Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Μικρές» αντιστασιακές πράξεις κατά της χούντας
Associated Press / Αριστοτέλης Σαρρηκώστας
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Μικρές» αντιστασιακές πράξεις κατά της χούντας

  • A-
  • A+

Η κορύφωση των γεγονότων, των όποιων γεγονότων, πάντα προκαλεί την προσοχή μας, τον σχολιασμό μας και την τοποθέτησή μας, θετική ή αρνητική, απέναντι σε αυτά. Ετσι έγινε και ακόμα γίνεται και για τις αντιστασιακές ενέργειες κατά τη διάρκεια της χούντας – Νομική, Πολυτεχνείο κ.ά. Ομως πριν από την κορύφωση υπάρχουν πρωτοβουλίες, δράσεις, ενέργειες -θα τις λέγαμε «χαμηλών» τόνων-, που πολλές φορές περνούν απαρατήρητες, ενώ έχουν μεγάλη σημασία γιατί αργά, σταθερά και χαμηλόφωνα προετοιμάζουν την κορύφωση.

Οι μικρές αυτές ενέργειες αξιοπρέπειας, αυξανόμενες και ισχυροποιούμενες, δημιουργούν μια πυραμίδα αντιστασιακών ενεργειών, τις περισσότερες φορές με μεγάλη βάση. Στην κορυφή της πυραμίδας τοποθετείται το μεγάλο γεγονός. Τότε μόνο μπορεί να είναι σημαντικό το γεγονός, να έχει πολιτικές επιπτώσεις και να μένει στην ιστορική μνήμη ως τέτοιο.

Ας θυμηθούμε ότι πριν από το ξέσπασμα του μαζικού αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος προηγήθηκαν οι παράνομες αντιστασιακές οργανώσεις, οι θαρραλέες απολογίες – καταγγελίες των αντιστασιακών στα χουντικά δικαστήρια, εναντίον του καθεστώτος αλλά και για τα βασανιστήρια που υπέστησαν στις φυλακές του καθεστώτος, ο προοδευτικός κινηματογράφος και το προοδευτικό θέατρο, η εκδοτική πλημμυρίδα προοδευτικών και αριστερών βιβλίων, οι μαζικές πολιτιστικές-πολιτικές εκδηλώσεις, τα ανέκδοτα που γελοιοποιούσαν τους χουντικούς, τα απαγορευμένα τραγούδια στις ταβέρνες, οι ακρόαση ξένων ραδιοσταθμών, η διεθνής φοιτητική αμφισβήτηση κ.ά.

Σε αυτό το σημείωμα θα ασχοληθώ με ένα τέτοιο «μικρό» αντιστασιακό γεγονός που συνέβη πριν 50 χρόνια και που μόλις τελευταία το έμαθα.

Το 1969 το καθεστώς φαίνεται να αισθάνεται σχετικά ασφαλές αφού είχε ήδη εξαρθρώσει το μεγαλύτερο μέρος των αντιστασιακών οργανώσεων και η όποια αντιπολίτευση από τους παλιούς πολιτικούς δεν του δημιουργούσε πρόβλημα. Ετσι αποτολμά μια απολύτως ελεγχόμενη φιλελευθεροποίηση. Στο πλαίσιο αυτό η εφημερίδα «Το Εθνος» με τον δημοσιογράφο Α. Δεληγιάννη ξεκινά μια έρευνα (2-3-1970) όπου απευθύνει τρία ερωτήματα σε πέντε φοιτητές: τους Πάνο Εγγονόπουλο, Θάνο Μικρούτσικο, Νίκο Αλιβιζάτο, Βασίλη Αγγελικόπουλο και Αλκη Παναγιωτόπουλο.

Οι φοιτητές ερωτώνται α. Πώς αντιμετωπίζουν τον ρόλο τους ως νέοι στην ελληνική πραγματικότητα μετά την παγκόσμια φοιτητική αμφισβήτηση του ’60. β. Τι μεταρρυθμίσεις προτείνουν για την ανώτατη εκπαίδευση και γ. Θα πρέπει να δοθεί το δικαίωμα ψήφου στους νέους από τα 18 τους χρόνια; Κανένα από τα ερωτήματα αυτά δεν είναι ανώδυνο πολιτικά σε μια χουντοκρατούμενη χώρα. Και μόνο που δέχτηκαν να απαντήσουν σε αυτά τα ερωτήματα συνιστά αντιστασιακή πράξη κάτω από τις συγκεκριμένες συνθήκες και δίχως φοιτητικό κίνημα πίσω τους.

Διαβάζοντας τις απαντήσεις τους και ενθυμούμενος το ζοφερό πολιτικό κλίμα της εποχής θεωρώ ότι στάθηκαν τολμηροί απέναντι στο καθεστώς, πρώτον γιατί δεν ανέφεραν απολύτως τίποτα που θα μπορούσε να εκληφθεί ως φιλικό προς τη χούντα και δεύτερον γιατί οι απαντήσεις τους ήταν έξω και αντίθετες με την πολιτική λογική των συνταγματαρχών.

Ολοι τάχθηκαν υπέρ της ψήφου στα 18 χρόνια και υπέρ της συμμετοχής των φοιτητών στη διοίκηση των πανεπιστημίων. Περιέγραψαν συγκεκριμένα προβλήματα των σχολών τους και ζήτησαν την επίλυσή τους.

Μεταξύ άλλων αναφέρθηκαν και τα εξής:

Οι νέοι στη χώρα μας στη μεταπολεμική περίοδο διαδραμάτισαν σπουδαίο ρόλο στη μάχη των ιδεών αλλά και στη διεκδίκηση πρακτικών ζητημάτων. Τώρα, μετά το 1967, επιβάλλεται να αναλάβουν ριζικές ανανεωτικές πρωτοβουλίες.

Δεν φαίνεται να απασχολούν τους φοιτητές οι εξελίξεις και ο καινούργιος αέρας στις ιδέες που εκδηλώνονται στα ξένα πανεπιστήμια.

Για τους μαθητές που εισέρχονται στα πανεπιστήμια δεν αλλάζουν και πολλά πράγματα. Τίποτα δεν τους βοηθά να μπουν στο νόημα του ακαδημαϊκού πολίτη. Υπάρχει έλλειψη προβληματισμού για τα καυτά θέματα της εποχής.

Η νεολαία είναι σοβαρότατος παράγοντας για την εξελικτική πορεία μιας χώρας. Ιδιαίτερα η φοιτητική πρέπει να μπαίνει πρωτοπόρα στον αγώνα. Δεν νοείται αυριανός επιστήμονας να μην είναι κατατοπισμένος και να μην παίρνει θέση απέναντι στα πολιτικά και κοινωνικά προβλήματα της χώρας.

Δεν ξέρω αν στους νέους της Ελλάδας έχει ανατεθεί ένας ρόλος. Στην καλύτερη περίπτωση θα έπρεπε να τον αναλάβουμε μόνοι μας. Είναι μεγάλη ανάγκη να συνειδητοποιήσουμε και να αποδεχθούμε τις ευθύνες μας.

Χρειάζεται ελεύθερος διάλογος ανάμεσα σε φοιτητές και καθηγητές.

Οπως μου ανέφερε ο Πάνος Εγγονόπουλος, μετά τη δημοσίευση των συνεντεύξεών τους, ο ίδιος δεν έπαψε να ενοχλείται για χρόνια από τη χουντική Ασφάλεια. Εκτιμώ ότι το ίδιο θα συνέβη και με τους άλλους τέσσερις φοιτητές.

Τον ίδιο μήνα Μάρτιο το «Εθνος» δημοσιεύει συνέντευξη του Ιωάννη Ζίγδη, με αποτέλεσμα να οδηγηθούν στο χουντικό δικαστήριο τόσο ο Ι. Ζίγδης όσο και οι υπεύθυνοι της εφημερίδας και να καταδικαστούν σε βαριά πρόστιμα και ποινές φυλάκισης. Το αποτέλεσμα ήταν το κλείσιμο της εφημερίδας στις 4/4/1970.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ημέρες Σεπτεμβρίου: Γυμνασιάρχης Χρήστος Κοντός
Και πάλι Σεπτέμβρης. Και πάλι επανέρχεται το δίλημμα από πολλούς. Μνήμη ή λήθη; Ο Μπρίκος –και σωστά πράττει– δεν εγκλωβίζεται σε διλήμματα. Ετσι κι αλλιώς, η Ιστορία επανέρχεται. Αν αδιαφορήσουμε γι’ αυτήν,...
Ημέρες Σεπτεμβρίου: Γυμνασιάρχης Χρήστος Κοντός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Μανώλης Γλέζος ξανά στο απόσπασμα
Για τον άνθρωπο που πήγαινε στα σχολεία μιλώντας στους νέους ανθρώπους για ιστορία, πολιτισμό, τον γεωφυσικό τους πλούτο και «διδάσκων τους λαούς πώς οι δούλοι γίνονται Ελεύθεροι»…
Ο Μανώλης Γλέζος ξανά στο απόσπασμα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Παραλήρημα Αμβρόσιου: Οι μάσκες είναι εργαλείο του διαβόλου!
Νέο παραλήρημα του πρώην μητροπολίτη Καλαβρύτων Αμβρόσιου αυτή τη φορά κατά της χρήσης μάσκας στους κλειστούς χώρους λόγω κορονοϊού.
Παραλήρημα Αμβρόσιου: Οι μάσκες είναι εργαλείο του διαβόλου!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δόντια σφιγμένα απέναντι στον δικτάτορα
Μαρτυρία από τη δίκη για τη σφαγή του Πολυτεχνείου: Κάθομαι λοξά απέναντί τους και τους παρατηρώ. Πρώτη φορά βρίσκομαι τόσο κοντά με τον Παπαδόπουλο. Φέρνω στη σκέψη μου τα δραματικά γεγονότα που προκάλεσαν...
Δόντια σφιγμένα απέναντι στον δικτάτορα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αυτός ο δρόμος δεν έχει κλείσει… Για τον Αρη
Ο Αρης λέει ότι δεν έχουμε το δικαίωμα «να κηλιδώσουμε την ιστορία της πατρίδας μας. Μα ούτε είχαμε το δικαίωμα να κολλήσουμε μια ατιμωτική σφραγίδα, μια σφραγίδα αίσχους, στο κούτελο των επερχομένων γενεών…».
Αυτός ο δρόμος δεν έχει κλείσει… Για τον Αρη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας