιναν στις τράπεζες για να ζητήσουν δανεικά για να κρατηθούν όρθιοι μέχρι να φύγει ο τυφώνας. Αντιλήφθηκαν ότι οι φεγγίτες διαφυγής έκλεισαν γι’ αυτούς που πίστεψαν τα μεγάλα λόγια και τις φθηνές υποσχέσεις των πολιτικών και εγκατέλειψαν το κοπιαστικό αλλά δοκιμασμένο στις κρίσεις χθες.

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι ενώ όλοι κατάλαβαν ότι ο μύθος τούς έβαλε σε περιπέτειες, κανείς δεν τόλμησε να τον αμφισβητήσει δημόσια. Πραγματικά, είναι τραγικό να βλέπεις στην τηλεοπτική οθόνη πολιτικούς, πολιτικολογούντες, οικονομολόγους, οικονομολογούντες, δημοσιογράφους, αναλυτές και κάθε λογιών ειδικούς, να τζογάρουν με το ποσοστό συρρίκνωσης του τουρισμού και την έκταση της ύφεσης και να μην αναφέρονται στην ουσία του προβλήματος: την επικινδυνότητα του τουρισμού και το εγκληματικό λάθος (;) της προσκόλλησης σε αυτόν που έχει οδηγήσει στις εποχές της σταφίδας και του καπνού.

Η σιωπή αυτή είναι εγκληματική τόσο για το παρόν όσο και για το μέλλον, το οποίο χτίζεται πάνω στα σαθρά τουριστικά θεμέλια. Η φαραωνική επένδυση του Ελληνικού, τα υπερμεγέθη τουριστικά επενδυτικά σχέδια με τις τεράστιες ξενοδοχειακές μονάδες, οι μαρίνες, το real estate, τα νέα και τα παλιά αεροδρόμια, εταιρείες ακινήτων, οι αλυσίδες μετακίνησης πλουσίων... και οι υπηρεσίες παροχής συνοδών, δηλαδή όλο το σημερινό «αναπτυξιακό» αφήγημα που με τόση επιμονή και μεθοδικότητα προβάλλουν σαν διαβατήριο για τον παράδεισο, είναι ασταθή, ευάλωτα, ευμετάβλητα και αβέβαια. Μία κινέζικη νυχτερίδα, η δολοφονική μανία ενός τζιχαντιστή, η μεγαλομανία ενός Ερντογάν, η καταστροφική ισχύς ενός σεισμού, το κατασκευαστικό «λάθος» σε έναν αγωγό μεταφοράς αερίου σαν και αυτό του Δέλτα του Νίγηρα ή μία διαρροή σαν αυτήν του κόλπου του Μεξικού, αρκεί για να τα ερημώσουν, να τα αραχνιάσουν, να τα απαξιώσουν. Και μετά; Υφεση, ανεργία, ανέχεια...

Ο Covid-19 έδωσε μία σπάνια ευκαιρία: να ξανασκεφτούμε το αναπτυξιακό μοντέλο που βασίζεται στον τουρισμό. Να το αναθεωρήσουμε. Να αναζητήσουμε νέες αναλογίες και μία διαφορετική διασπορά κινδύνου ώστε να εξισορροπηθεί ο τουριστικός κίνδυνος. Αν κρίνει κανείς από τις δηλώσεις τόσο του κ. Μητσοτάκη όσο και του κ. Τσίπρα, η ευκαιρία αυτή θα πάει χαμένη καθώς –για διαφορετικούς λόγους ο καθένας- δεν είναι διατεθειμένοι να πειράξουν τα κακώς κείμενα. Στη σιωπή των ηγετών, η μοναδική απάντηση είναι η ηχηρή απαίτηση των πολιτών. Αν παρόλα αυτά επιμένουν να μας οδηγούν στο μονοπάτι του τουρισμού τότε θα πρέπει να προετοιμαστούμε, γιατί η κλιματική αλλαγή, η γεωπολιτική ρευστότητα και η ανισότητα είναι τα κατάλληλα υλικά για την επόμενη μεγάλη κρίση που θα έλθει.

* Δημοσιογράφος, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Οντως μαραθώνιος, με απαραίτητη όμως προετοιμασία…
Το ερώτημα λοιπόν που σήμερα τίθεται είναι εάν η επιτυχία των περιοριστικών μέτρων οδηγεί την επιδημία σε φθίνουσα πορεία, όπως ευχόμαστε όλοι και υποστηρίζουν κάποιοι, ή έδωσε χρόνο για τη θεραπεία των...
Οντως μαραθώνιος, με απαραίτητη όμως προετοιμασία…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θα γίνουμε καλύτεροι: Το μέλλον που θέλουμε, ο ΟΗΕ που χρειαζόμαστε
Τα Ηνωμένα Εθνη γίνονται φέτος 75 χρόνων σε μια περίοδο τεράστιων προκλήσεων. Ο COVID-19 απειλεί τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων, προκαλώντας ανείπωτο ανθρώπινο πόνο και αποσταθεροποιώντας τις κοινωνίες και τις...
Θα γίνουμε καλύτεροι: Το μέλλον που θέλουμε, ο ΟΗΕ που χρειαζόμαστε
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το «Μένουμε Ορθιοι 2», αντίβαρο στην «ανοσία της αγέλης» της κυβέρνησης
Βρισκόμαστε πια, οριστικά, στη δίνη μίας μεγάλης -και πρωτοφανούς- ύφεσης. Αυτό είναι δεδομένο. Αυτό που παραμένει ανοιχτό είναι το ερώτημα του πώς θα απαντήσουμε στην πρωτοφανή αυτή πρόκληση.
Το «Μένουμε Ορθιοι 2», αντίβαρο στην «ανοσία της αγέλης» της κυβέρνησης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το «κανονικό» και το «φυσιολογικό»
Οταν κατακάτσει η σκόνη από την υγειονομική κρίση, είναι σίγουρο ότι θα εμφανιστεί ένα άλλο «φυσιολογικό» το ίδιο επώδυνο με το προηγούμενο και γι’ αυτό οι κυρίαρχες ελίτ αποφεύγουν να το περιγράψουν. Ο...
Το «κανονικό» και το «φυσιολογικό»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιστορική ευθύνη της κυβέρνησης η επερχόμενη εργασιακή ζούγκλα
Η πανδημία Covid-19 δημιούργησε μεγάλες προκλήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλάζοντας τα δεδομένα όπως τα ξέραμε μέχρι σήμερα σε όλους τους τομείς κι εγκαθιδρύοντας μια νέα κατάσταση πραγμάτων.
Ιστορική ευθύνη της κυβέρνησης η επερχόμενη εργασιακή ζούγκλα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Με την ελπίδα πάνω απ’ όλα
Το μεγάλο στοίχημα είναι των καλλιτεχνών. Να συμπεριφερθούν με αρχοντιά και λεβεντιά και όχι με κλάψες και μιζέριες. Γι’ αυτό μας έχουν τοποθετήσει κάπου ψηλά οι συμπατριώτες μας. Για να είμαστε σημεία...
Με την ελπίδα πάνω απ’ όλα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας